Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung Luật Đo lường

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường. Ảnh: Quang Vinh

Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027, tạo cơ sở pháp lý thúc đẩy chuyển đổi số, hiện đại hóa hoạt động đo lường và bảo vệ quyền lợi người dân, doanh nghiệp.

Bảo vệ tốt hơn quyền lợi người dân, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp

Trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua, trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu dự thảo luật, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nhấn mạnh, đo lường gắn trực tiếp với đời sống của mỗi người dân và hoạt động của mọi doanh nghiệp. Một kết quả đo chính xác là cơ sở để người dân thanh toán đúng lượng điện, nước, xăng, dầu đã sử dụng; giúp bác sĩ có thông tin tin cậy trong chẩn đoán, điều trị; đồng thời giúp doanh nghiệp kiểm soát chất lượng, tiết kiệm nguyên liệu và đưa sản phẩm ra thị trường.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường. Ảnh: Quang Vinh

Trong nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, năng lực đo lường còn quyết định khả năng kiểm chứng kết quả nghiên cứu, làm chủ quy trình và phát triển sản phẩm mới. Vì vậy, đầu tư cho đo lường cần được nhìn nhận là đầu tư cho năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết, việc sửa đổi luật lần này nhằm giải quyết những bất cập của thực tiễn, đồng thời tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động đo lường đáp ứng yêu cầu phát triển mới, góp phần thể chế hóa Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị.

Theo đó, dự thảo luật tập trung đổi mới phương thức quản lý nhằm bảo vệ tốt hơn quyền lợi người dân và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp. Công tác quản lý đo lường phải tập trung vào những hoạt động có nguy cơ gây thiệt hại, những lĩnh vực tác động trực tiếp đến sức khỏe, an toàn và quyền lợi của người dân.

Bên cạnh đó, luật sửa đổi tạo cơ sở pháp lý cho chuyển đổi số trong hoạt động đo lường. Theo Bộ trưởng, phương tiện đo ngày nay ngày càng phụ thuộc nhiều vào phần mềm, kết nối mạng và xử lý dữ liệu. Do đó, yêu cầu quản lý phải bao quát cả phương tiện đo, phần mềm và dữ liệu hình thành trong quá trình đo.

“Điều người dân và doanh nghiệp cần là kết quả đo có thể tin cậy, kiểm tra và xác nhận khi cần thiết. Chuyển đổi số trong đo lường vì vậy phải gắn với bảo vệ tính toàn vẹn của dữ liệu, phòng ngừa việc can thiệp trái phép và đảm bảo căn cứ giải quyết khi có tranh chấp” Bộ trưởng nhấn mạnh.

Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Quang Vinh

Gây thiệt hại phải bồi thường

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường được Quốc hội thông qua hướng tới ưu tiên phát triển khoa học, công nghệ về đo lường trong các lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ chiến lược, công nghệ mới, năng lượng mới, y tế và chăm sóc sức khỏe, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn…

Cùng với đó, luật khuyến khích phát triển hạ tầng kỹ thuật đo lường theo hướng hiện đại, đồng bộ, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế và phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Việc phát triển hạ tầng đo lường được gắn với các ngành, lĩnh vực trọng điểm, kết hợp giữa đầu tư công và xã hội hóa.

Đáng chú ý, luật bổ sung các quy định nghiêm cấm hành vi giả mạo vật mang dữ liệu về kết quả, tình trạng kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm của phương tiện đo, chuẩn đo lường; tẩy xóa, sửa chữa trái phép nội dung của vật mang dữ liệu về kết quả, tình trạng kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm của phương tiện đo, chuẩn đo lường được cung cấp.

Luật cũng nghiêm cấm hành vi cố ý tác động trái phép vào mạng truyền dữ liệu đo, dữ liệu đo lường hoặc hệ thống quản trị dữ liệu đo lường làm gián đoạn, mất hoặc sai lệch dữ liệu.

Về xử lý vi phạm, tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm tùy theo tính chất, mức độ sẽ bị xử lý vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Trường hợp gây thiệt hại phải bồi thường theo quy định của pháp luật.

Đối với người lợi dụng chức vụ, quyền hạn vi phạm quy định của pháp luật về đo lường, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm sẽ bị xử lý kỷ luật hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự; nếu gây thiệt hại phải bồi thường theo quy định của pháp luật.