Quảng Ngãi: Sau hợp nhất, phát triển du lịch bền vững theo mô hình 'Rừng - Biển - Đảo'

Tác giả (ngoài cùng bên phải) tại Khu du lịch sinh thái Măng Đen, ngày 8/5/2026.

PHÁT HUY LỢI THẾ SẢN PHẨM DU LỊCH ĐẶC TRƯNG

Tại Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Quảng Ngãi vừa diễn ra ngày 11/5, các đại biểu đã thảo luận, cho ý kiến đối với dự thảo Nghị quyết về phát triển du lịch bền vững trên địa bàn tỉnh.Trong đó, mô hình du lịch “Rừng - Biển - Đảo”, được khẳng định không chỉ giúp khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch biển, đảo, sinh thái và nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc mà còn tạo ra sự liên kết chặt chẽ giữa các vùng du lịch, hình thành các sản phẩm du lịch đặc trưng, có sức cạnh tranh và mang đậm bản sắc riêng của tỉnh.

Quảng Ngãi, với bờ biển dài và nhiều đảo lớn nhỏ, nổi bật là đảo Lý Sơn, đã từ lâu được biết đến như một điểm đến du lịch biển hấp dẫn. Trong khi đó, Kon Tum, với khí hậu mát mẻ và cảnh quan núi rừng hùng vĩ, đặc biệt là khu du lịch sinh thái Măng Đen, mang đến những trải nghiệm du lịch sinh thái độc đáo. Sự kết hợp giữa hai địa phương này hứa hẹn sẽ tạo ra một không gian du lịch phong phú, đáp ứng nhu cầu đa dạng của du khách trong và ngoài nước. Một trong những điểm nhấn của định hướng phát triển này là việc gắn kết các hạt nhân động lực như Khu du lịch sinh thái Măng Đen, đảo Lý Sơn (nay là đặc khu Lý Sơn) và không gian văn hóa Sa Huỳnh.

Măng Đen được bao bọc bởi những cánh rừng tự nhiên, rừng thông ba lá cùng độ cao lý tưởng (1.200m so với mực nước biển), nơi đây sở hữu khí hậu ôn hòa, hệ sinh thái đặc trưng đã trở thành điểm đến lý tưởng cho du lịch nghỉ dưỡng và sinh thái. Người dân và du khách yêu thích Măng Đen bởi sự tĩnh lặng, trong lành, khoáng đạt của thiên nhiên, vẫn còn giữ được nét hoang sơ, ít chịu tác động của con người và các công trình đô thị.

Cùng với đó là các hoạt động văn hóa, lễ hội của đồng bào các dân tộc Xơ Đăng, Bana, Gia Rai, Giẻ Triêng, Brâu… không chỉ thu hút du khách mà còn góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa bản địa. Điển hình là lễ hội đường phố, chợ phiên, các hoạt động trải nghiệm văn hóa bản địa như cồng chiêng, múa xoang, trình diễn nghề truyền thống… đã biến không gian đại ngàn thành sân khấu mở, nơi du khách có thể trực tiếp tham gia và cảm nhận đời sống văn hóa bản địa.

Lễ hội đường phố của đồng bào các dân tộc Quảng Ngãi, diễn ra tại xã Măng Đen.

Bên cạnh các hoạt động nghệ thuật, Măng Đen còn phát huy thế mạnh khí hậu mát mẻ quanh năm-được ví như Đà Lạt thứ hai của Việt Nam với không gian cảnh quan thơ mộng để tổ chức các sản phẩm du lịch đặc trưng như trải nghiệm cà phê xứ lạnh, tham quan hồ, thác nước, rừng thông cổ thụ và các điểm du lịch sinh thái. Sự kết hợp giữa thiên nhiên, văn hóa và các hoạt động giải trí đã kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng chi tiêu của du khách du lịch trong nước và quốc tế.

Chính quyền xã Măng Đen đang nỗ lực cùng cộng đồng dân cư tiếp tục xây dựng hình ảnh điểm đến sinh thái đặc trưng, phát triển du lịch dựa trên ba trụ cột gồm: tài nguyên thiên nhiên, bản sắc văn hóa và sự tham gia của cộng đồng. Trong đó, việc tổ chức các sự kiện văn hóa, lễ hội sẽ được duy trì theo hướng chuyên nghiệp, có chiều sâu, tạo sản phẩm du lịch đặc sắc quanh năm.

Trong khi đó, đảo Lý Sơn được hình thành từ hoạt động phun trào nham thạch của núi lửa cách đây khoảng 25-30 triệu năm, với những bãi biển hoang sơ và di sản văn hóa phong phú, là điểm đến không thể bỏ qua cho những ai yêu thích khám phá biển đảo. Không gian Văn hóa Sa Huỳnh, với những di tích lịch sử và văn hóa đặc sắc, mang đến cho du khách cái nhìn sâu sắc về lịch sử và văn hóa của vùng đất này.

