Quyết tâm đẩy nhanh các thủ tục dự án đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng trong tháng 3/2026

Bản đồ tổng hướng tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng.

Tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng có tổng vốn 203.231 tỷ đồng, tương đương 8,37 tỷ USD.

Điểm đầu dự án tại vị trí nối ray qua biên giới (tỉnh Lào Cai), điểm cuối tại ga Lạch Huyện (Hải Phòng), dài gần 391km; chiều dài tuyến nhánh 27,9km, đi qua 9 tỉnh, thành phố: Lào Cai, Yên Bái, Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Dương và Hải Phòng.

Tuyến đường sắt được đầu tư mới đường đơn, khổ 1,435m, vận chuyển chung hành khách, hàng hóa; tốc độ thiết kế 160km/giờ với tuyến chính từ ga Lào Cai mới đến ga Nam Hải Phòng; tốc độ thiết kế 120km/giờ với đoạn qua khu vực đầu mối thành phố Hà Nội; tốc độ 80km/giờ với các đoạn tuyến còn lại; phấn đấu hoàn thành dự án chậm nhất năm 2030.

Quyết tâm đẩy nhanh các thủ tục dự án đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng trong tháng 3-2026.

Dự án đầu tư mới đường đơn, khổ 1.435 mm, phục vụ vận chuyển chung hành khách và hàng hóa. Tốc độ thiết kế đạt 160 km/giờ trên tuyến chính từ ga Lào Cai mới đến ga Nam Hải Phòng; 120 km/giờ tại đoạn qua khu vực đầu mối thành phố Hà Nội; 80 km/giờ ở các đoạn còn lại. Toàn dự án phấn đấu hoàn thành chậm nhất vào năm 2030, hình thành hành lang vận tải chiến lược kết nối vùng trung du miền núi phía bắc với Thủ đô và cửa ngõ cảng biển lớn nhất miền bắc.

Ông Nguyễn Danh Huy, Thứ trưởng Xây dựng cho biết: Dự án thành phần 1 (đầu tư hạ tầng kết nối các ga và quảng trường ga) đã cơ bản hoàn tất lựa chọn nhà thầu. Đơn vị tư vấn đang khẩn trương khảo sát, thiết kế tại 16 ga còn lại, sau khi đã phê duyệt hồ sơ thiết kế 5/21 ga toàn tuyến. Đáng chú ý, gói thầu thi công đầu tiên tại 5 vị trí ga đã chính thức khởi công từ cuối năm 2025; các đơn vị đang tập trung nhân lực, thiết bị để triển khai bảo đảm tiến độ đề ra.

Ông Nguyễn Danh Huy, Thứ trưởng Xây dựng.

Song song với đó, đối với dự án thành phần 2 (xây dựng công trình đường sắt), Bộ Xây dựng đang chỉ đạo sát sao Ban Quản lý dự án Đường sắt và đơn vị tư vấn tích cực hoàn thiện báo cáo nghiên cứu khả thi (NCKT) đầu kỳ. Dù tuyến đi qua các khu vực địa chất phức tạp như đới đứt gãy sông Lô, sông Hồng, đơn vị tư vấn đã chủ động nghiên cứu phương án điều chỉnh hướng tuyến tối ưu, bảo đảm tính bền vững và an toàn tuyệt đối cho công trình.

Nhằm bảo đảm tiến độ theo chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, công tác phối hợp liên ngành giữa Bộ Xây dựng, các bộ, ngành Trung ương và 6 tỉnh, thành phố có dự án đi qua đang được triển khai quyết liệt. Về giải phóng mặt bằng, các địa phương đang rà soát, thống kê để chuẩn bị bàn giao mốc giới ngay trong tháng 3-2026.

Về hạ tầng kỹ thuật, Tập đoàn Điện lực Việt Nam đã chủ động phân chia 16 tiểu dự án di dời đường điện từ 110kV đến 500kV, với tổng kinh phí dự kiến hơn 4.000 tỷ đồng. Đáng chú ý, về phương án công nghệ và tổ chức vận hành, đã có 4/7 cơ quan chuyên môn đóng góp ý kiến chính thức; các đơn vị còn lại phấn đấu hoàn thành trước ngày 10-3 tới đây.

