Quy định mới trong xử phạt vi phạm về lao động, bảo hiểm xã hội

Người lao động làm việc tại làng nghề đá Bửu Long, phường Trấn Biên. Ảnh minh họa: Đoàn Phú

Tăng chế tài xử phạt

Theo Nghị định số 283, các hành vi như: Phân biệt đối xử trong lao động; ngược đãi người lao động (NLĐ), cưỡng bức lao động; quấy rối tình dục tại nơi làm việc; trốn đóng BHXH cho NLĐ; sử dụng lao động chưa qua đào tạo hoặc chưa có chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia đối với nghề, công việc phải sử dụng lao động đã được đào tạo hoặc phải có chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia... bị chế tài bằng hình thức phạt tiền khá cao.

Nghị định số 283 quy định, phạt tiền từ 5-10 triệu đồng đối với tổ chức, cá nhân có hành vi: Phân biệt đối xử trong việc làm khi không xuất phát từ yêu cầu đặc thù của công việc và các hành vi duy trì, bảo vệ việc làm cho NLĐ dễ bị tổn thương (khoản 1 Điều 10); sử dụng lao động chưa qua đào tạo hoặc chưa có chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia đối với nghề, công việc phải sử dụng lao động đã được đào tạo hoặc phải có chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia (điểm b, khoản 2, Điều 11).

Đồng thời, khoản 3, Điều 11 Nghị định số 283 cũng quy định, phạt tiền từ 50-75 triệu đồng đối với các hành vi: lôi kéo; dụ dỗ; hứa hẹn; quảng cáo gian dối hoặc thủ đoạn khác để lừa gạt NLĐ hoặc để tuyển dụng NLĐ với mục đích bóc lột, cưỡng bức lao động nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Ngoài ra, tại khoản 3 và khoản 4, Điều 17 Nghị định số 283 cũng nêu rõ: Phạt tiền đến 30 triệu đồng đối với hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự; phạt tiền đến 75 triệu đồng đối với người sử dụng lao động có một trong các hành vi như: cưỡng bức lao động hoặc ngược đãi NLĐ nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự; buộc NLĐ thực hiện hợp đồng lao động để trả nợ cho người sử dụng lao động.

Ông Lý Quốc Hưng (thuộc bộ phận pháp chế của một doanh nghiệp tại phường Biên Hòa) chia sẻ: Nghị định số 283 còn làm rõ nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính nhiều lần như sau: Tổ chức, cá nhân thực hiện vi phạm hành chính nhiều lần thì bị xử phạt về từng hành vi vi phạm, trừ trường hợp thực hiện từng hành vi vi phạm về kinh phí Công đoàn; chậm đóng, trốn đóng BHXH bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp ở các thời điểm khác nhau mà những hành vi vi phạm này chưa bị xử lý và chưa hết thời hiệu xử lý thì chỉ bị xử phạt về một hành vi vi phạm; đồng thời áp dụng tình tiết tăng nặng vi phạm hành chính nhiều lần. Điều này giúp cơ quan chức năng dễ dàng căn cứ theo quy định để xử lý các vi phạm, nhất là trong xử lý các hành vi tái phạm.

Phạt nặng hành vi trốn đóng bảo hiểm

Luật gia Phạm Đình Đức, Hội Luật gia thành phố Đồng Nai cho biết: So với quy định hiện hành (Nghị định số 12/2022/NĐ-CP, ngày 17-1-2022 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, BHXH, NLĐ Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng) thì Nghị định số 283 đã quy định mức xử phạt cụ thể hơn đối với từng hành vi vi phạm, không còn quy định chung đối với hành vi trốn đóng BHXH bắt buộc nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Cụ thể, Nghị định số 283 quy định, phạt tiền từ 6-75 triệu đồng đối với người sử dụng lao động có hành vi không đăng ký hoặc đăng ký không đầy đủ số người phải tham gia BHXH bắt buộc sau thời hạn 60 ngày kể từ ngày hết thời hạn quy định tại khoản 1, Điều 28 của Luật BHXH năm 2024. Phạt tiền từ 18-20% tổng số tiền trốn đóng BHXH bắt buộc nhưng tối đa không quá 75 triệu đồng đối với người sử dụng lao động có một trong các hành vi trốn đóng BHXH…

Cũng theo luật gia Phạm Đình Đức, một vấn đề đáng chú ý nữa là tại khoản 3, Điều 48 Nghị định số 283 có quy định: Phạt tiền từ 2-4 triệu đồng khi vi phạm với mỗi NLĐ, nhưng tối đa không quá 75 triệu đồng đồng đối với người sử dụng lao động có một trong các hành vi như: Đóng BHXH bắt buộc cho người không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc; không cung cấp hoặc cung cấp không đầy đủ thông tin về BHXH của NLĐ khi tổ chức Công đoàn yêu cầu; không trả sổ BHXH bản giấy cho NLĐ theo quy định khi NLĐ có yêu cầu.