Quỹ hỗ trợ xây dựng chính sách, pháp luật: Tập trung hoạt động có trọng tâm, trọng điểm, công khai, minh bạch và hiệu quả

Được phép huy động thêm các nguồn lực xã hội

-Thưa ông, ông đánh giá như thế nào về ý nghĩa của việc thành lập và đưa vào hoạt động Quỹ hỗ trợ xây dựng chính sách, pháp luật?

Thứ trưởng Phan Chí Hiếu:

Việc thành lập và đưa vào hoạt động Quỹ hỗ trợ xây dựng chính sách, pháp luật có ý nghĩa rất quan trọng, đúng thời điểm, bám sát yêu cầu thực tiễn và đúng tinh thần đổi mới mạnh mẽ mà Đảng, Nhà nước ta đang đặt ra đối với công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật.

Hiện nay, đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với yêu cầu rất cao về hoàn thiện thể chế, pháp luật nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, tạo môi trường pháp lý ổn định, minh bạch, thuận lợi cho phát triển nhanh và bền vững. Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định rõ yêu cầu đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, coi đây là một khâu có tính nền tảng, có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Trong các chỉ đạo gần đây, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh phải coi việc xây dựng, hoàn thiện thể chế, pháp luật là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt; tập trung tháo gỡ các “điểm nghẽn” để khơi thông mọi nguồn lực; chuyển mạnh và thực chất từ tư duy “quản lý” sang “kiến tạo phát triển”; phân công rõ trách nhiệm, chấm dứt tình trạng đùn đẩy, né tránh. Tổng Bí thư cũng yêu cầu tạo chuyển biến thực chất trong tổ chức thực hiện pháp luật, đảm bảo pháp luật được chấp hành nghiêm minh, hiệu quả.

Nhằm tạo chuyển biến căn bản trong hoạt động xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật, cần đổi mới mạnh mẽ trong tất cả các khâu, từ việc nghiên cứu xây dựng chính sách, đánh giá tác động của chính sách đến quá trình quy phạm hóa chính sách, ban hành văn bản quy phạm pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật, đặc biệt là phải bố trí nguồn lực thỏa đáng cho công tác xây dựng và thi hành pháp luật. Nghị quyết số 66-NQ/TW đã đưa ra nhiều nhóm nhiệm vụ, giải pháp quan trọng, trong đó có việc áp dụng cơ chế tài chính đặc biệt cho công tác xây dựng và thi hành pháp luật, mà một trong các công cụ là Quỹ hỗ trợ xây dựng chính sách, pháp luật.

Theo quy định của pháp luật thì Quỹ hỗ trợ xây dựng chính sách, pháp luật được thành lập với mô hình quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, trực thuộc Bộ Tư pháp, hoạt động không vì mục đích lợi nhuận. Ngoài kinh phí hoạt động hằng năm được nhà nước bảo đảm, Quỹ được phép huy động thêm các nguồn lực xã hội để thực hiện hỗ trợ, tài trợ trên phạm vi toàn quốc cho các dự án, nhiệm vụ, hoạt động liên quan tới công tác nghiên cứu, xây dựng chính sách, pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật không được ngân sách nhà nước cấp kinh phí hoặc cần bổ sung kinh phí nhằm tạo thay đổi đột phá, tích cực, hiệu quả, bền vững trong công tác này. Như vậy, Quỹ là một thiết chế tài chính công có tính hỗ trợ để góp phần tăng cường nguồn lực cho công tác nghiên cứu, xây dựng chính sách, pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật.

Sự ra đời của Quỹ không chỉ bổ sung thêm nguồn lực, mà còn góp phần thúc đẩy cách tiếp cận mới trong đầu tư cho công tác thể chế: đầu tư có trọng tâm, trọng điểm; hỗ trợ đúng mục tiêu, đúng đối tượng; gắn nguồn lực với chất lượng, hiệu quả và sản phẩm đầu ra cụ thể. Thông qua việc Quỹ được phép huy động thêm các nguồn lực xã hội để hỗ trợ, tài trợ cho hoạt động liên quan tới công tác xây dựng và thi hành pháp luật còn là thông điệp về việc công tác xây dựng chính sách, pháp luật không chỉ là công việc nội bộ của cơ quan nhà nước, mà rất cần sự chung tay, đồng hành, đóng góp trí tuệ, kinh nghiệm, nguồn lực hợp pháp của toàn xã hội để cùng kiến tạo một hệ thống pháp luật chất lượng, khả thi, ổn định và phục vụ phát triển.

Xem xét hỗ trợ, tài trợ đối với một số nhóm nhiệm vụ lớn, quan trọng, cấp bách

-Nghị quyết số 197/2025/QH15 đã xác định khá toàn diện các nhóm nhiệm vụ, hoạt động mà Quỹ được hỗ trợ, tài trợ; vậy theo ông, trong giai đoạn đầu hoạt động, Quỹ sẽ ưu tiên nguồn lực hỗ trợ những lĩnh vực, nhiệm vụ nào để tạo chuyển biến rõ nét, có sức lan tỏa đối với công tác xây dựng, hoàn thiện và tổ chức thi hành pháp luật trên phạm vi cả nước?

