Quy định nghiêm ngặt về bảo vệ môi trường tại cảng, bến thủy nội địa

Tăng trách nhiệm môi trường với chủ dự án và đơn vị khai thác cảng bến

Tại Thông tư Quy định về quản lý kết cấu hạ tầng đường thủy nội địa do Bộ Xây dựng ban hành có hiệu lực từ ngày 1/7, một trong những nội dung trọng tâm là các quy định chi tiết về bảo vệ môi trường.

Theo đó, chủ dự án các công trình xây dựng, bảo trì, cải tạo, nâng cấp kết cấu hạ tầng đường thủy nội địa có trách nhiệm tổ chức thực hiện báo cáo đánh giá tác động môi trường, giấy phép môi trường hoặc đăng ký bảo vệ môi trường theo quy định.

Theo quy định, các đơn vị quản lý cảng bến phải trang bị đầy đủ phương tiện, thiết bị để tiếp nhận chất thải từ các tàu biển, phương tiện thủy nội địa (Ảnh minh họa).

Bên cạnh việc xác định và bố trí kinh phí cho công tác bảo vệ môi trường trong tổng mức đầu tư, chủ dự án phải đưa biện pháp xử lý chất thải, biện pháp giảm thiểu tác động xấu đến môi trường vào thiết kế cơ sở, thiết kế kỹ thuật và hồ sơ mời thầu, hợp đồng với các nhà thầu thi công xây dựng của dự án.

Đồng thời, công tác quản lý, giám sát và báo cáo định kỳ cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền cũng là trách nhiệm bắt buộc của chủ dự án.

Nhà thầu thi công xây dựng và nhà thầu tư vấn quan trắc, giám sát môi trường cũng phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy chuẩn kỹ thuật môi trường. Nhà thầu thi công phải đảm bảo các yêu cầu đã ký kết trong hợp đồng, trong khi nhà thầu tư vấn chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của các thông tin, số liệu quan trắc do mình tạo lập.

Trong hoạt động khai thác cảng, bến thủy nội địa và khu neo đậu, người quản lý có trách nhiệm xây dựng kế hoạch ứng phó sự cố tràn dầu (đặc biệt với cảng, bến kinh doanh xăng dầu) và bố trí nhân sự chuyên trách thực hiện công tác bảo vệ môi trường.

Quy trình xử lý chất thải tại đây được yêu cầu chặt chẽ: nước thải phát sinh phải được thu gom, xử lý đạt chuẩn và quan trắc định kỳ. Chất thải rắn và chất thải nguy hại phải được phân loại, lưu giữ đúng quy định để xử lý hoặc thuê tổ chức có chức năng xử lý chất thải để tiếp nhận, vận chuyển và xử lý.

Ngoài ra, các đơn vị quản lý cảng bến phải trang bị đầy đủ phương tiện, thiết bị để tiếp nhận chất thải từ các tàu biển, phương tiện thủy nội địa, phương tiện nước ngoài và thủy phi cơ. Đồng thời, phải niêm yết danh sách các tổ chức có chức năng xử lý chất thải nguy hại, triển khai các biện pháp giảm thiểu bụi, tiếng ồn, độ rung và bảo đảm khoảng cách an toàn đối với việc lưu kho hàng hóa nguy hiểm, dễ cháy nổ.

Đối với các cơ sở đóng mới, sửa chữa, hoán cải hoặc phá dỡ phương tiện, Thông tư cũng quy định rõ trách nhiệm tương tự trong việc kiểm soát nước thải, chất thải rắn và ứng phó sự cố môi trường, bao gồm: Thực hiện quy định về bảo vệ môi trường, kế hoạch ứng phó sự cố tràn dầu; bố trí nhân sự quản lý, thực hiện công tác bảo vệ môi trường; thu gom, xử lý nước thải, chất thải rắn, chất thải nguy hại phát sinh trong quá trình hoạt động của cơ sở để xử lý theo quy định.

Các tàu biển phải tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về các hệ thống ngăn ngừa ô nhiễm biển của tàu. Phương tiện phải tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về ngăn ngừa ô nhiễm do phương tiện thủy nội địa.

Chú trọng quản lý chất thải nguy hại

Theo Thông tư, phương tiện, tàu biển, phương tiện thủy nước ngoài hoạt động trên đường thủy nội địa và các tuyến vận tải ven biển phải che chắn, không để rơi hàng hóa, phát tán bụi gây ô nhiễm môi trường. Đồng thời, trang bị thiết bị xử lý nước thải hoặc các két chứa trước khi chuyển lên bờ để xử lý. Thông tin về việc đổ rác thải phải được lưu vào sổ ghi chép rác.

Chất thải, chất gây ô nhiễm của phương tiện, tàu biển, phương tiện thủy nước ngoài phải được thu gom, lưu giữ để chuyển lên hệ thống thiết bị tiếp nhận tại cảng, bến thủy nội địa hoặc chuyển cho tổ chức có chức năng xử lý. Trường hợp phương tiện chở hàng hóa có khả năng gây ô nhiễm thì phải có biện pháp phòng ngừa ô nhiễm tương ứng.

Công tác quản lý chất thải nguy hại cũng đặc biệt được chú trọng. Quy định nêu rõ, các phương tiện, tàu biển, phương tiện thủy nước ngoài, thủy phi cơ phát sinh chất thải nguy hại, phải tuân thủ quy định pháp luật. Không xả dầu, nước dằn, nước làm mát hoặc nước lẫn dầu chứa các chất gây ô nhiễm ra môi trường vượt quá quy chuẩn cho phép, không sử dụng chất phân tán tràn dầu ra môi trường nước.

Khi phát hiện có nguy cơ hoặc hành vi gây ô nhiễm môi trường, sự cố tràn dầu, người điều khiển phương tiện, tàu biển, phương tiện thủy nước ngoài phải áp dụng ngay biện pháp ứng phó hiệu quả. Đồng thời, lập tức báo cáo sự cố hoặc dự kiến khả năng xảy ra sự cố ô nhiễm, tràn dầu cho cơ quan quản lý chuyên ngành nơi gần nhất.

Một điểm đáng chú ý là quy định đối với phương tiện khi neo đậu tại vùng nước cảng, bến thủy nội địa: Tuyệt đối không được nạo ống khói hoặc xả khói đen; không cọ rửa hầm hàng hay mặt boong gây ô nhiễm; nghiêm cấm việc bơm xả nước bẩn, dầu, rác thải hoặc các vật dụng xuống nước và cầu cảng. Các hoạt động như gõ rỉ, sơn tàu làm phát tán chất gây ô nhiễm ra môi trường cũng bị cấm tại khu vực này.

Khi phát hiện có nguy cơ hoặc hành vi gây ô nhiễm môi trường, thuyền trưởng phương tiện phải thông báo ngay cho Cảng vụ. Đồng thời, ghi rõ vào nhật ký của tàu, phương tiện mình về thời gian, địa điểm và tính chất của sự cố ô nhiễm đó.

Nếu sự cố gây ô nhiễm môi trường phát sinh từ hoạt động của tàu, phương tiện mình, phải áp dụng ngay biện pháp ứng phó hiệu quả và kịp thời thông báo cho Cảng vụ biết. Người điều khiển phương tiện gây thiệt hại, ô nhiễm môi trường phải bồi thường và bị xử lý theo quy định.