Quy định pháp luật đối với việc thu hồi lương hưu, trợ cấp BHXH
Theo quy định pháp luật về bảo hiểm xã hội (BHXH), cơ quan BHXH thực hiện chi trả hằng tháng các chế độ, gồm: Lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng; đồng thời thực hiện thu hồi số tiền đã chi trả đối với một số trường hợp nhằm đảm bảo chi đúng người, đúng chế độ và đúng quy định pháp luật.
Theo BHXH Việt Nam, hiện cả nước có hơn 3,5 triệu người hưởng nhận chế độ lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng thông qua 03 hình thức chi trả linh hoạt, phù hợp với điều kiện của từng người hưởng, gồm: Chi trả qua tài khoản cá nhân: Hoàn thành chậm nhất đến hết ngày mùng 5 hằng tháng. Chi trả tiền mặt: từ ngày 02 đến ngày 10 hằng tháng tại các điểm chi trả; từ ngày 11 đến hết ngày 25 hằng tháng tại điểm giao dịch của bưu điện.
Chi trả tại nơi cư trú: Áp dụng đối với người từ đủ 80 tuổi trở lên hoặc người ốm đau, bệnh tật không có khả năng trực tiếp đến nhận tiền.
Việc tổ chức chi trả được thực hiện bảo đảm công khai, minh bạch, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người hưởng. Khi người đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hoặc trợ cấp hằng tháng qua đời (không bao gồm người hưởng trợ cấp tuất hằng tháng), thân nhân được giải quyết chế độ tử tuất theo quy định, gồm: Trợ cấp mai táng; Trợ cấp tuất hằng tháng hoặc một lần; Cấp thẻ BHYT cho thân nhân đủ điều kiện. Trường hợp người lao động không đủ điều kiện hưởng lương hưu và chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội mà qua đời, thân nhân được nhận trợ cấp một lần đối với thời gian người lao động chưa hưởng.
Hiện cả nước có hơn 3,5 triệu người hưởng nhận chế độ lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng thông qua 03 hình thức chi trả linh hoạt, phù hợp với điều kiện của từng người hưởng. Ảnh: Ngọc Yến.
Liên quan đến việc thu hồi tiền hưởng không đúng quy định khi chi trả gộp 02 tháng cơ quan BHXH Việt Nam cho biết, thực hiện Chỉ thị 36/CT-TTg ngày 31/12/2025 của Thủ tướng Chính phủ, cơ quan BHXH đã tổ chức chi trả gộp lương hưu, trợ cấp BHXH tháng 02 và tháng 3/2026 vào cùng kỳ chi trả tháng 02/2026 nhằm tạo điều kiện cho người hưởng vui Xuân, đón Tết. Tuy nhiên việc chi trả gộp 02 tháng có thể phát sinh một số trường hợp sau:
Trường hợp người thụ hưởng qua đời trong tháng 02/2026:Cơ quan BHXH sẽ thực hiện thu hồi phần tiền đã chi trả kể từ tháng liền kề sau tháng người hưởng qua đời (thu hồi tiền hưởng của tháng 3/2026).
Trường hợp người hưởng đã qua đời trước tháng 02/2026 nhưng thân nhân chưa kịp báo giảm hoặc chưa hoàn tất thủ tục liên thông khai tử:
Cơ quan BHXH thực hiện thu hồi số tiền đã chi trả kể từ tháng liền kề sau tháng người hưởng qua đời (bao gồm tháng 02 và tháng 3/2026 nếu đã nhận).
Việc thu hồi trong các trường hợp nêu trên được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật, nhằm bảo đảm chi trả đúng đối tượng, đúng thời gian hưởng và bảo đảm tính minh bạch, kỷ cương trong quản lý quỹ BHXH; không làm ảnh hưởng đến các quyền lợi hợp pháp của người hưởng và thân nhân theo quy định.
