Quốc hội thông qua 3 luật quan trọng về tư pháp và xây dựng pháp luật

Sáng 20/11, tiếp tục Chương trình Kỳ họp thứ hai, với đa số đại biểu có mặt tán thành, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Luật sư (sửa đổi), Luật Nuôi con...

Trước khi Quốc hội bấm nút biểu quyết thông qua, thừa uỷ quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý các dự thảo: Luật Luật sư (sửa đổi); Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi) và Luật Văn bản quy phạm pháp luật.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng. Ảnh: Media Quốc hội.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng. Ảnh: Media Quốc hội.

Nâng cao chất lượng đội ngũ luật sư

Luật Luật sư (sửa đổi) được thông qua với 470/482 (chiếm 94,19%) đại biểu biểu quyết tham gia tán thành. Một trong những nội dung đáng chú ý là quy định về tiêu chuẩn, điều kiện hành nghề và tổ chức kỳ thi quốc gia luật sư.

Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo chỉ áp dụng ngoại lệ về bằng cấp đối với người có bằng Juris Doctor tại các quốc gia không có bằng cử nhân luật như Mỹ, Canada. Những trường hợp này vẫn phải hoàn thành 12 tháng đào tạo nghề, 12 tháng tập sự và đạt kỳ thi quốc gia về luật sư, không được miễn, giảm thời gian.

Với 470/482 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội chính thức thông qua Luật Luật sư (sửa đổi). Ảnh: Media Quốc hội.

Với 470/482 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội chính thức thông qua Luật Luật sư (sửa đổi). Ảnh: Media Quốc hội.

Đối với kỳ thi quốc gia, dự thảo quy định Hội đồng tuyển chọn luật sư do Bộ trưởng Bộ Tư pháp thành lập, lãnh đạo Bộ Tư pháp làm Chủ tịch; Thường trực Liên đoàn Luật sư Việt Nam là Phó chủ tịch thường trực. Hội đồng có sự tham gia của đại diện các cơ quan tiến hành tố tụng, cơ sở đào tạo nghề luật sư, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, chuyên gia và luật sư.

Kỳ thi nhằm đánh giá toàn diện kiến thức pháp luật, đạo đức và kỹ năng hành nghề, đồng thời gắn với cấp chứng chỉ để giảm thủ tục từ 4 bước xuống còn 2 bước. Liên đoàn Luật sư Việt Nam tiếp tục giữ vai trò nòng cốt trong quá trình tuyển chọn.

Bên cạnh yêu cầu về tiêu chuẩn hành nghề, dự thảo cũng bổ sung các quy định nhằm bảo đảm tính độc lập trong hoạt động luật sư. Cụ thể, đối với thành viên góp vốn, dự thảo giới hạn tỷ lệ vốn góp của người không phải luật sư không quá 30% vốn điều lệ. Nhóm này không được điều hành chuyên môn, cung cấp dịch vụ pháp lý, can thiệp hoạt động hành nghề độc lập hoặc tiếp cận bí mật khách hàng.

Dự thảo đồng thời làm rõ vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, trách nhiệm tự quản của tổ chức xã hội - nghề nghiệp luật sư và quy định quyết định giải quyết khiếu nại của Ban Thường vụ Liên đoàn Luật sư Việt Nam là quyết định cuối cùng trong nội bộ tổ chức.

Hoàn thiện quy định, bảo vệ quyền lợi trẻ em

Được thông qua với 463/471 đại biểu có mặt biểu quyết tán thành (chiếm 92,79%), Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi) hướng tới hoàn thiện chính sách chăm sóc, bảo vệ trẻ em trong môi trường gia đình.

Theo Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, dự thảo được chỉnh lý theo hướng tăng cường chăm sóc trẻ em trong môi trường gia đình, hoàn thiện điều kiện nhận con nuôi và quy định về hệ quả pháp lý.

Với 463/471 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội chính thức thông qua Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi). Ảnh: Media Quốc hội.

Với 463/471 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội chính thức thông qua Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi). Ảnh: Media Quốc hội.

Tiếp thu ý kiến đại biểu, dự thảo bổ sung nguyên tắc Nhà nước có chính sách hỗ trợ việc nuôi dưỡng trong gia đình, tạo điều kiện để trẻ em phát triển toàn diện. Đồng thời, bổ sung khái niệm trẻ em không nơi nương tựa để bảo đảm thống nhất trong áp dụng pháp luật.

