Quyết liệt tháo gỡ điểm nghẽn, tăng tốc phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo

Từ kết quả bước đầu đến yêu cầu tháo gỡ điểm nghẽn

Triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, từ đầu năm đến nay, hạ tầng số tiếp tục được mở rộng với 1.604 vị trí cột, nhà trạm BTS; cáp quang đã đến 100% xã, tỷ lệ phủ sóng di động đạt gần 99%, có 288 trạm phát sóng 5G. Các nền tảng số từng bước hỗ trợ công tác quản lý, điều hành, cải cách hành chính và cung cấp dịch vụ công. Hoạt động phổ cập kỹ năng số được đẩy mạnh thông qua các tổ chuyển đổi số cộng đồng, đoàn thể và lực lượng thanh niên, góp phần hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, định danh điện tử và thanh toán không dùng tiền mặt.

Trong phát triển kinh tế - xã hội, việc ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số có những kết quả cụ thể. Toàn tỉnh có 188/188 sản phẩm OCOP được gắn mã QR truy xuất nguồn gốc; hoạt động quảng bá, tiêu thụ sản phẩm đặc trưng trên nền tảng số, du lịch thông minh và một số mô hình ứng dụng khoa học, công nghệ trong nông nghiệp được triển khai. Đây là những tiền đề quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường cho sản phẩm địa phương.

Tuy nhiên, kết quả đạt được chưa tương xứng với yêu cầu và nguồn lực đầu tư; đóng góp của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào tăng trưởng kinh tế chưa rõ nét. Nhiều kết quả mới dừng ở triển khai nhiệm vụ, xây dựng hệ thống hoặc tạo sản phẩm ban đầu, chưa chuyển hóa rõ rệt thành năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng và thu nhập cho người dân, doanh nghiệp.

5 điểm nghẽn được xác định gồm: thể chế và tổ chức thực hiện; hạ tầng số; dữ liệu; nguồn nhân lực; kinh phí và hiệu quả sử dụng nguồn lực. Trong đó, hạn chế về tổ chức thực hiện, dữ liệu và giải ngân đang ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ chung.

Về thể chế và tổ chức thực hiện, việc cụ thể hóa cơ chế, chính sách, quy trình ở một số cơ quan còn chậm; phối hợp chưa chặt chẽ, việc phân định vướng mắc về thể chế, thẩm quyền và khâu tổ chức thực hiện có lúc chưa rõ.

Hạ tầng số chưa đồng bộ, một số địa bàn vùng sâu, vùng xa, biên giới còn lõm sóng, thiếu điện, thiếu thiết bị hoặc thiết bị chưa đáp ứng yêu cầu. Dữ liệu còn phân tán, thiếu chuẩn hóa, kết nối và chia sẻ chưa đồng bộ. Tỉnh có 126 hệ thống thông tin, phần mềm, đến ngày 9/10/2026 mới hoàn thành 8/64 danh mục cơ sở dữ liệu theo kế hoạch, đạt 12,5%. Dữ liệu đất đai chưa hoàn chỉnh, ảnh hưởng đến giải quyết thủ tục hành chính, quản lý tài nguyên và triển khai các dự án đầu tư…

Thực tế cho thấy, các điểm nghẽn có quan hệ chặt chẽ với nhau. Nếu dữ liệu chưa hoàn thiện, hệ thống chưa kết nối, nhân lực chưa đáp ứng và kinh phí không được sử dụng hiệu quả thì chuyển đổi số khó tạo ra thay đổi thực chất trong quản lý, điều hành cũng như hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Các sản phẩm OCOP của tỉnh đã được gắn mã QR truy xuất nguồn gốc.

Tập trung nhiệm vụ trọng tâm, chuyển từ quản lý tiến độ sang quản trị kết quả

Trước yêu cầu đẩy nhanh tiến độ, tại Hội nghị Chuyên đề về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh và đánh giá kết quả công tác 9 tháng đầu năm 2026, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Ban Chỉ đạo thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của tỉnh Phan Thăng An và tại cuộc họp triển khai các nhiệm vụ thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, Chủ tịch UBND tỉnh Lê Hải Hòa yêu cầu, đổi mới phương thức hoạt động của Ban Chỉ đạo, chuyển mạnh từ quản lý tiến độ sang quản trị kết quả. Mỗi nhiệm vụ phải xác định rõ vấn đề cần giải quyết, sản phẩm đầu ra, đối tượng sử dụng, người chịu trách nhiệm, thời hạn hoàn thành và tiêu chí kiểm chứng. Những việc đủ điều kiện phải triển khai ngay; việc còn vướng mắc cần làm rõ nguyên nhân, thẩm quyền và thời hạn xử lý; các nội dung mới, chưa có tiền lệ phải được nghiên cứu, triển khai có kiểm soát.

