Quản trị chung cư phải rõ quyền, rõ trách nhiệm

Không nên đồng nhất quyền của cộng đồng cư dân với quyền của cộng đồng chủ sở hữu

ĐBQH Nguyễn Ngọc Việt cho biết, qua thảo luận tại tổ, nhiều đại biểu đã phân tích sâu các vấn đề về phát triển nhà ở, quản lý chung cư và cải tạo chung cư cũ. Đại biểu đánh giá dự thảo đã bổ sung nguyên tắc cải tạo chung cư gắn với tái thiết đô thị, đồng thời bổ sung hình thức BT nhằm tăng sức hấp dẫn, thu hút nhà đầu tư.

ĐBQH Nguyễn Ngọc Việt (Hà Nội) phát biểu tại hội trường chiều 28/10. Ảnh: Khánh Duy

Qua nghiên cứu dự thảo Luật, đại biểu đề nghị, cần xác định rõ mô hình quản trị cộng đồng tại các nhà chung cư, đặc biệt là mối quan hệ giữa Ban quản trị, tổ dân phố và chính quyền cấp xã, phường. Theo đó, tại Điều 99 và Điều 100 của dự thảo quy định về Hội nghị nhà chung cư, Ban quản trị nhà chung cư, đồng thời giao Chính phủ quy định chi tiết nhiều nội dung liên quan đến quyền và trách nhiệm của các chủ thể này.

Theo ĐBQH Nguyễn Ngọc Việt, cần quy định ngay trong Luật những nguyên tắc cơ bản về quyền quyết định của chủ sở hữu và trách nhiệm phối hợp trong quản trị cộng đồng. Đại biểu dẫn chứng, một tòa chung cư có thể có hàng trăm, hàng nghìn hộ dân, nhưng Ban quản trị không phải là một cấp chính quyền, cũng không thể thay thế tổ dân phố. Ban quản trị đại diện cho các chủ sở hữu trong quản lý tài sản chung; tổ dân phố thực hiện hoạt động tự quản cộng đồng, vận động nhân dân và phối hợp giữ gìn an ninh, trật tự; còn chính quyền cấp xã, phường thực hiện quản lý nhà nước theo thẩm quyền. Nếu không phân định rõ vai trò của từng chủ thể, khi phát sinh vấn đề liên quan đến sử dụng nhà sinh hoạt cộng đồng, an ninh, trật tự, phòng cháy, chữa cháy hoặc tranh chấp trong quản lý chung cư, sẽ rất khó xác định trách nhiệm phối hợp và đầu mối xử lý.

Các đại biểu tham dự phiên thảo luận. Ảnh: Khánh Duy

"Đặc biệt, không nên đồng nhất quyền của cộng đồng cư dân với quyền của cộng đồng chủ sở hữu. Việc sử dụng tài sản thuộc sở hữu chung phải bảo đảm quyền quyết định hợp pháp của các chủ sở hữu, kể cả khi tài sản được sử dụng phục vụ hoạt động sinh hoạt cộng đồng", ĐBQH Nguyễn Ngọc Việt nhấn mạnh.

Từ những vấn đề trên, ĐBQH Nguyễn Ngọc Việt đề nghị bổ sung tại Điều 100 nguyên tắc phối hợp giữa Ban quản trị, tổ dân phố và chính quyền cấp xã; đồng thời phân định trách nhiệm tiếp nhận, xử lý phản ánh, nhưng không tạo thêm một tầng tổ chức hay thủ tục hành chính.

Tháo gỡ điểm nghẽn trong cải tạo chung cư cũ

Đối với cải tạo chung cư cũ, đại biểu đề nghị cần làm rõ trách nhiệm sau khi địa phương quyết định giao chủ đầu tư, nhằm tháo gỡ điểm nghẽn nhưng không tạo ra điểm nghẽn mới, ĐBQH Nguyễn Ngọc Việt cho rằng, khoản 2 Điều 112 dự thảo quy định, trường hợp Hội nghị nhà chung cư không lựa chọn được nhà đầu tư thì UBND cấp tỉnh quyết định giao chủ đầu tư theo quy định của Chính phủ.

Đại biểu đồng tình với mục tiêu tháo gỡ tình trạng kéo dài do không lựa chọn được nhà đầu tư. Tuy nhiên, vấn đề không chỉ nằm ở việc chủ thể nào có quyền giao chủ đầu tư, mà còn ở trách nhiệm đối với cư dân sau quyết định đó. Ví dụ, khi dự án chậm triển khai, phương án tạm cư thay đổi hoặc nghĩa vụ của nhà đầu tư không được thực hiện, ai sẽ chịu trách nhiệm giải quyết đến cùng? Chính quyền cấp xã, phường có phải tiếp nhận những vướng mắc vượt quá thẩm quyền và điều kiện thực hiện của mình hay không?...

Quang cảnh phiên thảo luận ở hội trường về dự án Luật Nhà ở (sửa đổi). Ảnh: Quang Khánh

Từ thực tiễn quản lý đô thị, ĐBQH Nguyễn Ngọc Việt cho rằng đây là mắt xích rất quan trọng. Nếu chỉ quy định quyền quyết định của cấp tỉnh mà chưa gắn với trách nhiệm thực hiện, cơ chế mới có thể tháo gỡ được một khâu thủ tục nhưng chưa chắc giải quyết được sự chậm trễ của toàn bộ dự án.

Vì vậy, ĐBQH Nguyễn Ngọc Việt đề nghị hoàn thiện Điều 112 và các quy định liên quan theo hướng công khai căn cứ lựa chọn và quyết định giao chủ đầu tư; xác định trách nhiệm giám sát tiến độ, xử lý trường hợp nhà đầu tư không thực hiện cam kết; bảo đảm người dân được tiếp cận đầy đủ thông tin về phương án bồi thường, tái định cư và bố trí chỗ ở tạm thời. Đồng thời, cần phân định rõ trách nhiệm của cấp tỉnh và cấp xã. Cấp xã cần có đầu mối phối hợp, tiếp nhận phản ánh, nhưng không thể phải gánh trách nhiệm đối với những quyết định và nguồn lực nằm ngoài thẩm quyền của mình.

Các đại biểu tham dự phiên thảo luận. Ảnh: Khánh Duy

ĐBQH Nguyễn Ngọc Việt nhấn mạnh, định hướng phát triển nhà ở, nhất là nhà chung cư và cải tạo, tái thiết đô thị theo Nghị quyết số 21-NQ/TW, cần được chuyển hóa thành những cơ chế vừa thúc đẩy đầu tư, vừa bảo đảm quyền lợi của người dân và khả năng quản trị lâu dài.