Quy trình nghiêm ngặt lấy mẫu ADN giám định danh tính liệt sĩ

Nghĩa trang Liệt sĩ Đông Phương Yên

Đây là hoạt động nằm trong Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, một nhiệm vụ thiêng liêng, vừa tri ân các Anh hùng liệt sĩ, vừa thực hiện công tác dân vận đặc biệt của “Bộ đội Cụ Hồ” trong thời bình. 

Theo kế hoạch, công tác lấy mẫu được tiến hành từ ngày 9 đến ngày 11.9 đối với 7 ngôi mộ liệt sĩ chưa rõ thông tin tại các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn xã Phú Nghĩa, gồm: Đông Phương Yên, Đông Sơn, Thanh Bình và Trường Yên.

Cán bộ, chiến sĩ Quân chủng Phòng không - Không quân thắp hương tại các phần mộ liệt sĩ

Các cựu chiến binh thắp hương tại các phần mộ liệt sĩ

Trước khi thực hiện nhiệm vụ, các lực lượng đã dâng hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ. 

Phía sau mỗi phần mộ được mở là một quy trình đòi hỏi sự cẩn trọng, chính xác và kỷ luật nghiêm ngặt. 

Mỗi vị trí đều được đánh dấu, ghi mã số, khu vực cụ thể để phục vụ đối chiếu. 

Cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 260 tính toán phương án tháo dỡ và tiến hành lấy mẫu

Khi mở mộ, chiến sĩ cẩn trọng bóc từng lớp đất, cẩn trọng đưa tiểu lên vệ sinh trước khi bàn giao sang khu vực pháp y. 

Tại đây, từng trường hợp được tiếp nhận, lập hồ sơ riêng và đối chiếu mã số nghiêm ngặt nhằm tránh nhầm lẫn. 

Các cán bộ lấy mẫu của Trung tâm Pháp y Hà Nội chuẩn bị đầy đủ đồ bảo hộ, làm sạch thiết bị sau từng công đoạn để hạn chế nguy cơ nhiễm chéo, lựa chọn mẫu sinh phẩm phù hợp rồi ghi mã, bảo quản và hoàn thiện hồ sơ.

Cán bộ, chiến sĩ thực hiện công việc khai quật

Sau khi hoàn tất, phần hài cốt được đặt trở lại tiểu, kiểm tra lần cuối trước khi bàn giao để khôi phục phần mộ khang trang.

Tại Nghĩa trang Đông Phương Yên, ông Hoàng Văn Sáu, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Phú Nghĩa xúc động chia sẻ: “Hôm nay, tôi rất xúc động khi được tham gia tổ chức lấy mẫu ADN hài cốt liệt sĩ. 

Việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ để giám định ADN là điều nhiều gia đình, thân nhân đã mong mỏi từ lâu.

Tiểu hài cốt được vệ sinh bên ngoài trước khi chuyển sang khu vực lấy mẫu

"Tôi kỳ vọng quá trình triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm sẽ giúp xác định thêm nhiều trường hợp liệt sĩ chưa rõ danh tính, để các anh được trở về với tên tuổi, quê hương và gia đình.”

Thượng tá Lê Thủy Sơn, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Trung đoàn 260 cho biết, đây là lần thứ hai cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 260 tham gia thực hiện nhiệm vụ trong Chiến dịch cao điểm 500 ngày đêm.

Trước đó, đơn vị đã phối hợp hoàn thành nhiệm vụ lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN đối với hài cốt của 7 liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Đan Phượng, tích lũy nhiều kinh nghiệm thực tiễn quý báu. 

Tiểu hài cốt được phủ Quốc kỳ và đưa vào khu vực lấy mẫu ADN

Tuy nhiên, Đảng ủy, chỉ huy Trung đoàn quán triệt mỗi phần mộ đều có hiện trạng địa chất và tính chất riêng, tuyệt đối không được phép chủ quan.

Từng khâu, từng động tác đều phải thực hiện hết sức thận trọng, tỉ mỉ, đúng quy trình kỹ thuật, thể hiện sự thành kính và tri ân cao nhất.

Quyết tâm lớn nhất của cán bộ, chiến sĩ là góp phần sớm đưa các liệt sĩ trở về đúng danh tính, quê hương, đáp lại niềm mong mỏi, khắc khoải bao năm qua của thân nhân các gia đình.

Các cán bộ lấy mẫu phải tuân thủ quy trình nghiêm ngặt

"Xác định đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt thiêng liêng, hoạt động công tác Đảng, công tác chính trị luôn đi trước một bước; đơn vị tập trung giáo dục chính trị, nắm chắc tư tưởng bộ đội và làm tốt công tác dân vận, phối hợp chặt chẽ với địa phương để việc bảo quản, xử lý mẫu sinh phẩm đạt kết quả chuẩn xác nhất”, Thượng tá Lê Thủy Sơn nói.

Trực tiếp thực hiện chuyên môn tại hiện trường, bà Trịnh Thị Thủy và bà Trần Thị Minh Hiền, cán bộ Trung tâm Pháp y Hà Nội cho biết, việc chống nhiễm trong lấy mẫu hài cốt là nguyên tắc bắt buộc.

Do đó, người tham gia phải tuân thủ việc mang bảo hộ, thay găng, hạn chế số người tiếp cận trực tiếp, xử lý từng phần mộ theo trình tự riêng và không để mẫu của phần mộ này tiếp xúc với mẫu của phần mộ khác.

Mọi thao tác đều phải chậm, chắc, có kiểm soát; càng trong điều kiện nắng nóng, mệt mỏi càng phải giữ sự tỉnh táo để không bỏ sót hoặc làm sai. 

Bên trong khu vực lấy mẫu

Giám định ADN là hành trình có nhiều bước nối tiếp nhau, trong đó lấy mẫu chỉ là điểm khởi đầu nhưng là điểm khởi đầu quyết định.

Nếu mẫu được chọn đúng, bảo quản đúng, thông tin ghi chép đầy đủ thì phòng xét nghiệm sẽ có nhiều cơ hội hơn để tách chiết ADN, kiểm tra chất lượng, tạo dữ liệu di truyền và đối sánh với mẫu thân nhân. Ngược lại, một sai sót ở hiện trường có thể rất khó khắc phục ở các bước sau.

Nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không chỉ đơn thuần là việc hoàn tất hồ sơ sau chiến tranh, mà là hành động tri ân sâu sắc, là câu trả lời thiết thực dành cho những người mẹ, người vợ nơi quê nhà.

Buổi lấy mẫu khép lại, nhưng hành trình tìm lại tên cho các anh hùng liệt sĩ vẫn còn đang tiếp tục.

Mỗi mẫu sinh phẩm được lưu giữ cẩn trọng chính là một tia hy vọng thắp lên, đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với gia đình, đáp lại đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc.