Quy định mới về phân loại hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu

Bộ Tài chính ban hành Thông tư 85/2026/TT-BTC ngày 30/6/2026 quy định về phân loại hàng hóa, phân tích để phân loại hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. (Trong ảnh: Hàng hóa xuất nhập khẩu tại cảng Tân Vũ, Hải Phòng; ảnh: TCCT/Hoàng Phương)

Trong thời gian qua, Đảng, Quốc hội, Chính phủ đã ban hành nhiều chủ trương, định hướng lớn như: Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024; Nghị quyết số 59-NQ/TW ngày 24/01/2025; Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025; Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 về hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, tạo lập môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi, minh bạch, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân, hội nhập quốc tế và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Nhằm đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về Hải quan và tạo thuận lợi thương mại, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 85/2026/TT-BTC ngày 30/6/2026 quy định về phân loại hàng hóa, phân tích để phân loại hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.

Thông tư 85/2026/TT-BTC có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/9/2026, thay thế Thông tư số 14/2015/TT-BTC ngày 30/01/2015 hướng dẫn về phân loại hàng hóa, phân tích để phân loại hàng hóa; phân tích để kiểm tra chất lượng, kiểm tra an toàn thực phẩm đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu và Thông tư số 17/2021/TT-BTC ngày 26/02/2021 của Bộ Tài chính sửa đổi, bổ sung một số Điều tại Thông tư số 14/2015/TT-BTC.

Thông tư số 85/2026/TT-BTC được ban hành nhằm: (i) Hoàn thiện cơ sở pháp lý về phân tích hàng hóa, phân loại hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu; (ii) Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan Hải quan, cơ quan quản lý chuyên ngành và người khai hải quan; (iii) Giảm hồ sơ giấy, giảm thời gian xử lý, tạo thuận lợi cho người người khai hải quan trong công tác phân tích, phân loại hàng hóa; (iv) Tăng cường minh bạch, kiểm soát rủi ro, phòng ngừa gian lận trong công tác phân tích, phân loại hàng hóa.

Thông tư số 85/2026/TT-BTC quy định việc phân loại hàng hóa, phân tích để phân loại hàng hóa, xây dựng và sử dụng cơ sở dữ liệu về Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam. Đối tượng chịu tác động: Người khai hải quan, cơ quan Hải quan, công chức Hải quan và các tổ chức, cá nhân khác khi thực hiện các công việc có liên quan đến phân loại hàng hóa, phân tích hàng hóa và cơ sở dữ liệu về Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam.

Những điểm mới nổi bật của Thông tư bao gồm:

(1) Không quy định về việc sử dụng kết quả phân tích để kiểm tra chất lượng, kiểm tra an toàn thực phẩm đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại phạm vi Thông tư này.

(2) Quy định mới đối với trường hợp hàng hóa chưa đủ cơ sở để xác định tên gọi, mô tả theo Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam thì được sử dụng các tiêu chí, tiêu chuẩn, quy chuẩn do cơ quan tổ chức, đơn vị có thẩm quyền ban hành theo quy định để làm cơ sở xác định tên gọi, mô tả hàng hóa, mã số hàng hóa.

(3) Sửa đổi khoản 4 Điều 6 theo hướng chỉ áp dụng đối với văn bản sửa đổi, hướng dẫn phân loại của Cục trưởng Cục Hải quan.

(4) Máy liên hợp hoặc tổ hợp máy thuộc các chương 84, 85, 90 nhập khẩu từ một chuyến thì không phải đăng ký Danh mục và phiếu theo dõi trừ lùi.

(5) Người khai hải quan nộp hồ sơ đăng ký Danh mục máy liên hợp, tổ hợp máy hoặc máy móc, thiết bị ở dạng chưa lắp ráp hoặc tháo rời trước thời điểm đăng ký tờ khai hải quan nhập khẩu lô hàng đầu tiên chứ không phải trước thời điểm nhập khẩu hàng hóa lần đầu như quy định trước đây.

(6) Quy định mới thời hạn xử lý của cơ quan Hải quan sau khi tiếp nhận Danh mục và phiếu theo dõi trừ lùi.

(7) Quy định mới nội dung: Cơ quan Hải quan nơi đăng ký Danh mục và cấp Phiếu theo dõi trừ lùi tổ chức phân loại, xác định rủi ro đối với các Danh mục chưa nhập khẩu hết theo thời hạn đã đăng ký để thực hiện kiểm tra việc phân loại hàng hóa đã thông quan theo quy định

(8) Trường hợp lấy mẫu nhưng vắng mặt của người khai hải quan thì chỉ cần có sự chứng kiến của một trong các bên: Doanh nghiệp kinh doanh cảng, cơ quan nhà nước tại khu vực hoặc đại diện Doanh nghiệp vận tải chứ không cần phải có sự chứng kiến của các bên như trước đây.

(9) Quy định mới trường hợp trong thời hạn 120 ngày kể từ ngày ban hành Thông báo kết quả phân tích phân loại, kết quả kiểm tra đánh giá tiêu chí kỹ thuật, người khai hải quan không đồng ý với kết quả phân tích phân loại hoặc kiểm tra đánh giá tiêu chí kỹ thuật thì lưu mẫu cho đến khi có quyết định giải quyết khiếu nại.

(10) Bỏ quy định đối với Thông báo kết quả phân tích kèm mã số hàng hóa.

(11) Quy định Đội trưởng Đội Kiểm định hải quan ban hành Thông báo kết quả phân tích, phân loại và Thông báo kết quả kiểm tra, đánh giá tiêu chí kỹ thuật.

(12) Quy định mới thời hạn ban hành kết quả phân loại đối với trường hợp mặt hàng khó, phức tạp cần phải xin ý kiến Bộ, cơ quan ngang Bộ quản lý chuyên ngành hoặc Ủy ban Hệ thống Hài hòa (Ủy ban HS), AHTN hoặc phải thực hiện xác minh tại cơ sở sản xuất.