Quảng Ngãi triển khai giải pháp tăng nguồn cung vật liệu, hỗ trợ tiến độ các dự án hạ tầng

Khai thác vật liệu tại chỗ cung cấp cho công trình đang triển khai

Chiều 20/8, trao đổi với PV Báo Xây dựng, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi Hồ Trọng Phương cho biết, đơn vị đã phát hành văn bản hướng dẫn các chủ đầu tư và địa phương về nhóm các giải pháp tăng nguồn cung vật liệu, hỗ trợ tiến độ các công trình, dự án trên địa bàn.

Các công trình, dự án trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi gặp khó do thiếu vật liệu. (Ảnh: Lê Danh).

Theo ông Phương, thời gian qua nguồn cung vật liệu xây dựng thông thường, đặc biệt là đất san lấp, cát và đá phục vụ các dự án đầu tư công trên địa bàn có thời điểm chưa đáp ứng nhu cầu thực tế. Cùng với đó, tại một số khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, khoảng cách từ các mỏ vật liệu đang hoạt động đến công trường khá lớn, kéo theo chi phí vận chuyển tăng cao, ảnh hưởng đến giá thành và tiến độ thi công các dự án.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi cho biết, Luật Địa chất và Khoáng sản số 54 và số 147 đã bổ sung nhiều cơ chế tạo điều kiện cho chủ đầu tư chủ động xác định các khu vực khoáng sản phù hợp và thực hiện thủ tục khai thác vật liệu phục vụ trực tiếp cho công trình, dự án theo quy định. Trên cơ sở đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã có các văn bản hướng dẫn và phối hợp triển khai.

Tuy nhiên, qua theo dõi cho thấy một số chủ đầu tư và địa phương vẫn chưa chủ động rà soát, xác định nguồn vật liệu ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư. Nhiều dự án vẫn phụ thuộc chủ yếu vào nguồn cung từ các mỏ thương mại, dẫn đến bị động khi thị trường khan hiếm vật liệu hoặc giá cả, chi phí vận chuyển tăng cao.

Tình trạng khan hiếm đất đắp đã ảnh hưởng đến tiến độ các công trình, dự án. (Ảnh: Lê Danh).

Nhằm bảo đảm nguồn cung vật liệu xây dựng, góp phần đẩy nhanh tiến độ thi công, tiết kiệm ngân sách Nhà nước và giảm giá thành công trình, Sở Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các chủ đầu tư khẩn trương rà soát nhu cầu, khối lượng, chủng loại và nguồn cung vật liệu của từng dự án đang triển khai.

Trường hợp nguồn vật liệu từ các mỏ thương mại không bảo đảm nhu cầu hoặc có cự ly vận chuyển xa làm ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư, chủ đầu tư cần phối hợp với UBND cấp xã nơi có công trình và các địa phương lân cận khảo sát, xác định các khu vực có tiềm năng khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường và vật liệu san lấp, điều kiện khai thác thuận lợi và cự ly vận chuyển hợp lý để nghiên cứu khai thác phục vụ trực tiếp cho công trình.

Trên cơ sở kết quả rà soát, các chủ đầu tư khẩn trương đề xuất khu vực dự kiến khai thác, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các đơn vị liên quan thực hiện các thủ tục về khoáng sản theo quy định. Đồng thời, rà soát và điều chỉnh thiết kế, dự toán, nguồn vật liệu của dự án khi cần thiết để thay thế một phần hoặc toàn bộ nguồn vật liệu dự kiến mua từ các mỏ thương mại.

Việc lựa chọn nguồn vật liệu phải bảo đảm yêu cầu về chất lượng, trữ lượng, khả năng cung ứng và tiến độ thi công; đồng thời đáp ứng các quy định về an toàn khai thác, bảo vệ môi trường. Các khu vực có cự ly vận chuyển hợp lý, thuận lợi cho tổ chức khai thác và vận chuyển sẽ được ưu tiên nhằm giảm chi phí, nâng cao hiệu quả đầu tư.

"Trên cơ sở chỉ đạo quyết liệt tại các buổi làm việc gần đây của Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Tâm, chúng tôi sẽ tập trung hỗ trợ tối đa, rút ngắn hết mức có thể ở khâu thủ tục theo quy định để các chủ đầu tư, địa phương nhanh chóng tiếp cận được nguồn vật liệu", ông Phương nói. 

