Đề xuất phương án bàn giao đoạn đường sắt Gia Lâm - Hà Nội

Sửa chữa, cải tạo hạ tầng, bảo đảm tổ chức chạy tàu thay thế

Bộ Xây dựng cho biết, vừa qua Bộ đã quyết định thành lập Tổ công tác liên ngành rà soát, nghiên cứu phương án tổng thể bàn giao tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt (KCHTĐS) quốc gia đoạn từ ga Hà Nội đến ga Gia Lâm về UBND TP Hà Nội quản lý.

Bộ Xây dựng gửi văn bản đến UBND TP Hà Nội đề nghị phối hợp tổ chức thực hiện các nhiệm vụ, phương án về bàn giao đoạn đường sắt từ ga Hà Nội đến ga Gia Lâm, trong đó có sửa chữa, cải tạo hạ tầng để phục vụ chạy tàu thay thế (Ảnh minh họa: Ga Gia Lâm).

Mục đích để tổ chức cải tạo, chỉnh trang tái thiết khu vực nội đô lịch sử Hà Nội và giải pháp thiết kế cho các nút giao của Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với Thủ đô Hà Nội và Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Cục Đường sắt Việt Nam đã chủ trì, phối hợp với Sở Xây dựng Hà Nội và các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức kiểm tra, rà soát hiện trạng KCHTĐS, an toàn giao thông đường sắt và điều kiện tổ chức khai thác chạy tàu trên tuyến vành đai Giáp Bát - Văn Điển - Bắc Hồng - Yên Viên - Gia Lâm.

Đồng thời nghiên cứu điều chỉnh phương án tổ chức chạy tàu khu đầu mối đường sắt Hà Nội khi dừng khai thác chạy tàu trên đoạn tuyến Hà Nội - Long Biên - Gia Lâm, làm cơ sở xây dựng phương án tổng thể bàn giao tài sản KCHTĐS đoạn tuyến trên về UBND TP Hà Nội.

Trên cơ sở báo cáo của Cục Đường sắt VN, Bộ Xây dựng nêu ý kiến về các nội dung liên quan nhằm bảo đảm hoàn thành mục tiêu bàn giao tài sản trên về thành phố.

Cụ thể, theo quy hoạch mạng lưới đường sắt quốc gia, tuyến đường sắt vành đai phía Tây (Bắc Hồng - Văn Điển) dự kiến sẽ bàn giao về UBND TP Hà Nội để thực hiện đầu tư tuyến đường sắt đô thị số 6 (Nội Bài - Ngọc Hồi) trong giai đoạn 2031 - 2035. Theo đó, các công trình, hạng mục công trình trên tuyến Bắc Hồng - Văn Điển chỉ tiếp tục khai thác, sử dụng đến thời điểm bàn giao.

Trong khi việc điều chỉnh phương án tổ chức chạy tàu khu đầu mối Hà Nội (dừng khai thác tàu hàng, giảm tần suất chạy tàu khách, tàu du lịch trên đoạn tuyến Hà Nội - Long Biên - Gia Lâm) dự kiến hoàn thành trước 1/7/2026.

Tuy nhiên, việc lập và triển khai dự án đầu tư nâng cấp, cải tạo KCHTĐS quốc gia trên tuyến Bắc Hồng - Văn Điển phải thực hiện theo quy định của pháp luật về đầu tư công, pháp luật về xây dựng nên khó đáp ứng tiến độ trên.

Mặt khác, tuyến dự kiến bàn giao về Hà Nội trước năm 2031, nên việc đầu tư trong giai đoạn hiện nay sẽ không bảo đảm hiệu quả đầu tư và chưa phù hợp với định hướng khai thác sau khi chuyển giao.

Do đó, Bộ Xây dựng đề nghị UBND TP Hà Nội thống nhất phương án phân định trách nhiệm đầu tư, nâng cấp, cải tạo và sửa chữa.

Theo đó, Bộ Xây dựng chịu trách nhiệm chỉ đạo, thực hiện và hoàn thành việc sửa chữa, cải tạo KCHTĐS quốc gia trên tuyến Bắc Hồng - Văn Điển bằng nguồn kinh phí chi thường xuyên để bảo đảm điều kiện tổ chức chạy tàu thay thế và duy trì hệ thống vận tải đường sắt quốc gia được thông suốt, an toàn.

Về phía UBND TP Hà Nội chủ trì, chỉ đạo thực hiện và hoàn thành việc xóa bỏ lối đi tự mở, xử lý vi phạm hành lang an toàn giao thông đường sắt và xây dựng đường gom theo Quyết định số 358/2018 và Chỉ thị số 22/2025 của Thủ tướng Chính phủ.

Tổ chức giải phóng mặt bằng, thu hồi, bố trí quỹ đất tạm thời trong thời gian từ nay đến khi bàn giao tuyến đường sắt Bắc Hồng - Văn Điển về UBND TP Hà Nội và triển khai đầu tư, xây dựng các hạng mục phục vụ điều chỉnh phương án tổ chức chạy tàu thay thế.