Điểm nhấn văn hóa tâm linh hút khách đến với đảo Lý Sơn là Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa để tưởng nhớ, tri ân công đức các binh phu Hoàng Sa năm xưa đã không tiếc thân mình giong thuyền ra khơi dựng bia, cắm mốc khẳng định chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa. Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa được nhân trên đảo tổ chức vào ngày 16/3 âm lịch hằng năm tại đình làng An Vĩnh - nơi xa xưa đã có những cư dân Lý Sơn sẵn sàng hy sinh thân mình nhổ neo mang theo sứ mệnh vua ban giữ gìn từng tấc biển thiêng liêng của Tổ quốc. Lễ được tổ chức với nhiều nghi lễ như: Lễ cung nghinh, Lễ yết và rước thần và linh vị binh phu Hoàng Sa, Lễ tế cổ truyền, Lễ thả hình nhân thế mạng và Lễ đua thuyền Tứ linh (Lân, Long, Quy, Phụng)…

Lễ khao lề thế lính tại đảo Lý Sơn.

ĐẦU TƯ HẠ TẦNG DU LỊCH CHẤT LƯỢNG CAO

Để hiện thực hóa mục tiêu phát triển du lịch bền vững, tỉnh Quảng Ngãi đã đề ra nhiều giải pháp cụ thể. Trước hết, việc đầu tư vào hạ tầng du lịch là yếu tố then chốt. Tỉnh đang tập trung nâng cấp hệ thống giao thông, cơ sở lưu trú và các dịch vụ du lịch nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho du khách. Bên cạnh đó, việc phát triển các sản phẩm du lịch mới, độc đáo và chất lượng cao cũng được chú trọng. Các tour du lịch trải nghiệm, khám phá văn hóa, ẩm thực địa phương đang được xây dựng và quảng bá mạnh mẽ.

Một yếu tố quan trọng khác là việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử và thiên nhiên. Lãnh đạo tỉnh Quảng Ngãi cam kết phát triển du lịch theo nguyên tắc tăng trưởng xanh, bảo vệ môi trường và giữ gìn bản sắc văn hóa địa phương. Các hoạt động du lịch không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần nâng cao nhận thức của cộng đồng về bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và di sản văn hóa.

Việc định hướng phát triển du lịch theo mô hình “Rừng - Biển - Đảo” của Quảng Ngãi là một bước đi chiến lược, khai thác tối đa tiềm năng và lợi thế của cả hai địa phương cũ. Sự kết hợp giữa thiên nhiên, văn hóa và con người không chỉ tạo ra những sản phẩm du lịch độc đáo mà còn góp phần nâng cao vị thế của Quảng Ngãi và Kon Tum trên bản đồ du lịch quốc gia và quốc tế. Với những nỗ lực không ngừng nghỉ, tỉnh đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành điểm đến du lịch hàng đầu, mang lại lợi ích bền vững cho cộng đồng và nền kinh tế địa phương.

Cuối tháng 4/2026, HĐND tỉnh Quảng Ngãi đã biểu quyết thông qua nghị quyết về chủ trương chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác để thực hiện dự án Khu đô thị số 1 tại xã Măng Đen. Tổng diện tích rừng sản xuất cần chuyển mục đích là gần 83ha. Chủ đầu tư dự án nghìn tỉ cũng cam kết với chính quyền địa phương và tỉnh sẽ trồng rừng thay thế, đồng thời bảo vệ môi trường, cảnh quan trong suốt quá trình thi công.

Tại Măng Đen, dự án Khu đô thị số 1 do Tập đoàn Sun World làm chủ đầu tư dự kiến sẽ được triển khai trong thời gian tới, có tổng mức đầu tư khoảng 6.647 tỉ đồng. Mục tiêu của dự án là hình thành một khu đô thị thể thao, chăm sóc sức khỏe toàn diện; xây dựng thung lũng văn hóa, kết hợp đa dạng các loại hình nhà ở, công trình dịch vụ, du lịch nghỉ dưỡng, cơ sở lưu trú du lịch và thương mại. Tiến độ thực hiện dự án từ năm 2025 đến năm 2034.

Một điểm tham quan trải nghiệm tại Măng Đen. Ảnh Mai Hưởng

Cũng tại xã Măng Đen, tỉnh Quảng Ngãi đang tập trung triển khai các dự án khu đô thị số 1, 4 và 5, có tổng quy mô gần 790ha, với tổng mức đầu tư gần 27.000 tỉ đồng.

Theo ông Nguyễn Ngọc Sâm, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi, đây là những dự án trọng điểm được tỉnh đặc biệt quan tâm, cần tập trung triển khai quyết liệt để đảm bảo tiến độ đề ra. Tỉnh Quảng Ngãi yêu cầu các sở, ngành và xã Măng Đen sớm tháo gỡ khó khăn trong công tác đo đạc, kiểm kê, xác minh nguồn gốc đất cũng như cơ chế thực hiện bồi thường... để các dự án triển khai đúng kế hoạch tiến độ đề ra.

Sự hợp nhất giữa Quảng Ngãi và Kon Tum không chỉ mở ra cơ hội phát triển du lịch mà còn tạo động lực thúc đẩy kinh tế - xã hội của cả hai địa phương. Với mục tiêu đón khoảng 10 triệu lượt khách vào năm 2030, trong đó có 550 nghìn lượt khách quốc tế, tỉnh Quảng Ngãi đang nỗ lực không ngừng để nâng cao chất lượng dịch vụ, tạo dựng thương hiệu du lịch bền vững và hấp dẫn.