Quảng Ngãi: Biến lá bàng biển thành 'vàng xanh' xuất khẩu

Từ “phế phẩm” thành sản phẩm xuất khẩu

Dọc các tuyến ven biển miền Trung, những hàng bàng biển từ lâu được trồng để chắn gió, giữ cát và chống xói lở. Mỗi mùa thay lá, hàng nghìn chiếc lá già rụng xuống gần như không có giá trị sử dụng. Thế nhưng, bằng tư duy đổi mới và công nghệ chế biến, nguồn nguyên liệu tự nhiên này đã được "đánh thức", trở thành những chiếc đĩa sinh học phục vụ thị trường trong và ngoài nước.

Từ những chiếc lá bàng biển tưởng chừng bỏ đi đã được biến thành sản phẩm xuất khẩu.

Người hiện thực hóa ý tưởng đó là anh Nguyễn Văn Tuyến, Giám đốc Công ty TNHH Mega Eco (xã Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi). Sau thời gian nghiên cứu, doanh nghiệp đã xây dựng thành công quy trình sản xuất chén, đĩa từ lá bàng biển nhằm thay thế các sản phẩm nhựa dùng một lần.

Theo anh Nguyễn Văn Tuyến, nguyên liệu đầu vào phải là những chiếc lá già hoặc vừa rụng, còn nguyên vẹn, không rách. Sau khi thu gom, lá được phân loại, phơi khô rồi ngâm, rửa nhiều lần bằng nước sạch để loại bỏ cát, bụi bẩn và tạp chất.

Sau khi được rửa sạch, lá bàng biển được sấy khô rồi đem đi ép nhiệt, tạo hình.

Khi được làm khô hoàn toàn, lá được đưa vào máy ép thủy lực kết hợp ép nhiệt. Chỉ sau hơn 20 giây, chiếc lá bàng biển đã trở thành chiếc đĩa có hình dáng hoàn chỉnh nhưng vẫn giữ nguyên màu sắc tự nhiên cùng hệ gân lá đặc trưng, tạo nên nét mộc mạc và khác biệt.

Sản phẩm sau đó tiếp tục trải qua các công đoạn cắt tỉa, kiểm tra chất lượng, tiệt trùng, khử khuẩn trước khi đóng gói và xuất xưởng. Nhờ quy trình xử lý này, những chiếc đĩa từ lá bàng biển có khả năng chống thấm nước, chịu được thức ăn nóng, có thể rửa sạch để tái sử dụng nhiều lần trước khi phân hủy tự nhiên sau khi hết vòng đời sử dụng.

“Ý tưởng lá bàng biển thành đĩa đã hình thành từ lâu, khi mình bắt đầu nghiên cứu làm mo cau thành chén đĩa. Sau khi thành công ở mảng đó thì mới bắt đầu chú tâm vào lá bàng biển. Từ kỹ thuật cho đến nguồn nguyên liệu phải chuẩn bị kỹ càng”, anh Tuyến nói.

Chỉ sau hơn 20 giây, chiếc lá bàng biển đã trở thành chiếc đĩa có hình dáng hoàn chỉnh.

Sau khi nghiên cứu và tìm được nguồn cung lá bàng biển đảm bảo thì anh Tuyến bắt tay vào chế tạo sản phẩm. “Rất may là sản phẩm được đón nhận rất tích cực”, anh Tuyến thông tin.

Cũng giống như việc thu mua mo cau để làm chén đĩa, thu gom lá bàng biển cũng đã tạo ra công ăn việc làm cho hàng chục người dân miền biển. Mỗi lá bàng biển đạt chuẩn tuy giá tiền không cao nhưng dễ thu gom, lại nhiều nên đó cũng là nguồn thu đáng kể cho những người lớn tuổi. Theo tính toán sơ bộ, hoạt động thu mua nguyên liệu đã tạo thêm nguồn thu cho khoảng 1.000 hộ dân trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi.

Mở rộng thị trường nhờ xu hướng tiêu dùng xanh

Trong bối cảnh xu hướng tiêu dùng xanh ngày càng phát triển trên thế giới, các sản phẩm thân thiện với môi trường của doanh nghiệp từng bước khẳng định vị thế tại nhiều thị trường khó tính.

Chỉ trong 6 tháng đầu năm, doanh nghiệp đã tiêu thụ khoảng 1,8 triệu sản phẩm từ mo cau và lá bàng biển.

Theo anh Nguyễn Văn Tuyến, hiện sản phẩm đã được xuất khẩu sang Mỹ, Hà Lan, Pháp, Ý... Trong cơ cấu hoạt động của doanh nghiệp, thị trường xuất khẩu chiếm khoảng 60% doanh thu.

Chỉ trong 6 tháng đầu năm, doanh nghiệp đã tiêu thụ khoảng 1,8 triệu sản phẩm từ mo cau và lá bàng biển, đạt doanh thu khoảng 3 tỷ đồng. Nhà máy hiện tạo việc làm ổn định cho khoảng 30 lao động với mức thu nhập bình quân từ 6 - 10 triệu đồng/tháng.

Không dừng lại ở xuất khẩu, các sản phẩm từ lá bàng biển còn được một số hãng hàng không trong nước lựa chọn sử dụng trên các chuyến bay. Điều này cho thấy vật liệu tự nhiên đang từng bước thay thế các sản phẩm nhựa dùng một lần, phù hợp với xu hướng phát triển bền vững.

Chiếc đĩa nhỏ được tạo từ lá bàng biển đã trở thành sản phẩm xuất khẩu.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Ngọc Tuấn, Chủ tịch UBND xã Nghĩa Hành (tỉnh Quảng Ngãi) cho biết, việc doanh nghiệp nghiên cứu thành công sản phẩm từ lá bàng biển và mo cau là hướng đi phù hợp với định hướng phát triển kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn.

Ông Nguyễn Ngọc Tuấn đánh giá, mô hình không chỉ tận dụng hiệu quả nguồn nguyên liệu tự nhiên vốn ít được khai thác mà còn góp phần giảm rác thải nhựa, tạo việc làm, nâng cao giá trị các loại cây bản địa và khuyến khích người dân trồng thêm bàng biển để bảo vệ bờ biển, thích ứng với biến đổi khí hậu.