Đồng thời đầu tư xây dựng điểm trung chuyển hành khách tại khu vực ga Gia Lâm; hoàn thiện hệ thống giao thông kết nối tại khu vực ga Gia Lâm, ga Hà Đông, bảo đảm năng lực tiếp nhận, trung chuyển khi điều chỉnh phương án tổ chức chạy tàu. Tổ chức trung chuyển hành khách miễn phí giữa ga Hà Nội và ga Gia Lâm.

Về tiến độ thực hiện, Bộ Xây dựng đề nghị Bộ và UBND TP Hà Nội chủ trì, phối hợp tổ chức triển khai, phấn đấu hoàn thành đồng bộ trước tháng 7/2026.

Xây dựng phương án chạy tàu khi dừng khai thác đoạn Gia Lâm - Hà Nội

Đối với Cục Đường sắt VN, Tổng công ty Đường sắt VN, Bộ Xây dựng giao nhiệm vụ: Cục Đường sắt VN chủ trì, phối hợp với Tổng công ty Đường sắt VN và các cơ quan, đơn vị liên quan khẩn trương rà soát, xây dựng phương án và lộ trình thực hiện đối với các nội dung thuộc phạm vi trách nhiệm của Bộ.

Bộ Xây dựng giao nhiệm vụ Cục Đường sắt VN, Tổng công ty Đường sắt VN xây dựng phương án tổ chức chạy tàu thay thế khi bàn giao đoạn tuyến Gia Lâm - Hà Nội về TP Hà Nội (Ảnh minh họa: Tàu có thể chạy qua tuyến Bắc Hồng - Văn Điển để kết nối với tuyến phía Nam).

Đồng thời nghiên cứu, đề xuất điều chỉnh kế hoạch quản lý, bảo trì công trình đường sắt quốc gia năm 2026 để cân đối, thực hiện các danh mục nhiệm vụ thuộc trách nhiệm của Bộ, bảo đảm điều kiện tổ chức chạy tàu thay thế trong giai đoạn chuyển tiếp và duy trì hệ thống vận tải đường sắt quốc gia thông suốt, an toàn.

Tổng công ty Đường sắt VN phối hợp, làm việc trực tiếp với Sở Xây dựng Hà Nội và các cơ quan chức năng của UBND TP Hà Nội để phối hợp triển khai đầu tư, xây dựng bãi hàng, đường vào bãi hàng tại ga Hà Đông, điểm trung chuyển hành khách tại khu vực ga Gia Lâm và các nội dung khác thuộc phạm vi trách nhiệm của UBND TP Hà Nội.

Sau khi hoàn thành các nội dung này, Cục Đường sắt VN chủ trì, phối hợp với Tổng công ty Đường sắt VN và các cơ quan, đơn vị liên quan rà soát, xác định danh mục, giá trị tài sản, hoàn thiện hồ sơ về tài sản để bàn giao về UBND TP Hà Nội theo quy định.

Về tuyến đường sắt vành đai phía Đông, Bộ Xây dựng cho hay, theo quy hoạch mạng lưới đường sắt quốc gia, sau khi tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng (đoạn Thạch Lỗi - Kim Sơn) và tuyến vành đai phía Đông (đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn) hoàn thành, đoạn từ Ngọc Hồi đến Yên Viên sẽ được bàn giao về Hà Nội để thực hiện đầu tư tuyến đường sắt đô thị số 1 (Ngọc Hồi - Yên Viên) trong giai đoạn 2031 - 2035.

Do vậy, để đẩy nhanh tiến độ hình thành mạng lưới đường sắt đô thị Thủ đô theo quy hoạch, bảo đảm đồng bộ với lộ trình triển khai tuyến đường sắt đô thị số 1, cần áp dụng các cơ chế, chính sách của Luật Thủ đô.

Trên cơ sở đó, Bộ Xây dựng đề nghị UBND TP Hà Nội thống nhất và cùng báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét giao Hà Nội chủ trì thực hiện đầu tư toàn bộ tuyến vành đai phía Đông bằng nguồn ngân sách trung ương giao cho thành phố. Sau khi hoàn thành, Bộ Xây dựng sẽ tiếp nhận, quản lý, bảo trì và tổ chức khai thác tuyến vành đai phía Đông.

"UBND TP Hà Nội chỉ đạo các cơ quan chức năng của thành phố và các thành viên Tổ công tác thực hiện kịp thời các nhiệm vụ thuộc phạm vi trách nhiệm; đồng thời phối hợp chặt chẽ với Cục Đường sắt VN, Tổng công ty Đường sắt VN trong quá trình tổ chức thực hiện", Bộ Xây dựng đề nghị.

Kỳ Nam