Quân sự thế giới hôm nay (3-9): Ấn Độ cân nhắc mua hệ thống phòng thủ tên lửa S-500 của Nga

* Ấn Độ cân nhắc mua hệ thống phòng thủ tên lửa S-500 của Nga

Ấn Độ đang xem xét khả năng mua hệ thống phòng không - phòng thủ tên lửa S-500 Prometheus của Nga nhằm tăng cường năng lực đối phó với các mối đe dọa tên lửa đạn đạo và tên lửa siêu vượt âm ngày càng phát triển. Nếu được triển khai, S-500 sẽ bổ sung một tầng phòng thủ ở độ cao lớn hơn cho mạng lưới S-400 hiện có của Ấn Độ.

Hệ thống phòng thủ tên lửa S-500 của Nga được thiết kế để đánh chặn tên lửa đạn đạo, các mối đe dọa siêu vượt âm và mục tiêu bay ở độ cao lớn, vượt ngoài phạm vi tác chiến của S-400. Ảnh: Army Recognition

Theo báo cáo của The Economic Times, S-500 đã được đề cập trong các cuộc thảo luận quốc phòng giữa Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và Tổng thống Nga Vladimir Putin bên lề Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO). Động thái này diễn ra sau khi Ấn Độ sử dụng S-400 trong Chiến dịch Sindoor, cho thấy khả năng New Delhi tiếp tục mở rộng vai trò của công nghệ phòng không Nga trong cấu trúc phòng thủ tên lửa tương lai.

Việc sở hữu S-500 giúp Ấn Độ xây dựng hệ thống phòng không đa tầng, trong đó S-500 tập trung vào các mục tiêu đạn đạo và tốc độ cao, còn S-400 tiếp tục bảo vệ căn cứ không quân, trung tâm chỉ huy và các cơ sở chiến lược trước máy bay, tên lửa hành trình và các mối đe dọa ở tầng thấp hơn.

Tuy nhiên, kế hoạch này có thể đặt ra những vấn đề mới trong quan hệ quốc phòng Mỹ-Ấn. Washington và New Delhi đang mở rộng hợp tác về công nghệ quốc phòng, thông tin liên lạc, tình báo, giám sát hàng hải, diễn tập và sản xuất quốc phòng.

Nếu mua S-500, Ấn Độ sẽ tiếp tục duy trì vai trò quan trọng của Nga trong tầng phòng không chiến lược cao nhất, đồng thời phải cân bằng giữa việc tăng cường quan hệ quân sự với Mỹ và duy trì chính sách tự chủ trong lựa chọn trang bị quốc phòng.

* Ai Cập tính mua thêm tiêm kích Rafale

Ai Cập đã gửi Dassault Aviation đề nghị cung cấp báo giá 24 tiêm kích Rafale mới, mở đường cho đợt mua sắm thứ ba và có thể nâng tổng số Rafale của nước này từ 54 lên 78 chiếc. Động thái được xem là bước bổ sung đáng kể năng lực tiêm kích hiện đại của Cairo, khi 129 tiêm kích F-16 thuộc các lô cũ nhất đã có tuổi đời tới 44 năm.

Chương trình mua sắm tiêm kích Rafale của Ai Cập bắt đầu từ tháng 2-2015, khi Cairo trở thành khách hàng xuất khẩu đầu tiên của loại máy bay này với đơn hàng 24 chiếc. Ảnh: Không quân Pháp

Chương trình Rafale của Ai Cập được triển khai qua hai đợt. Năm 2015, Cairo ký mua 24 chiếc với gói hợp đồng trị giá khoảng 5,9 tỷ USD, trở thành khách hàng xuất khẩu Rafale đầu tiên. Đến tháng 5-2021, nước này đặt mua thêm 30 chiếc Rafale F3R, nâng tổng số lên 54. Đợt mua mới này gồm 24 máy bay; tuy nhiên, giá trị hợp đồng, phương thức tài chính, biến thể Rafale, cơ cấu máy bay một hoặc hai chỗ ngồi, gói vũ khí và lịch bàn giao hiện chưa được xác định.

