Quy định cấp phép xây dựng tối đa 10 ngày đối với công trình, 7 ngày với nhà ở riêng lẻ

Cụ thể hóa nhiều nội dung của Luật Xây dựng

Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến, xây dựng dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 nhằm hướng dẫn thực hiện các nội dung quan trọng liên quan đến quản lý dự án đầu tư xây dựng, thiết kế xây dựng, cấp giấy phép xây dựng và quản lý trật tự xây dựng.

Dự thảo Nghị định quy định chi tiết Luật Xây dựng được kỳ vọng hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động đầu tư xây dựng.

Theo dự thảo, Nghị định sẽ áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài tham gia hoạt động xây dựng trên lãnh thổ Việt Nam.

Một trong những nội dung đáng chú ý là việc làm rõ các khái niệm quan trọng như công trình chính của dự án, công trình ảnh hưởng lớn đến an toàn, lợi ích cộng đồng, công trình xây dựng theo tuyến hay dự án sửa chữa, cải tạo công trình.

Dự thảo cũng quy định cụ thể hơn về trình tự đầu tư xây dựng, được chia thành ba giai đoạn chính gồm: Chuẩn bị dự án, thực hiện dự án và kết thúc xây dựng. Trong đó, giai đoạn chuẩn bị dự án bao gồm các bước lập và thẩm định báo cáo nghiên cứu tiền khả thi hoặc báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, lập báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc báo cáo kinh tế - kỹ thuật và phê duyệt dự án.

Ở giai đoạn thực hiện, dự án phải trải qua các bước như chuẩn bị mặt bằng xây dựng, khảo sát phục vụ thiết kế, lập và phê duyệt thiết kế xây dựng, cấp giấy phép xây dựng, ký kết hợp đồng, thi công và nghiệm thu công trình.

Sau khi hoàn thành, công trình phải được quyết toán vốn đầu tư, bàn giao đưa vào sử dụng và thực hiện chế độ bảo hành theo quy định.

Dự thảo Nghị định cũng quy định rõ điều kiện đối với cơ quan, tổ chức được giao làm chủ đầu tư, yêu cầu phải có bộ máy hoặc nhân sự có chuyên môn phù hợp trong quản lý vốn đầu tư, quản lý hợp đồng xây dựng và quản lý chất lượng công trình.

Quy định này nhằm nâng cao trách nhiệm và năng lực của chủ đầu tư trong toàn bộ vòng đời dự án.

Rút ngắn thời gian cấp phép xây dựng, đẩy mạnh phát triển công trình xanh

Dự thảo Nghị định cũng có nhiều nội dung nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính và đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến trong lĩnh vực xây dựng.

Theo đó, hồ sơ đề nghị cấp giấy phép xây dựng sẽ được thực hiện theo hình thức trực tuyến toàn trình thông qua cổng dịch vụ công, góp phần minh bạch hóa quy trình xử lý hồ sơ.

Dự thảo quy định rõ thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng. Cụ thể, UBND cấp xã được cấp phép đối với công trình cấp III, cấp IV, Sở Xây dựng cấp phép cho các công trình còn lại, trong khi ban quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao có thẩm quyền cấp phép đối với các công trình trong phạm vi khu vực quản lý.

Bên cạnh việc cấp phép, dự thảo Nghị định cũng đặt trọng tâm vào thúc đẩy phát triển công trình xanh, phù hợp với xu hướng phát triển bền vững của ngành Xây dựng.

Theo đó, Nhà nước khuyến khích chủ đầu tư áp dụng các hệ thống đánh giá và chứng nhận công trình xanh trong nước và quốc tế.

Các công trình xanh phải đáp ứng nhiều tiêu chí như sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, sử dụng nước tiết kiệm, ưu tiên vật liệu thân thiện với môi trường, bảo đảm chất lượng môi trường trong nhà và bảo vệ hệ sinh thái.

Ngoài ra, dự thảo Nghị định cũng giao Bộ Xây dựng xây dựng cơ sở dữ liệu về công trình xanh, đồng thời ban hành các tài liệu hướng dẫn kỹ thuật và tiêu chuẩn liên quan nhằm tạo cơ sở cho các tổ chức, cá nhân tham chiếu và áp dụng trong thực tiễn.

BIM sẽ bắt buộc áp dụng với dự án từ nhóm B trở lên

Một điểm mới đáng chú ý trong dự thảo Nghị định là việc đẩy mạnh ứng dụng mô hình thông tin công trình (BIM) trong hoạt động xây dựng. Theo đó, BIM sẽ được áp dụng bắt buộc đối với các dự án từ nhóm B trở lên ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án, đối với các công trình xây dựng mới từ cấp II trở lên.

Dự thảo Nghị định quy định chi tiết Luật Xây dựng đề xuất nhiều giải pháp cải cách thủ tục, rút ngắn thời gian cấp phép xây dựng.

Các dự án áp dụng BIM phải cung cấp dữ liệu mô hình công trình cho cơ quan chuyên môn về xây dựng theo định dạng chuẩn mở như IFC 4.0 hoặc các định dạng mở tương thích. Dữ liệu BIM phải thể hiện được vị trí, hình dạng không gian ba chiều của công trình cũng như các thông số kỹ thuật cơ bản.

Đặc biệt, dự thảo quy định chủ đầu tư phải thiết lập môi trường dữ liệu chung (CDE) để quản lý, lưu trữ và chia sẻ thông tin dự án. Đây được xem là nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các bên tham gia dự án, đồng thời tạo điều kiện cho cơ quan quản lý nhà nước kiểm tra, giám sát và thẩm định các nội dung kỹ thuật.

Ngoài BIM, dự thảo Nghị định cũng khuyến khích các tổ chức, cá nhân nghiên cứu và ứng dụng các công nghệ tiên tiến, công nghệ thông tin và giải pháp số trong hoạt động đầu tư xây dựng nhằm nâng cao chất lượng công trình và hiệu quả quản lý.

Kim Thoa