Quy định mới từ 1.8 giúp ngân hàng quốc doanh có thêm dư địa cho vay

Việc thay đổi mang tính kỹ thuật này được kỳ vọng giúp giảm áp lực thanh khoản, hỗ trợ tăng trưởng tín dụng phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên trong năm 2026, đồng thời vẫn bảo đảm các yêu cầu an toàn hệ thống.

Từ hôm nay, ngân hàng có thêm dư địa cho vay từ nguồn tiền gửi Kho bạc Nhà nước. Ảnh minh họa

Nới cách tính LDR, mở thêm dư địa tăng trưởng tín dụng

Ngày 30.7, NHNN ban hành Quyết định số 1743/QĐ-NHNN quy định tỷ lệ khấu trừ số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước khi tính LDR ở mức 50%, có hiệu lực từ 1.8.2026 đến hết 31.7.2028.

Trước đó khoảng hai tháng, NHNN đã cho phép đưa 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào công thức tính LDR thay vì loại trừ hoàn toàn như trước. Với quy định mới, tỷ lệ này được nâng lên 50%.

Theo quy định, tổng tiền gửi dùng để tính LDR sẽ bao gồm tiền gửi của cá nhân, tổ chức (kể cả tổ chức tín dụng khác), các giấy tờ có giá và 50% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước.

Việc bổ sung thêm phần tiền gửi này làm tăng quy mô tổng tiền gửi trong công thức tính LDR. Khi mẫu số lớn hơn, tỷ lệ LDR sẽ giảm tương ứng nếu các yếu tố khác không đổi, qua đó giúp ngân hàng có thêm dư địa cho vay mà vẫn đáp ứng giới hạn an toàn theo quy định.

Ông Huỳnh Duy Sang, Giám đốc Khối Thị trường tài chính Ngân hàng Á Châu (ACB), cho biết việc điều chỉnh không làm thay đổi thanh khoản thực tế nhưng giúp các ngân hàng giảm áp lực huy động vốn.

Ông lấy ví dụ, với 10 đồng tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước, trước đây ngân hàng chỉ được tính 2 đồng vào tổng nguồn vốn khi xác định LDR, còn từ ngày 1.8 sẽ được tính 5 đồng. Nhờ đó, tỷ lệ LDR giảm trước khi chạm ngưỡng trần 85%, tạo điều kiện mở rộng tín dụng.

Theo ước tính của các chuyên gia, nếu các yếu tố khác không thay đổi, việc tăng thêm 30 điểm phần trăm trong tỷ lệ tính tiền gửi Kho bạc trên quy mô khoảng 700.000 tỈ đồng có thể tạo thêm gần 200.000 tỈ đồng dư địa cho vay, tương đương khoảng 1% tổng dư nợ của nền kinh tế.

Ngân hàng quốc doanh hưởng lợi, nhưng vẫn phải bảo đảm thanh khoản

Các chuyên gia cũng cho rằng nhóm hưởng lợi lớn nhất là các ngân hàng quốc doanh do đây là nơi tập trung phần lớn tiền gửi của Kho bạc Nhà nước.

Theo số liệu đến cuối quý I.2026, tổng số dư tiền gửi của Kho bạc Nhà nước tại Vietcombank, BIDV và VietinBank đạt 563.035 tỉ đồng, tăng 39% so với cuối năm 2025, tương đương tăng ròng hơn 155.000 tỉ đồng chỉ sau một quý.

Trong đó, Vietcombank có số dư hơn 189.159 tỉ đồng, BIDV đạt 188.626 tỉ đồng và VietinBank đạt 185.250 tỉ đồng, đều tăng khoảng 38-39% so với đầu năm.

Nếu tính cả Agribank, đến cuối tháng 3.2026, tiền gửi của Kho bạc Nhà nước tại bốn ngân hàng quốc doanh đạt khoảng 626.700 tỉ đồng, chiếm hơn 99% tổng tiền gửi Kho bạc trên toàn hệ thống.

Đây cũng là nhóm ngân hàng có tỷ lệ LDR tiệm cận mức trần 85%, gồm Vietcombank 84,5%, VietinBank 83,5%, Agribank 83% và BIDV 82,9%. Việc điều chỉnh cách tính LDR vì vậy sẽ giúp các ngân hàng này mở rộng tín dụng mà không phải gia tăng mạnh huy động vốn.

Tiền gửi của Kho bạc Nhà nước được đánh giá là nguồn vốn có quy mô lớn và chi phí thấp, song biến động theo chu kỳ thu - chi ngân sách.

Đầu năm, khi thu ngân sách tăng nhưng giải ngân đầu tư công chưa mạnh, lượng tiền gửi thường ở mức cao. Đến cuối năm, khi tiến độ giải ngân được đẩy nhanh, Kho bạc sẽ rút tiền để phục vụ chi ngân sách, khiến quy mô tiền gửi giảm.

Chính vì đặc điểm này, cùng với việc nới cách tính LDR, NHNN yêu cầu các tổ chức tín dụng nhận tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước phải chủ động theo dõi, kiểm soát chênh lệch về quy mô và kỳ hạn giữa nguồn vốn huy động với hoạt động cho vay; đồng thời bảo đảm khả năng thanh khoản, khả năng chi trả, kể cả khi Kho bạc Nhà nước rút tiền trước hạn.

Các tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động ngân hàng vẫn phải được duy trì đầy đủ theo quy định.

Quyết định được ban hành trong bối cảnh Chính phủ triển khai Nghị quyết số 168/NQ-CP về các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế năm 2026, hướng tới mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.

Trước đó, cuối tháng 6.2026, Chính phủ cũng trao thêm quyền chủ động cho Bộ Tài chính trong việc quyết định hạn mức sử dụng ngân quỹ nhà nước tạm thời nhàn rỗi để gửi có kỳ hạn tại các ngân hàng thương mại.

Khi cần thiết, hạn mức này có thể vượt 50% nguồn ngân quỹ tạm thời nhàn rỗi theo quy định hiện hành, qua đó tạo thêm nguồn vốn hỗ trợ hệ thống ngân hàng.