Quốc hội chính thức thông qua Luật Đất đai (sửa đổi) với nhiều điểm mới
Luật Đất đai sửa đổi được Quốc hội thông qua, có hiệu lực từ ngày 1/7/2027 với nhiều điểm mới về quy hoạch, bảng giá đất, thu hồi đất và cấp sổ đỏ.

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Đất đai (sửa đổi). (Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN)
Sáng 21/11, Quốc hội chính thức thông qua Luật Đất đai (sửa đổi) với 466/479 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành. Luật Đất đai (sửa đổi) gồm 13 Chương, 112 Điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2027, trừ trường hợp quy định tại khoản 4, 5 Điều 109 của Luật này.
Phân định rõ thẩm quyền địa phương
Trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho biết Chính phủ đã chỉ đạo rà soát kỹ lưỡng dự thảo Luật nhằm bảo đảm tính hợp hiến, tính đồng bộ, thống nhất với dự thảo Luật nhà ở, luật kinh doanh bất động sản và các luật chuyên ngành có liên quan. Phân định rõ thẩm quyền của Hội đồng Nhân dân, Ủy ban Nhân dân các cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính đồng thời bảo đảm xuyên suốt nguyên tắc bình đẳng giới, chính sách đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số, người có công, lực lượng vũ trang. Dự thảo Luật đã được tiếp thu, hoàn thiện theo hướng quy định rõ quyền do đối tượng được hưởng quyền và các điều kiện thực hiện quyền thống nhất với dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) và dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi).
Đối với nội dung đề nghị nghiên cứu chính sách về cơ chế xử lý tiền thuê đất đã nộp tương ứng với thời gian còn lại khi chuyển quyền khi chuyển hình thức thuê đất từ hình thức trả tiền thuê đất một lần sang hình thức trả tiền thuê đất hàng năm theo định theo hướng cho phép bù trừ vào nghĩa vụ tài chính về đất đai phát sinh từ dự án đầu tư khác của cùng chủ đầu tư trên cùng địa bàn cấp tỉnh, Chính phủ nhận thấy đây là vấn đề chưa được pháp luật về ngân sách nhà nước quy định. Mặt khác có dự án thuộc trường hợp cho thuê đất trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê đất nhưng được miễn giảm tiền thuê đất, tiền thuế tiền sử dụng đất. Do vậy đề nghị giao Chính phủ quy định để linh hoạt và thuận lợi trong quá trình tổ chức triển khai thực hiện.
Theo đúng tinh thần Nghị quyết số 21-NQ/TW tiến tới chỉ có một quy hoạch chung thống nhất trên một địa bàn, dự thảo Luật đã hoàn thiện theo hướng không lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp tỉnh, phương án sử dụng đất là một nội dung của quy hoạch tỉnh. Ở cấp xã không có quy hoạch sử dụng đất cấp xã và kế hoạch sử dụng đất cấp xã là một nội dung để thực hiện quy hoạch chung được phân cấp, được cập nhật các nội dung của quy hoạch tỉnh, quy hoạch đô thị và nông thôn, quy hoạch ngành có sử dụng đất để theo dõi việc quản lý sử dụng đất tại địa phương.
Bên cạnh đó, dự thảo Luật đã bổ sung quy định chặt chẽ hơn về nội dung thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Cụ thể, về giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội, ý kiến của cơ quan thẩm tra, dự thảo Luật đã bãi bỏ quy định căn cứ giao đất, cho thuê đất để thực hiện dự án đầu tư được xem xét trên cơ sở đánh giá về tiến độ sử dụng đất, tiến độ đầu tư của dự án đầu tư. Đối với quy định về giao đất, cho thuê đất không qua đấu giá, đấu thầu thuộc trường hợp được miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, Chính phủ đề xuất giữ nguyên như phương án Chính phủ đã trình Quốc hội.

Quốc hội biểu quyết thông qua các luật và nghị quyết. (Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN)
Bảng giá đất mới áp dụng từ năm 2028
Về tài chính đất đai, giá đất, bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất, theo quy định của Luật này được ban hành để áp dụng từ ngày 1/1/2028. Các quy định về giá đất tại Luật Đất đai năm 2024, Nghị quyết số 254 được áp dụng cho các trường hợp đến hết ngày 31/12/2027. Về chuyển biện pháp thu hồi đất sang biện pháp tài chính thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với đất bỏ hoang, dự thảo Luật đã quy định cụ thể về tính tiền sử dụng đất tăng thêm, tiền thuê đất tăng thêm đối với dự án đầu tư không đưa đất vào sử dụng, chậm đưa đất vào sử dụng.
Đáng chú ý, dự thảo Luật đã mở rộng xem xét cấp giấy chứng nhận cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng trước ngày 1/8/2024 do nhận chuyển nhượng nhưng chưa thực hiện thủ tục chuyển quyền theo đúng tinh thần Nghị quyết số 21.
Đối điều khoản chuyển tiếp, Chính phủ đã tổ chức rà soát các quy định chuyển tiếp tại dự thảo Luật trên cơ sở kế thừa các quy định chuyển tiếp của Luật Đất đai năm 2024 và một số quy định cần chuyển tiếp để không tạo khoảng trống pháp lý khi luật có hiệu lực thi hành. Đối với các nội dung chuyển tiếp khác, Chính phủ đề nghị Quốc hội cho phép quy định tại nghị định của Chính phủ.
Liên quan đến quy định về công chứng, tiếp thu ý kiến kết luận của ủy ban thường vụ Quốc hội và ý kiến đại biểu Quốc hội, tại Điều 21 dự thảo Luật đã tiếp thu bổ sung cụm từ bảo đảm an toàn pháp lý trong giao dịch; Đồng thời, đề xuất sửa đổi luật công chứng trong luật đất đai theo hướng giao dịch phải công chứng là giao dịch quan trọng, đòi hỏi điều kiện tham gia chặt chẽ, mức độ an toàn pháp lý cao và được luật quy định phải công chứng hoặc luật giao Chính phủ quy định phải công chứng; Cho phép quy định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/1/2027, thống nhất với thời điểm luật sửa đổi bổ sung một số điều của luật công chứng có hiệu lực thi hành.
Đối với một số ý kiến liên quan đến tiếp thu, rà soát, nghiên cứu phương án xác định thời điểm xác định giá đất đối với quỹ đất thanh toán cho dự án xây dựng hợp đồng xây dựng chuyển giao BT, do phương án xử lý khó khăn, vướng mắc về thời điểm xác định giá trị quỹ đất thanh toán cho nhà đầu tư thực hiện dự án BT chưa được báo cáo cấp có thẩm quyền, chưa được đánh giá kỹ lưỡng tác động nên chưa đủ cơ sở thực tiễn để đề xuất chính sách. Chính phủ đang chỉ đạo Bộ Tài chính đánh giá kỹ nội dung này để sửa đổi trong luật đầu tư theo phương thức đối tác công tư PPP./.