Đưa phương án vật liệu vào từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư

Cũng theo ông Hồ Trọng Phương, lâu nay, công tác xác định nguồn vật liệu từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư dự án chưa được các chủ đầu tư quan tâm đúng mức. Dẫn đến bị động khi nguồn cung trên thị trường khan hiếm, giá vật liệu và chi phí vận chuyển tăng cao.

Nhu cầu ngoài tỉnh tăng cao đã khiến nguồn cung vật liệu trên địa bàn Quảng Ngãi bị ảnh hưởng. (Ảnh: Lê Danh)

Đối với nhóm dự án này, Sở Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu chủ đầu tư xem việc xác định nguồn vật liệu xây dựng là một nội dung trọng tâm ngay từ quá trình khảo sát, lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc báo cáo kinh tế - kỹ thuật theo tính chất, quy mô của từng dự án.

Ở bước lập hồ sơ chuẩn bị đầu tư, các đơn vị tư vấn phải đồng thời khảo sát, đánh giá các khu vực có tiềm năng khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường và vật liệu san lấp tại khu vực triển khai dự án cũng như địa bàn lân cận. Từ đó xem xét khả năng đáp ứng về trữ lượng, chất lượng, điều kiện khai thác, cự ly vận chuyển và các yếu tố liên quan để lựa chọn nguồn vật liệu phù hợp.

Đối với những khu vực có khả năng đáp ứng nhu cầu và đủ điều kiện thực hiện thủ tục khai thác theo quy định, chủ đầu tư cần chủ động đưa vào phương án nguồn vật liệu của dự án ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư, thay vì mặc định toàn bộ nhu cầu phải mua từ các mỏ thương mại.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, việc chủ động xác định nguồn vật liệu từ sớm sẽ giúp bảo đảm tính khả thi của dự án, hạn chế biến động giá, giảm chi phí vận chuyển, tiết kiệm ngân sách Nhà nước và hạ giá thành xây dựng công trình.

Nguồn vật liệu tại chỗ, khả thi trong khai thác sẽ được bố trí cho các công trình, dự án. (Ảnh: Lê Danh).

Sở Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu UBND cấp xã trên địa bàn phối hợp rà soát các khu vực có khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, vật liệu san lấp có khả năng khai thác phục vụ các công trình, dự án đầu tư công trên địa bàn và khu vực lân cận.

Quá trình rà soát cần ưu tiên các khu vực có điều kiện địa hình, giao thông thuận lợi, cự ly vận chuyển phù hợp. Đồng thời, xem xét các nguồn khoáng sản dôi dư phát sinh trong quá trình thi công công trình, cải tạo mặt bằng hoặc các nguồn khoáng sản đã tập kết tại bãi thải, bãi chứa có khả năng thu hồi, tái sử dụng theo quy định.

Các địa phương cũng có trách nhiệm cung cấp thông tin về hiện trạng sử dụng đất, hạ tầng kỹ thuật, quốc phòng, an ninh và các yếu tố liên quan để chủ đầu tư có cơ sở lựa chọn khu vực phù hợp, đồng thời thực hiện các nhiệm vụ thuộc thẩm quyền trong quản lý, thu hồi khoáng sản.

Nhóm giải pháp được đưa ra nhằm tăng nguồn cung, kéo giảm giá vật liệu, hỗ trợ tiến độ các công trình, dự án. (Ảnh: Lê Danh).

Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi đề nghị các chủ đầu tư và địa phương khẩn trương hoàn thành việc rà soát nhu cầu vật liệu của từng công trình, dự án. Cũng như nguồn vật liệu đang sử dụng hoặc dự kiến sử dụng, các khu vực có khả năng khai thác khoáng sản để phục vụ trực tiếp cho công trình, dự án. 

Song song đó là dự kiến cụ thể từng loại khoáng sản, nhu cầu khối lượng, vị trí, diện tích, cự ly vận chuyển và thời gian cần cung cấp vật liệu. Tổng hợp những khó khăn, vướng mắc và kiến nghị gửi về Sở trước ngày 30/8/2026 để được hướng dẫn, hỗ trợ thực hiện các thủ tục theo quy định.