Quốc hội trưởng thành cùng dân tộc

Xác lập tính chính danh của nền độc lập

Ngày 18/10/2025, TS. Ngô Đức Mạnh, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội, nguyên Đại sứ Việt Nam tại Liên bang Nga tổ chức lễ giới thiệu cuốn sách 80 năm đối ngoại Quốc hội - Từ lý luận đến thực tiễn. Buổi lễ có sự hiện diện của nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng, cũng là người đã khích lệ, động viên TS. Ngô Đức Mạnh thực hiện cuốn sách đặc biệt đúng dịp kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam (6/1/1946 - 6/1/2026). Tại buổi lễ, nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng đã có những chia sẻ sâu sắc, nhìn lại chặng đường lịch sử vẻ vang của cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất.

Nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng chia sẻ về vai trò đồng hành của Quốc hội Việt Nam trong 80 năm qua. Ảnh: Phạm Thắng

Nhìn lại chặng đường 80 năm qua, nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng khẳng định, lịch sử Quốc hội gắn bó mật thiết với lịch sử của Nhà nước dân chủ nhân dân đầu tiên - nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và nay là nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Ông nhấn mạnh vai trò quan trọng của cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên trong bối cảnh “ngàn cân treo sợi tóc” của đất nước lúc bấy giờ: ngay sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, một trong những nhiệm vụ đầu tiên Người đặt ra là thực hiện tổng tuyển cử. “Tổng tuyển cử là để bầu ra Quốc hội. Bầu ra Quốc hội là để xác lập tính chính danh của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Cái chính danh ấy quan trọng lắm”.

Phân tích sâu hơn về ý nghĩa pháp lý của sự kiện Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam, nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng cho biết, nhờ có Quốc hội mới có Chính phủ chính thức đầu tiên - Chính phủ chính danh của dân tộc Việt Nam trước toàn thế giới.

“Sau khi có Quốc hội thì Chính phủ ấy là Chính phủ chính danh trên toàn cầu, mới có thể xác lập quan hệ ngoại giao với các nước với đầy đủ tư cách được. Toàn dân bầu cử Quốc hội, Quốc hội ra đời lập nên Chính phủ. Cách mạng nước ta cứ từng bước tiến lên, hết thắng lợi này đến thắng lợi khác. Quốc hội chúng ta đã làm tròn nhiệm vụ lịch sử của mình trong tất cả các thời kỳ như vậy”, nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng nhấn mạnh.

Trong dòng chảy lịch sử Quốc hội, chúng ta không thể nào quên công lao của các thế hệ lãnh đạo, đại biểu Quốc hội, nhất là ở thời kỳ đầu. Trong đó, sự hy sinh của Trưởng ban Thường trực Quốc hội Nguyễn Văn Tố năm 1947 là tổn thất đầu tiên, to lớn của Quốc hội và đất nước ta khi ấy. Để rồi, Quốc hội Việt Nam dần lớn lên, phát triển, trưởng thành cùng dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng.

“80 năm đã qua, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Quốc hội ngày càng minh bạch, rõ ràng, đầy đủ. Quốc hội là cơ quan đại diện ý chí của toàn dân, là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước Việt Nam, là cơ quan lập hiến, lập pháp. Tầm quan trọng của Quốc hội ngày càng rõ”, nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng nhấn mạnh.

Dấu ấn của trí tuệ và lòng dân

Một trong những dấu ấn dưới thời Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng (Khóa XIII, từ năm 2011 - 2016) là sự ra đời của Hiến pháp 2013, kế thừa những bản Hiến pháp trước đây, trong đó có Hiến pháp 1946. Ngay từ đầu Khóa XIII, Quốc hội đã thảo luận kế hoạch sửa đổi Hiến pháp để triển khai chủ trương, đường lối, Cương lĩnh của Đảng. Quốc hội đã dành hai năm 2011, 2012 để chuẩn bị, xin ý kiến nhân dân. Đến cuối năm 2013, Hiến pháp mới được thông qua. Theo nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng, Hiến pháp 2013 là thành tựu hết sức to lớn, là “công trình được xây dựng nên trên cơ sở kết tinh trí tuệ của toàn thể các tầng lớp Nhân dân”, phục vụ cho chu trình đổi mới và phát triển lâu dài của đất nước.

Điểm nổi bật của Hiến pháp 2013 là quy định chặt chẽ mối quan hệ giữa Đảng và Nhân dân: Đảng và Đảng viên phải gắn bó mật thiết với Nhân dân, chịu sự giám sát của Nhân dân, phục vụ Nhân dân. Đảng viên phải hoạt động trong khuôn khổ của Hiến pháp và pháp luật.

Hiến pháp 2013 xác định rõ mô hình Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa với sự phân công, phối hợp và kiểm soát giữa các quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp. Đặc biệt, đề cao trách nhiệm của Nhà nước trong việc tôn trọng, bảo đảm và bảo vệ quyền con người, quyền công dân.

Nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng nhận định: “Hiến pháp 2013 dù ngắn gọn hơn các bản Hiến pháp trước đó nhưng rất toàn diện, khoa học; chặt chẽ và đầy đủ; bám sát hơn tinh thần Hiến pháp 1946 mà Chủ tịch Hồ Chí Minh làm Trưởng ban soạn thảo”.

Tinh thần kế thừa, phát triển và đổi mới của Quốc hội luôn được thể hiện xuyên suốt 80 năm qua với 15 nhiệm kỳ hoạt động. Theo nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng, nếu mỗi đại biểu Quốc hội tích cực phấn đấu, Quốc hội không ngừng nâng cao chất lượng, đổi mới mạnh mẽ và toàn diện hơn nữa, thì hiệu quả hoạt động của Quốc hội chắc chắn sẽ cao hơn, đáp ứng tốt hơn niềm mong đợi của cử tri. Đó cũng chính là sự tiếp nối dòng chảy lịch sử hào hùng 80 năm qua của Quốc hội Việt Nam - cơ quan đại diện cao nhất cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân.

Hải Đường