Trên cơ sở đó, tỉnh rà soát 63 nhiệm vụ, gồm 48 nhiệm vụ theo Kế hoạch số 19-KH/BCĐ ngày 5/8/2026 và 15 nhiệm vụ theo Công văn số 723-CV/TU ngày 12/8/2026. Trọng tâm là xác định rõ tình trạng thực hiện, nguyên nhân chậm trễ, trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị và giải pháp khắc phục. Những nhiệm vụ có nguy cơ quá hạn, giải ngân thấp hoặc chưa giải ngân phải được kiểm tra, đôn đốc, xác định mốc hoàn thành cụ thể.

Một trong những ưu tiên là hoàn thiện các cơ sở dữ liệu, nhất là dữ liệu đất đai; chuẩn hóa, kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu hiệu quả. Các cơ quan cần rà soát, tích hợp những hệ thống thông tin, phần mềm có chức năng tương đồng, tránh đầu tư trùng lặp, lãng phí. Đồng thời tỉnh tập trung khắc phục hạn chế về điện, kết nối, thiết bị, nhân lực và an toàn, an ninh mạng, bảo đảm hệ thống được vận hành ổn định trong thực tế.

Đối với dữ liệu cán bộ, công chức, viên chức, các đơn vị được yêu cầu hoàn thiện hồ sơ, gửi Sở Nội vụ trước ngày 25/10/2026, đồng bộ với cơ sở dữ liệu quốc gia trước ngày 28/10/2026. Trong lĩnh vực đất đai, toàn tỉnh có 1.025.084 thửa đất cần tiếp tục bổ sung, làm sạch dữ liệu. Qua rà soát tại 5 xã, có 16.292/84.200 thửa đất được kiểm tra; trong đó 9.526 thửa đủ điều kiện và 6.766 thửa chưa đủ điều kiện. Tỉnh đồng thời đẩy nhanh tái cấu trúc quy trình giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai, phấn đấu hoàn thành 8 thủ tục được lựa chọn trong tháng 10/2026 và toàn bộ 43 thủ tục đặc thù trước ngày 15/11/2026.

Cùng với hoàn thiện dữ liệu, Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu gắn khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số với các động lực tăng trưởng của tỉnh. Việc lựa chọn nhiệm vụ phải xuất phát từ nhu cầu thực tế, ưu tiên các lĩnh vực nông nghiệp đặc sản, dược liệu, chế biến nông sản, lâm nghiệp, du lịch, kinh tế cửa khẩu, logistics và quản lý tài nguyên.

Cán bộ xã Đức Long thực hiện đối soát thông tin trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với thông tin căn cước công dân cho người dân.

Tháo gỡ vướng mắc về nguồn lực, siết chặt trách nhiệm thực thi

Kinh phí là một trong những điểm nghẽn cần được xử lý quyết liệt trong những tháng cuối năm. Tỉnh yêu cầu rà soát từng nhiệm vụ, từng khoản kinh phí đã bố trí; phân loại rõ nhiệm vụ đủ điều kiện nhưng chậm triển khai, nhiệm vụ vướng thủ tục và nhiệm vụ không còn nhu cầu hoặc không thể thực hiện để kịp thời điều chỉnh, thu hồi theo quy định. Những cơ quan, đơn vị được giao kinh phí lớn nhưng giải ngân thấp phải được kiểm tra, làm rõ nguyên nhân và trách nhiệm.

Theo đó, khoản kinh phí hơn 27 tỷ đồng do 8 cơ quan, đơn vị đề xuất thu hồi cần được rà soát, xử lý đúng quy định; nguồn lực được điều chỉnh phải ưu tiên cho những nhiệm vụ cấp thiết, đủ điều kiện triển khai và có khả năng hoàn thành. Đồng thời, các đơn vị cần chủ động chuẩn bị danh mục nhiệm vụ năm 2027, bảo đảm tính khả thi, tránh đầu tư dàn trải, lãng phí.

Về dịch vụ công trực tuyến, tỉnh yêu cầu bảo đảm quy trình giải quyết thông suốt, dữ liệu được tái sử dụng, hồ sơ xử lý đúng hạn và người dân, doanh nghiệp thực sự được hưởng lợi. Việc triển khai dịch vụ công trực tuyến trong công tác Đảng phải bám sát hướng dẫn, lộ trình của Trung ương.

Để bảo đảm các nhiệm vụ được thực hiện đồng bộ, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Ban Chỉ đạo Phan Thăng An nhấn mạnh: Yêu cầu xuyên suốt là thực hiện nghiêm nguyên tắc “6 rõ”, đề cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu và chuyển từ báo cáo tiến độ sang đánh giá bằng kết quả cụ thể.

Với khối lượng công việc còn lớn và thời gian thực hiện không nhiều, việc tăng tốc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW đòi hỏi sự quyết liệt trong chỉ đạo, phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, ngành và kỷ luật thực thi nghiêm túc. Thước đo cuối cùng không phải số lượng kế hoạch được ban hành hay hệ thống được xây dựng, mà là dữ liệu được khai thác hiệu quả, thủ tục được giải quyết thuận lợi, nguồn lực được sử dụng đúng mục tiêu và khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số tạo ra giá trị thiết thực cho phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.