Thứ trưởng Phan Chí Hiếu:

Trong giai đoạn đầu hoạt động, Quỹ sẽ quán triệt rất rõ tinh thần là nguồn lực phải được tập trung cho những nhiệm vụ thật sự cấp thiết, có tính nền tảng, có tác động lan tỏa lớn và tạo được chuyển biến rõ nét đối với công tác xây dựng, hoàn thiện và tổ chức thi hành pháp luật. Theo đó, Quỹ sẽ ưu tiên xem xét hỗ trợ, tài trợ đối với một số nhóm nhiệm vụ lớn, quan trọng, cấp bách. Trước hết là các nhiệm vụ nghiên cứu, hoạch định chiến lược về xây dựng pháp luật; nghiên cứu chính sách, xây dựng, hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật nhằm thể chế hóa các chủ trương, đường lối của Đảng trong văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc của Đảng lần thứ XIV, các nghị quyết trụ cột của Bộ Chính trị ban hành thời gian gần đây, đặc biệt là trong những lĩnh vực có tác động trực tiếp đến phát triển kinh tế - xã hội, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển xanh và hội nhập quốc tế.

Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh và Thứ trưởng Phan Chí Hiếu họp chỉ đạo các công việc liên quan đến Quỹ hỗ trợ xây dựng chính sách, pháp luật. (Ảnh: PV)

Bên cạnh đó, Quỹ cũng sẽ quan tâm hỗ trợ các nhiệm vụ phát triển nguồn nhân lực, huy động chuyên gia, nhà khoa học, tổ chức tư vấn có năng lực tham gia vào quá trình nghiên cứu, xây dựng chính sách, pháp luật; hỗ trợ tổ chức, tham gia các hội nghị, hội thảo, diễn đàn pháp lý trong nước và quốc tế; hỗ trợ một số hoạt động giám sát thi hành pháp luật, kiểm tra, rà soát văn bản quy phạm pháp luật để kịp thời phát hiện những bất cập, chồng chéo, mâu thuẫn và kiến nghị hoàn thiện.

Tinh thần chung là hoạt động của Quỹ không dàn trải, mà sẽ hướng tới việc hỗ trợ đúng trọng tâm, đúng mục tiêu, đúng đối tượng; lấy hiệu quả thực chất và giá trị lan tỏa làm thước đo, để mỗi nguồn lực được sử dụng đều góp phần trực tiếp nâng cao chất lượng thể chế và hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật trên phạm vi cả nước.

Từng bước khẳng định vai trò là cầu nối tin cậy

-Xin ông cho biết những định hướng hoạt động của Quỹ hỗ trợ xây dựng chính sách, pháp luật trong thời gian tới?

Thứ trưởng Phan Chí Hiếu

Trong thời gian tới, Quỹ hỗ trợ xây dựng chính sách, pháp luật sẽ tập trung hoạt động theo hướng thiết thực, có trọng tâm, trọng điểm, công khai, minh bạch và hiệu quả, bám sát yêu cầu hoàn thiện thể chế, pháp luật phục vụ phát triển đất nước trong giai đoạn mới, trong đó tập trung vào một số phương hướng chính sau đây:

Thứ nhất, Quỹ sẽ tập trung kiện toàn cơ cấu tổ chức, hoàn thiện cơ chế quản trị, quy chế, quy trình nội bộ và phương thức vận hành theo hướng chuyên nghiệp, chặt chẽ, rõ trách nhiệm, rõ tiêu chí, rõ kết quả; bảo đảm tuân thủ các quy định của pháp luật và của Bộ Tư pháp, phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Thứ hai, triển khai hiệu quả, đúng tiến độ thực chất Kế hoạch công tác năm 2026 của Quỹ đã được ban hành. Chủ động, tích cực làm việc với các cơ quan có thẩm quyền để hoàn tất việc bố trí vốn điều lệ cho Quỹ theo quy định của Nghị quyết số 197/2025/QH15 ngày 17 tháng 5 năm 2025 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá trong xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật và Nghị định số 289/2025/NĐ-CP ngày 06 tháng 11 năm 2025 của Chính phủ hướng dẫn thi hành Nghị quyết số 197/2025/QH15. Bên cạnh đó, Quỹ sẽ tích cực vận động các tổ chức, cá nhân tài trợ cho Quỹ để bổ sung thêm nguồn lực phục vụ công tác xây dựng, thi hành pháp luật. Việc tiếp nhận, quản lý, sử dụng nguồn lực được thực hiện công khai, minh bạch, đúng pháp luật, không vì mục tiêu lợi nhuận và không để phát sinh tác động không phù hợp đến quá trình xây dựng chính sách, pháp luật. Quỹ sẽ từng bước khẳng định vai trò là cầu nối tin cậy để kết nối các nguồn lực hợp pháp của Nhà nước và xã hội cho công tác xây dựng chính sách, pháp luật; qua đó góp phần huy động trí tuệ, kinh nghiệm, sáng kiến và sự đồng hành của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, chuyên gia đối với sự nghiệp hoàn thiện thể chế quốc gia.

Thứ ba, Quỹ sẽ lựa chọn, hỗ trợ cho các nhiệm vụ, hoạt động có tính nền tảng, cấp thiết và có sức lan tỏa lớn đối với công tác xây dựng, hoàn thiện và tổ chức thi hành pháp luật, bảo đảm đúng phạm vi, đúng mục tiêu, đúng đối tượng theo quy định, qua đó góp phần bảo đảm nguồn lực, tạo chuyển biến mới trong công tác xây dựng và thi hành pháp luật.

Về lâu dài, định hướng của Quỹ không chỉ là hỗ trợ nguồn lực, mà còn góp phần thúc đẩy một cách làm mới, bài bản hơn, chuyên nghiệp hơn, có chiều sâu hơn trong công tác xây dựng chính sách, pháp luật, để pháp luật thực sự trở thành nền tảng cho quản trị quốc gia hiện đại và là động lực cho phát triển nhanh, bền vững của đất nước.

-Trân trọng cám ơn ông!

Bình An (Thực hiện)