Quỹ Nông nghiệp và Môi trường Đồng Nai đẩy mạnh công tác bảo vệ môi trường: Công cụ tài chính hiệu quả trong lĩnh vực bảo vệ môi trường

Củng cố và mở rộng quy mô nguồn vốn ổn định, minh bạch

Để có đủ tiềm lực thực hiện các nhiệm vụ chính trị và môi trường được giao, Quỹ NN-MT Đồng Nai đặt mục tiêu hàng đầu là củng cố và mở rộng quy mô nguồn vốn ổn định, minh bạch. Nguồn vốn hoạt động của Quỹ được hình thành từ nhiều nguồn cấu thành quan trọng. Trước hết là vốn điều lệ được cấp từ ngân sách nhà nước và các nguồn bổ sung định kỳ theo kế hoạch ngân sách của TP. Đồng Nai.

Công nhân Khu công nghiệp Long Đức nhặt rác nhân Ngày Môi trường thế giới. Ảnh: B.Mai

Bên cạnh đó, Quỹ tích cực tiếp nhận các nguồn tài trợ, đóng góp tự nguyện, hoặc ủy thác từ các tổ chức trong và ngoài nước, các quỹ quốc tế dành cho chương trình ứng phó biến đổi khí hậu và phát triển nông nghiệp bền vững. Kế hoạch trong thời gian tới của Quỹ là tăng cường công tác quản lý tài chính, đa dạng hóa các hình thức huy động vốn xã hội hóa, bảo đảm nguồn tiền luôn được bảo toàn và tăng trưởng ổn định, sẵn sàng đáp ứng nhu cầu vốn ngày càng cao cho các mục tiêu bảo vệ môi trường của thành phố.

Hoạt động trọng tâm và mang tính lan tỏa nhất của Quỹ chính là chương trình hỗ trợ tài chính dưới hình thức cho vay vốn với lãi suất ưu đãi. Đối tượng hướng đến của chương trình này là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, các hợp tác xã, tổ hợp tác và hộ kinh doanh đang có nhu cầu đổi mới công nghệ hoặc xây dựng công trình xử lý chất thải nhưng gặp khó khăn về tiếp cận nguồn vốn ngân hàng thương mại.

Theo kế hoạch hành động, Quỹ sẽ tập trung giải ngân vào các nhóm dự án ưu tiên bao gồm: xây dựng hệ thống xử lý nước thải cục bộ đạt chuẩn tại các cụm công nghiệp, lắp đặt thiết bị lọc bụi và xử lý khí thải cho các nhà máy, đầu tư dây chuyền phân loại và tái chế rác thải sinh hoạt, rác thải công nghiệp công nghệ cao. Đặc biệt, đối với lĩnh vực nông nghiệp - một thế mạnh nhưng cũng là điểm nóng môi trường của Đồng Nai, Quỹ sẽ ưu tiên vốn vay cho các trang trại chăn nuôi xây dựng hệ thống xử lý chất thải có ứng dụng phương pháp xử lý sinh học và các mô hình nông nghiệp tuần hoàn giúp tái chế chất thải thành phân bón hữu cơ. Với quy trình xét duyệt hồ sơ được cải tiến theo hướng đơn giản, minh bạch và mức lãi suất luôn thấp hơn đáng kể so với mặt bằng chung, nguồn vốn vay của Quỹ đang giúp các đơn vị giảm bớt áp lực tài chính, tự giác nâng cao trách nhiệm xã hội và phòng ngừa ô nhiễm ngay từ gốc.

Quản lý nghiêm ngặt tiền ký quỹ cải tạo, phục hồi môi trường

Đồng Nai sở hữu nguồn tài nguyên khoáng sản làm vật liệu xây dựng vô cùng dồi dào, kéo theo đó là hàng loạt mỏ khai thác đá, cát, đất sét hoạt động liên tục để cung cấp cho các siêu dự án hạ tầng quốc gia; để không để lại những "vết sẹo" địa chất hay những hố sâu nguy hiểm sau khi các mỏ đóng cửa, Quỹ được giao trọng trách quản lý nghiêm ngặt nguồn tiền ký quỹ cải tạo, phục hồi môi trường của các doanh nghiệp trong lĩnh vực này.

Đến hết năm 2025, Quỹ đã tiếp nhận 223 tỷ đồng tiền ký quỹ cải tạo, phục hồi môi trường của 126 dự án khai thác khoáng sản; thực hiện hoàn trả gần 5 tỷ đồng theo quy định. Quỹ cũng tiếp nhận, quản lý gần 3 tỷ đồng tiền ký quỹ bảo vệ môi trường đối với hoạt động chôn lấp chất thải của 1 dự án.

Kế hoạch hoạt động của Quỹ nêu rõ, tất cả các tổ chức, cá nhân trước khi tiến hành khai thác khoáng sản phải thực hiện nộp tiền ký quỹ vào Quỹ theo đúng quy định của pháp luật và tiến độ được phê duyệt trong báo cáo đánh giá tác động môi trường. Quỹ có trách nhiệm quản lý, lưu giữ và phong tỏa tài khoản tiền ký quỹ này tại các ngân hàng có độ an toàn cao để bảo đảm nguồn kinh phí cải tạo, phục hồi môi trường và trả lãi cho các đơn vị ký quỹ theo quy định. Khi doanh nghiệp hoàn thành việc khai thác và thực hiện đầy đủ các hạng mục hoàn thổ, san gạt mặt bằng, trồng cây xanh phục hồi hệ sinh thái theo đúng cam kết, Quỹ sẽ tiến hành phối hợp kiểm tra thực địa và hoàn trả lại tiền ký quỹ theo quy định. Ngược lại, nếu doanh nghiệp không thực hiện nghĩa vụ cải tạo, phục hồi môi trường, Quỹ sẽ báo cáo cấp có thẩm quyền để sử dụng chính nguồn tiền ký quỹ này thuê đơn vị độc lập tiến hành khắc phục, bảo đảm an toàn địa chất và cảnh quan thiên nhiên cho địa phương.

Bên cạnh các hoạt động cho vay với lãi suất ưu đãi, Quỹ NN-MT còn dành một phần nguồn lực đáng kể để tài trợ không hoàn lại cho các chương trình, dự án, hoạt động mang tính công ích, phục vụ lợi ích chung của cộng đồng và bảo vệ đa dạng sinh học trên địa bàn tỉnh.

Theo đó, Quỹ sẽ đồng hành tài trợ cho các chiến dịch truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng như chương trình phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn, ngày hội tái chế rác thải, phong trào "Chống rác thải nhựa" tại các trường học và khu dân cư. Đồng thời, Quỹ hỗ trợ kinh phí cho các hoạt động trồng rừng, khôi phục thảm thực vật tại lưu vực sông Đồng Nai, bảo tồn các loài động thực vật quý hiếm tại Khu bảo tồn Thiên nhiên - Văn hóa Đồng Nai và Vườn quốc gia Cát Tiên. Trong 5 năm từ 2021 đến 2025, Quỹ đã tài trợ cho Đề án Trồng một tỷ cây xanh giai đoạn 2021 - 2025 trên địa bàn Đồng Nai với tổng số tiền hơn 12 tỷ đồng.