Đối với trẻ em di cư, lánh nạn, tị nạn chưa xác định được cha mẹ hoặc không có người chăm sóc, Chính phủ không bổ sung vào nhóm đối tượng được giải quyết cho làm con nuôi do nguồn gốc pháp lý chưa rõ ràng. Những trẻ em này được chăm sóc bằng các hình thức thay thế khác theo Luật Trẻ em.

Cùng với việc hoàn thiện nhóm đối tượng được nhận làm con nuôi, dự thảo cũng bổ sung các trường hợp không được nhận con nuôi. Theo đó, quy định áp dụng đối với người từng bị xử lý vi phạm hành chính về bạo lực gia đình, hành vi xâm hại trẻ em hoặc bị kết án về một số tội liên quan trực tiếp đến hoạt động mại dâm. Với đề xuất quy định độ tuổi tối đa của người nhận con nuôi, Chính phủ đề nghị giữ như dự thảo do chưa có đủ cơ sở thực tiễn.

Một vấn đề khác được quan tâm là thẩm quyền thu hồi, hủy bỏ quyết định nuôi con nuôi. Dự thảo giao cơ quan hành chính thực hiện vì đây là quyết định hành chính, nhằm bảo đảm giải quyết nhanh chóng và kịp thời bảo vệ quyền lợi trẻ em.

Đáng chú ý, kể từ ngày quyết định nuôi con nuôi có hiệu lực, cha mẹ nuôi và con nuôi có đầy đủ quyền, nghĩa vụ theo quy định pháp luật. Dự thảo tiếp tục kế thừa quy định của Bộ luật Dân sự về quyền thừa kế giữa con nuôi với cha mẹ đẻ. Riêng trường hợp chấm dứt việc nuôi con nuôi khi con chưa thành niên mà cha mẹ nuôi đều chết, dự thảo quy định con nuôi vẫn được thừa kế di sản của cha mẹ nuôi...

Đổi mới quy trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật

Cùng với hai luật liên quan trực tiếp đến hoạt động tư pháp và bảo vệ quyền lợi trẻ em, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật cũng được Quốc hội thông qua với 403/473 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành. Những nội dung chỉnh lý tập trung hoàn thiện hệ thống văn bản, làm rõ thứ bậc hiệu lực và đơn giản hóa quy trình xây dựng pháp luật.

 Với 403/473 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội chính thức thông qua Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Ảnh: Media Quốc hội.

 Với 403/473 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội chính thức thông qua Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Ảnh: Media Quốc hội.

Tiếp thu ý kiến đại biểu, Chính phủ tiếp tục duy trì 5 hình thức văn bản từng dự kiến bãi bỏ, gồm nghị quyết của Quốc hội, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, quyết định của Chủ tịch nước, nghị quyết của Chính phủ và nghị quyết liên tịch giữa các cơ quan liên quan. Việc tinh gọn sẽ tiếp tục được nghiên cứu gắn với quá trình sửa đổi, bổ sung Hiến pháp.

Để khắc phục những điểm chưa rõ trong thực tiễn áp dụng, dự thảo cũng bổ sung quy định về thứ bậc hiệu lực pháp lý của văn bản trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.

Đối với quy trình xây dựng chính sách, các bộ, cơ quan ngang bộ có trách nhiệm góp ý bằng văn bản đối với hồ sơ chính sách trong thời hạn 15 ngày và chịu trách nhiệm về nội dung ý kiến. Quy định này thay cho việc Bộ Tư pháp tổ chức Hội đồng thẩm định ở giai đoạn hồ sơ chính sách. Tuy nhiên, việc thẩm định dự án luật ở giai đoạn soạn thảo vẫn được duy trì nhằm bảo đảm chất lượng trước khi trình Quốc hội.

Một nội dung đáng chú ý khác là cơ chế điều chỉnh quy định của luật, nghị quyết của Quốc hội trong trường hợp khẩn cấp, cấp bách mà Quốc hội không thể họp. Cơ chế này chỉ áp dụng trong tình huống thực sự cần thiết, vì lợi ích quốc gia, dân tộc và phải được cấp có thẩm quyền đồng ý. Trường hợp Chính phủ ban hành nghị quyết còn phải được Ủy ban Thường vụ Quốc hội đồng ý.

Theo quy định được chỉnh lý, văn bản ban hành theo cơ chế này có hiệu lực không quá 1 năm và phải trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp gần nhất. Nếu Quốc hội không thông qua, văn bản điều chỉnh đương nhiên hết hiệu lực.

Linh Đan

Nguồn Xây Dựng: https://baoxaydung.vn/quoc-hoi-thong-qua-3-luat-quan-trong-ve-tu-phap-va-xay-dung-phap-luat-192261120094951605.htm