Quảng Ninh: Quy hoạch mở không gian phát triển xanh, thông minh và bền vững

Kết nối "lõi kép" Xanh và Số trong mô hình phát triển mới

Ngày 23/9, tại Trung tâm Tổ chức Hội nghị thành phố, UBND thành phố Quảng Ninh tổ chức Diễn đàn Khoa học Công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số năm 2026 với chủ đề "Chuyển đổi xanh, chuyển đổi số gắn với thích ứng biến đổi khí hậu góp phần kiến tạo Quảng Ninh phát triển nhanh, bền vững". 

Sự kiện được triển khai theo Kế hoạch số 406/KH-UBND ngày 1/9/2026 của UBND thành phố, kết nối trực tiếp kết hợp trực tuyến tới 55 điểm cầu tại các xã, phường, đặc khu với tổng số khoảng 2.500 đại biểu tham dự.

Chuyển đổi số Quảng Ninh 2026 tập trung các giải pháp phát triển xanh, chuyển đổi số, đô thị thông minh và thích ứng biến đổi khí hậu, với quy hoạch là nền tảng kết nối.

Phát biểu tại diễn đàn, Phó chủ tịch UBND thành phố Quảng Ninh Nguyễn Văn Công nhấn mạnh, rằng địa phương đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải thiết lập một phương thức phát triển mới. Theo đó, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số bắt buộc phải song hành, tương hỗ lẫn nhau. Trước những tác động ngày càng khốc liệt của biến đổi khí hậu cùng các hiện tượng thời tiết cực đoan, thành phố cần đặc biệt nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo, quản trị rủi ro và khả năng chống chịu hệ thống dựa trên nền tảng dữ liệu lớn và khoa học công nghệ tiên tiến.

Một trong những trọng tâm chiến lược được đặt ra là định hình lại tư duy quy hoạch. Việc thành lập thành phố Quảng Ninh mở ra dư địa không gian rộng lớn, đòi hỏi chất lượng đô thị, năng lực quản trị, kết cấu hạ tầng và tổ chức không gian phải được nâng tầm tương xứng. Căn cứ vào Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1123/QĐ-TTg ngày 23/6/2026, thành phố được định hướng phát triển thành một chỉnh thể thống nhất. Không gian đô thị có sự liên kết chặt chẽ với khu vực nông thôn, biển đảo, biên giới, các khu kinh tế, khu công nghiệp, hệ thống cảng biển, sân bay, trung tâm logistics và du lịch sinh thái.

Điểm đột phá trong công tác quy hoạch giai đoạn mới tại Quảng Ninh là sự chuyển dịch mạnh mẽ từ phương thức quản lý chủ yếu dựa trên bản vẽ giấy sang quản trị dựa trên nền tảng dữ liệu số đồng bộ. Thành phố đang từng bước hình thành hệ thống cơ sở dữ liệu không gian thống nhất, tích hợp chặt chẽ giữa quy hoạch với đất đai, dân cư, hạ tầng giao thông, kỹ thuật, môi trường và thông tin phòng chống thiên tai.

Ông Nguyễn Văn Công, Phó chủ tịch UBND thành phố Quảng Ninh phát biểu tại diễn đàn. 

Các đồ án quy hoạch khi được thông qua sẽ được chuẩn hóa thành dữ liệu số có cấu trúc, thuận tiện cho việc cập nhật, chia sẻ và khai thác linh hoạt. Công nghệ Hệ thống thông tin địa lý (GIS) không chỉ dừng lại ở việc lập bản đồ thông thường mà được nâng cấp thành công cụ phân tích sắc bén để giám sát biến động sử dụng đất, theo dõi mật độ xây dựng, đánh giá khả năng chịu tải của hạ tầng và sàng lọc các khu vực phát triển lệch pha.

Bên cạnh đó, chủ trương xây dựng Digital Twin (bản sao số không gian đô thị) đang được khẩn trương xúc tiến nhằm mô phỏng trực quan các kịch bản phát triển trước khi đưa ra quyết định thực thi. Trí tuệ nhân tạo (AI) cũng được lồng ghép để hỗ trợ phân tích dữ liệu lớn, nhận diện xu hướng biến động và dự báo nhu cầu hạ tầng. Dù vậy, các cơ quan quản lý khẳng định AI đóng vai trò tham vấn, trong khi quyết định cuối cùng vẫn thuộc về đội ngũ chuyên môn và nhà quản lý nhằm đảm bảo tính minh bạch và độ tin cậy pháp lý.

Chủ động phòng ngừa, giảm thiểu rủi ro thiên tai

Thảo luận tại diễn đàn, ông Đỗ Hoàng Hoành, Phó giám đốc Sở Xây dựng chỉ rõ một yêu cầu mang tính sống còn đối với đô thị biển đảo như Quảng Ninh là phải tích hợp sâu các yếu tố biến đổi khí hậu, thiên tai ngay từ khâu lập quy hoạch không gian. Các đồ án quy hoạch bắt buộc phải tích hợp bản đồ nguy cơ ngập lụt, sạt lở đất, lũ quét, xói lở bờ biển và nước biển dâng.

Ông Đỗ Hoàng Hoành, Phó giám đốc Sở Xây dựng chỉ rõ một số yêu cầu mang tính sống còn đối với đô thị biển đảo như Quảng Ninh cần phải tích hợp sâu các yếu tố biến đổi khí hậu, thiên tai ngay từ khâu lập quy hoạch không gian. 

Dựa trên kết quả đánh giá rủi ro khoa học, thành phố sẽ phân vùng kiểm soát phát triển một cách chặt chẽ như: Kiểm soát nghiêm ngặt, hạn chế gia tăng mật độ xây dựng hoặc định hướng di dời; Ưu tiên tập trung nguồn lực phát triển đô thị nén và thông minh; Ưu tiên tuyệt đối cho công tác bảo tồn, phục hồi và duy trì hệ sinh thái tự nhiên.

Sự chuyển dịch chiến lược này thể hiện rõ tầm nhìn từ "khắc phục hậu quả thiên tai bị động" sang "chủ động quy hoạch để giảm thiểu rủi ro". Đối với Quảng Ninh, việc bảo vệ nghiêm ngặt hệ sinh thái Vịnh Hạ Long, Vịnh Bái Tử Long, hệ thống biển đảo và vành đai rừng không chỉ mang ý nghĩa bảo vệ môi trường sinh thái mà còn giữ gìn giá trị cốt lõi, bảo đảm lợi thế cạnh tranh chiến lược dài hạn cho ngành du lịch và kinh tế biển địa phương.

Nhằm hiện thực hóa tầm nhìn trên, các chuyên gia đề xuất đồng bộ hóa hệ thống quy hoạch từ cấp tỉnh đến các quy hoạch phân khu; gắn chặt quy hoạch với danh mục dự án ưu tiên, nguồn lực tài chính và trách nhiệm cụ thể của từng cấp chính quyền. Cùng với việc số hóa dữ liệu và phát triển đội ngũ chuyên gia liên ngành am hiểu từ kiến trúc, kinh tế đô thị đến công nghệ số, Quảng Ninh kỳ vọng sẽ biến tầm nhìn quy hoạch thành những giá trị thực tiễn vững chắc, khẳng định vị thế là đô thị biển thông minh, đáng sống hàng đầu cả nước.