'Quê hương' của virus Nipah hành động

Đợt dịch đầu tiên được ghi nhận tại Malaysia khi virus lây từ dơi sang đàn lợn rồi truyền sang người khiến hàng trăm người mắc bệnh. Ảnh: Reuters.

Sự cảnh giác của giới chức y tế Malaysia được nâng cao ngay sau báo cáo về 5 ca nhiễm virus Nipah tại bang West Bengal, Ấn Độ đầu tuần này, trong đó có một bệnh nhân đang trong tình trạng nguy kịch, theo The Star.

Đáng chú ý, virus Nipah (Henipavirus nipahense) vốn được phát hiện lần đầu tiên tại chính Malaysia (làng Sungai Nipah, bang Negeri Sembilan) vào năm 1998. Đây là loại virus lây truyền từ dơi sang người và động vật, với tỷ lệ tử vong đặc biệt cao, bắt đầu từ mức 40%.

Trong thông cáo chính thức ngày 27/1, Bộ Y tế Malaysia khẳng định các biện pháp kiểm soát y tế tại cửa khẩu đang được thực hiện nghiêm ngặt. Cơ quan này cho biết đang tích cực xác minh thông tin qua các kênh chính thống, bao gồm làm việc với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và các cơ quan chức năng liên quan.

"Mọi biện pháp y tế công cộng sẽ được quyết định dựa trên thông tin xác thực và đánh giá rủi ro cẩn trọng, phù hợp với chính sách quốc gia", đại diện Bộ Y tế Malaysia nhấn mạnh.

Giới chức y tế Malaysia khẳng định công tác chuẩn bị y tế công cộng tại các điểm nhập cảnh, bao gồm các sân bay quốc tế, cảng biển và cửa khẩu biên giới trên bộ, vẫn tuân thủ theo các quy trình đã được thiết lập.

Theo thông báo, các biện pháp cụ thể đang được triển khai bao gồm:

Giám sát và sàng lọc dựa trên rủi ro: Áp dụng đối với hành khách nhập cảnh tại các sân bay quốc tế, cảng biển và cửa khẩu đường bộ.
Thiết lập quy trình chuyển tuyến: Xây dựng lộ trình riêng cho những trường hợp có triệu chứng hoặc nghi ngờ mắc bệnh.
Trạng thái sẵn sàng: Các đội cấp cứu y tế luôn trong tư thế sẵn sàng vận hành theo hướng dẫn về bệnh truyền nhiễm.

Bộ Y tế Malaysia cũng cho biết thêm quy mô các biện pháp phòng dịch sẽ được điều chỉnh tương ứng với diễn biến thực tế của dịch bệnh và các cập nhật dịch tễ học chính thức.

Virus Nipah có cơ chế lây truyền phức tạp, thông qua tiếp xúc với động vật nhiễm bệnh, thực phẩm bị ô nhiễm hoặc lây truyền trực tiếp từ người sang người.

Trong hơn hai thập kỷ, virus Nipah đã vẽ nên một bản đồ dịch bệnh đáng lo ngại tại châu Á với những đợt bùng phát dù nhỏ lẻ nhưng nguy hiểm, từ cột mốc năm 1998 tại Malaysia và Singapore khiến hơn 100 người thiệt mạng.

Nếu tại Bangladesh, Nipah trở thành nỗi ám ảnh thường niên qua thói quen dùng nước chà là tươi, thì tại Ấn Độ, virus này lại gây lo ngại với tỷ lệ tử vong lên tới 90% trong đợt dịch tại Kerala năm 2018.

Việc Philippines cũng từng ghi nhận ca nhiễm là minh chứng cho thấy Nipah không giới hạn biên giới, buộc WHO phải xếp loại mầm bệnh này vào nhóm ưu tiên nghiên cứu và giám sát khẩn cấp toàn cầu.

Về mặt lâm sàng, bệnh do virus Nipah thường khởi phát với các triệu chứng không đặc hiệu như sốt, đau đầu, đau cơ, nôn ói và đau họng, khiến việc nhận diện sớm gặp nhiều khó khăn. Khi bệnh tiến triển, người nhiễm có thể bị chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh gợi ý viêm não cấp.

Xuân Vũ