Rafale mang lại cho Ai Cập năng lực tác chiến đa nhiệm với radar mảng pha quét điện tử chủ động RBE2-AA, hệ thống tác chiến điện tử và tự bảo vệ SPECTRA, cùng khả năng sử dụng các tên lửa MICA, Meteor, SCALP-EG, AASM Hammer và AM39 Exocet. Máy bay có tốc độ tối đa khoảng 2.223km/giờ, trần bay khoảng 15.240m và tải trọng vũ khí ngoài tối đa khoảng 9.500kg.

Việc tăng số lượng Rafale từ 54 lên 78 chiếc sẽ nâng 44,4% số tiêm kích Ai Cập được trang bị radar AESA, tác chiến điện tử tích hợp và năng lực không chiến ngoài tầm nhìn (BVR) sử dụng tên lửa dẫn đường radar chủ động. Đây là yếu tố đáng chú ý khi tiêm kích F-16 của Ai Cập trước đây hoạt động với cấu hình tên lửa không đối không tầm trung hạn chế hơn.

* Nhật Bản sẽ triển khai tên lửa ASM-3ER

Nhật Bản dự kiến bắt đầu sản xuất hàng loạt và đưa tên lửa chống hạm phóng từ trên không ASM-3ER vào trang bị từ năm 2027, đồng thời phát triển khả năng sử dụng loại tên lửa này để tấn công các mục tiêu trên không tầm xa, đặc biệt là máy bay cảnh báo sớm và chỉ huy trên không (AWACS) và máy bay tiếp dầu.

Theo Bộ Quốc phòng Nhật Bản, ASM-3ER do Cơ quan Mua sắm, Công nghệ và Hậu cần (ATLA) phát triển từ năm 2020, có tầm bắn hơn 400km và tốc độ 3.704km/giờ. Tên lửa sử dụng động cơ phản lực dòng thẳng tích hợp với động cơ đẩy nhiên liệu rắn. Ban đầu, động cơ đẩy giúp tăng tốc ASM-3ER đến tốc độ cần thiết để động cơ phản lực dòng thẳng hoạt động. Sau khi nhiên liệu rắn cháy hết, phần tên lửa tiếp tục đóng vai trò buồng đốt của động cơ phản lực dòng thẳng, cho phép ASM-3ER duy trì tốc độ siêu thanh. Tốc độ cao giúp rút ngắn đáng kể thời gian đối phương phát hiện, phản ứng và đánh chặn tên lửa.

Cận cảnh tên lửa chống hạm XASM-3 trên tiêm kích F-2 của JASDF. Ảnh: Naval News 

ASM-3ER do Mitsubishi Heavy Industries sản xuất, được trang bị đầu dò radar chủ động/thụ động phục vụ phát hiện và dẫn đường giai đoạn cuối. Khả năng thụ động cho phép tên lửa phát hiện tín hiệu vô tuyến phát ra từ radar và các nguồn phát khác của đối phương để sử dụng làm cơ sở tấn công mục tiêu.

Đáng chú ý, Bộ Quốc phòng Nhật Bản cho biết ASM-3ER có thể được chuyển đổi sang nhiệm vụ không đối không mà không cần thay đổi phần cứng, với những điều chỉnh cần thiết được thực hiện thông qua phần mềm. Khi sử dụng chống mục tiêu trên không, ASM-3ER có thể bay ở độ cao lớn trong phần lớn hành trình, qua đó về lý thuyết có thể đạt tầm hiệu quả lớn hơn do lực cản khí động học giảm. Tên lửa cũng có khả năng tiếp nhận dữ liệu cập nhật về mục tiêu qua vệ tinh, cho phép điều chỉnh thông tin mục tiêu trong quá trình bay. Đây là năng lực không có trên ASM-3 và ASM-3A.

Trong quá trình phát triển, ASM-3ER còn được thử nghiệm kết nối với hệ thống chỉ huy, kiểm soát và thông tin liên lạc JADGE của Lực lượng Phòng vệ trên không Nhật Bản (JASDF). Điều này có thể cho phép máy bay mang tên lửa ASM-3ER tấn công các mục tiêu do những nền tảng khác phát hiện.

Do giá thành dự kiến cao hơn tên lửa không đối không thông thường và nguồn dự trữ phải phục vụ cả nhiệm vụ chống hạm, ASM-3ER nhiều khả năng sẽ được dùng cho các mục tiêu trên không có giá trị cao.