Quy định bồi thường mới về thu hồi đất: Hài hòa lợi ích

UBND tỉnh vừa ban hành Quyết định số 23/2026/QĐ-UBND, điều chỉnh khung đơn giá bồi thường thiệt hại thực tế về nhà ở và công trình xây dựng khi Nhà nước thu hồi đất. Quy định mới này đang thu hút sự quan tâm lớn của người dân, cơ quan chức năng và doanh nghiệp, nhất là trong bối cảnh nhiều dự án hạ tầng trọng điểm của tỉnh đang gặp vướng mắc về giải phóng mặt bằng.

Giải phóng mặt bằng chuẩn bị thi công tuyến cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương

Giải phóng mặt bằng chuẩn bị thi công tuyến cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương

Quy định hướng tới giá trị thực tế

Điểm nổi bật nhất của Quyết định số 23 là nguyên tắc xây dựng đơn giá bồi thường tiệm cận tối đa với giá trị thực tế. Các loại cấu kiện, chủng loại nhà được đối chiếu chặt chẽ theo Thông tư số 06/2021/TT-BXD của Bộ Xây dựng. Với những công trình đặc thù hoặc chưa có trong danh mục chuẩn, tỉnh cho phép đo bóc khối lượng chi tiết hoặc áp dụng đơn giá tương tự từ các công trình đang thực hiện. Cách làm này khắc phục tình trạng một barem cứng nhắc của những năm trước đây, giúp người dân không bị thiệt thòi do định giá chưa sát thực tế.

Quy định còn nêu rõ mức đơn giá phải “phù hợp với mặt bằng giá thị trường tại thời điểm ban hành”, đồng thời điều chỉnh chính sách hỗ trợ tái định cư. Ông Nguyễn Ngọc Minh - luật sư chia sẻ quan điểm: “Việc tăng mức hỗ trợ sẽ giảm bớt áp lực an cư, góp phần tạo sự đồng thuận xã hội cho các dự án. Hỗ trợ tái định cư rõ ràng hơn cũng giúp người dân bớt lo lắng, giảm khiếu kiện kéo dài”.

Một điểm đáng ghi nhận là tính minh bạch trong quy trình xác định đơn giá và áp dụng phương pháp đo bóc, đối chiếu. Quyết định quy định rõ trách nhiệm của các tổ chức thực hiện bồi thường và cơ quan thẩm quyền trong việc lập, thẩm định phương án. Sự minh bạch này không chỉ tạo điều kiện cho người dân giám sát mà còn giảm thiểu các khiếu kiện liên quan tới giá trị đền bù. Về mặt thủ tục áp dụng, điều khoản chuyển tiếp được quy định chặt chẽ. Những phương án bồi thường đã được phê duyệt trước khi quyết định này có hiệu lực tiếp tục thực hiện theo đơn giá cũ; các dự án chưa phê duyệt phương án đền bù sẽ áp dụng đơn giá mới. Sự phân định này vừa bảo đảm ổn định pháp lý cho những trường hợp đã triển khai, vừa giúp người dân ở các dự án mới được hưởng ngay chính sách được cải thiện.

Bài toán cân đối nguồn lực

Tăng đơn giá bồi thường rõ ràng mang lại lợi ích thiết thực cho người dân nhưng cũng khiến chi phí giải phóng mặt bằng (GPMB) gia tăng, tạo áp lực lớn lên tổng mức đầu tư dự án và ngân sách địa phương. Lâm Đồng đang triển khai hàng loạt dự án giao thông và hạ tầng đô thị quy mô lớn, nếu không có giải pháp cân đối nguồn lực hợp lý, việc tăng chi phí GPMB có thể làm chậm tiến độ hoặc buộc điều chỉnh quy mô, tiến độ dự án. Do đó, việc hoạch định nguồn vốn và tối ưu hóa quản lý chi phí trở thành nhiệm vụ tối quan trọng.

Quyết định số 23/2026/QĐ-UBND của tỉnh là bước tiến đáng kể trong chính sách bồi thường khi thu hồi đất, hướng tới bảo vệ quyền lợi người dân, bảo đảm tính công bằng và minh bạch. Quyết định vừa có hiệu lực nhưng đang nhận được phản hồi tích cực từ cộng đồng dân cư và doanh nghiệp. Người dân cho rằng việc áp giá sát thị trường thể hiện sự tôn trọng quyền lợi, đồng thời giảm bớt xung đột trong GPMB. Một số doanh nghiệp xây dựng và nhà đầu tư cũng đánh giá cao tính minh bạch khi lập phương án bồi thường, vì điều đó giúp họ dự báo chi phí tốt hơn và tăng tính khả thi của dự án.

Nguyễn Nghĩa .

Nguồn Lâm Đồng: https://baolamdong.vn/quy-dinh-boi-thuong-moi-ve-thu-hoi-dat-hai-hoa-loi-ich-444030.html