Một nội dung trọng tâm trong giai đoạn này là thúc đẩy hợp tác quốc tế và khơi thông nguồn vốn. Dự kiến ngay trong tháng 3-2026, các cơ quan chức năng sẽ khởi động đàm phán Hiệp định xây dựng công trình cầu đường sắt qua biên giới Việt-Trung. Phía bạn đã bày tỏ sự sẵn sàng hợp tác, khẳng định đàm phán Hiệp định khung sẽ tiến hành ngay sau khi báo cáo nghiên cứu khả thi sơ bộ hoàn thành.

Về tài chính, trong tổng số 44.891 tỷ đồng được giao năm 2026, dự án đã bắt đầu giải ngân những dòng vốn đầu tiên, tạo động lực quan trọng cho các đơn vị tư vấn và nhà thầu.

Trong thời gian tới, Bộ Xây dựng xác định mục tiêu xuyên suốt là hoàn thành báo cáo nghiên cứu khả thi đầu kỳ trong tháng 3-2026. Để đạt được mục tiêu này, Bộ yêu cầu các đơn vị liên quan khẩn trương thống nhất phương án hạ tầng giao cắt, cấp thoát nước và kiến trúc nhà ga với địa phương trước ngày 15-3.

Theo ông Lê Trung Hiếu, Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội: Dự án đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng là công trình giao thông trọng điểm quốc gia, góp phần hình thành hành lang vận tải hiện đại kết nối vùng trung du miền núi phía bắc với Thủ đô và cửa ngõ cảng biển lớn nhất miền Bắc. Đoạn tuyến qua địa bàn thành phố Hà Nội dài khoảng 39,2km, chạy qua 6 xã: Tiến Thắng, Quang Minh, Phúc Thịnh, Thư Lâm, Phù Đổng và Thuận An.

Tổng diện tích đất dự kiến thu hồi để phục vụ giải phóng mặt bằng trên đoạn tuyến này đạt 304,7ha. Nhu cầu vốn bố trí cho công tác giải phóng mặt bằng trong năm 2026 ước tính khoảng 5.834,01 tỷ đồng, thể hiện quy mô lớn và tính cấp thiết của việc đẩy nhanh tiến độ để bảo đảm đồng bộ toàn tuyến.

Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Lê Trung Hiếu phát biểu về tiến độ giải phóng mặt bằng đoạn tuyến qua Thủ đô.

Hiện nay, công tác triển khai đoạn tuyến qua Hà Nội đang gặp một số vướng mắc, chủ yếu là chậm bàn giao mốc giới thực địa so với kế hoạch. Các cơ quan chức năng cần rà soát kỹ lưỡng để tránh chồng lấn ranh giới với dự án đường kết nối sân bay Gia Bình (Bắc Ninh). Việc này đòi hỏi phối hợp chặt chẽ nhằm khớp nối tiến độ thi công phần kết cấu nền đường và cầu, tạo điều kiện thi công đồng thời hai dự án, bảo đảm hiệu quả kinh tế-kỹ thuật cao nhất.

Để tháo gỡ kịp thời, Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội đã kiến nghị sớm hoàn thiện hồ sơ cắm mốc giải phóng mặt bằng, bàn giao cho địa phương tiến hành đo đạc, xác định chính xác phạm vi thu hồi đất. Đồng thời, đề xuất áp dụng giải pháp thi công linh hoạt tại các điểm giao cắt với đường nối sân bay Gia Bình, phấn đấu hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng và các thủ tục liên quan trong quý I/2027, góp phần đưa dự án vào khai thác đúng tiến độ.

Việc triển khai thành công dự án không chỉ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc hoàn thiện mạng lưới giao thông quốc gia, mà còn góp phần thúc đẩy giao thương quốc tế trên hành lang kinh tế Đông-Tây, tạo động lực phát triển kinh tế-xã hội bền vững cho toàn vùng Bắc Bộ trong giai đoạn mới.

Mai Huyên - Hải Linh