Quyết tâm xây dựng Hà Nội xanh, bền vững cho tương lai

Người dân vui chơi, tập thể dục tại Công viên Indira Gandhi. Ảnh: Quang Thái

Mục tiêu lớn, cần lộ trình dài hạn

Tham gia Chương trình thời sự đặc biệt với chủ đề “Hạ rào, mở công viên - Tư duy phát triển đô thị đáng sống” do Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội tổ chức tối ngày 2-4, KTS Phạm Anh Tuấn, Trưởng nhóm chuyên môn Kiến trúc cảnh quan, Khoa Kiến trúc và Quy hoạch - Trường Đại học Xây dựng Hà Nội cho biết, nếu nhìn vào con số 40-50% diện tích đất cây xanh thì đây là một mục tiêu rất lý tưởng. Trong bối cảnh đô thị hóa mạnh như Hà Nội, việc duy trì được tỷ lệ này là rất quý giá, không chỉ góp phần gia tăng không gian xanh, cải thiện môi trường, giảm ngập úng đô thị mà còn tạo ra quỹ đất dự trữ cho các thế hệ tương lai.

KTS Phạm Anh Tuấn, Trưởng nhóm chuyên môn Kiến trúc cảnh quan, Khoa Kiến trúc và Quy hoạch - Trường Đại học Xây dựng Hà Nội. Ảnh: Quang Thái

Tuy nhiên, cần hiểu đúng khái niệm, cụ thể là đất cây xanh công cộng, không bao gồm đất nông nghiệp hay nuôi trồng thủy sản. Việc phân định rõ ràng này cho thấy áp lực rất lớn đối với quá trình đô thị hóa, bởi nhu cầu đất xây dựng ngày càng tăng.

Với tầm nhìn 100 năm, triển vọng là tích cực, nhưng để đạt được tỷ lệ 40 - 50% diện tích đất xanh trên tổng diện tích tự nhiên là thách thức không nhỏ và khó có thể thực hiện trong thời gian ngắn. Thực tế hiện nay, diện tích cây xanh mới chỉ đạt khoảng 2m2/người, trong khi mục tiêu đặt ra cao hơn rất nhiều.

Song, rõ ràng, đây cũng là cơ hội để thúc đẩy các chiến lược quy hoạch và thiết kế không gian xanh đô thị một cách quyết liệt hơn. Theo KTS Phạm Anh Tuấn, bài toán này không thể giải quyết trong ngắn hạn mà cần một lộ trình dài, liên tục qua nhiều giai đoạn phát triển đô thị.

Quan trọng hơn, việc thực hiện cần có sự tiếp nối giữa các thế hệ, hướng tới mục tiêu chung là phát triển bền vững cho Thủ đô. Chỉ khi duy trì được sự kiên định với mục tiêu 40-50% đất cây xanh, cùng sự đồng thuận của cộng đồng và chính quyền, mới có thể từng bước hiện thực hóa kỳ vọng này.

Từng bước hiện thực hóa bằng giải pháp đồng bộ

Từ những chủ trương cụ thể như: Hạ rào công viên, cải tạo vườn hoa, xây dựng hồ điều hòa, thành phố đang từng bước hiện thực hóa tầm nhìn dài hạn bằng những hành động cụ thể để xây dựng "Rừng trong thành phố - thành phố trong rừng". Theo ông Nguyễn Mạnh Hùng, Trưởng phòng Quản lý không gian ngầm và cây xanh, chiếu sáng - Sở Xây dựng Hà Nội, định hướng phát triển được đặt ra là xây dựng “Rừng trong thành phố - Thành phố trong rừng”.

Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Trưởng phòng Quản lý không gian ngầm và cây xanh, chiếu sáng - Sở Xây dựng Hà Nội. Ảnh: Quang Thái

Hiện nay, thành phố Hà Nội đang triển khai nhiều dự án như cải tạo hồ, không gian công cộng và phát triển các tuyến phố đi bộ. Đây là những bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa tầm nhìn và kế hoạch phát triển của Thủ đô. Mục tiêu là gia tăng diện tích không gian xanh và mặt nước trong đô thị, qua đó cải thiện điều kiện sống của người dân, đồng thời góp phần điều hòa khí hậu đô thị.

Một đô thị với tầm nhìn 100 năm không chỉ cần quy hoạch tốt, mà còn cần sự kiên trì trong tổ chức thực hiện và sự đồng hành của cộng đồng. Theo KTS Phạm Anh Tuấn, để đánh giá một đồ án quy hoạch đô thị có khả thi hay không, cần đặt trong tổng thể các yếu tố về tiềm lực, điều kiện thực tiễn của từng khu vực, cũng như nhu cầu phát triển và nhu cầu của người dân qua từng giai đoạn của lịch sử đô thị. Đây là những cơ sở quan trọng quyết định tính phù hợp và khả năng triển khai của quy hoạch trong thực tế.

Ông nhấn mạnh, để làm được điều đó, công tác điều tra, khảo sát hiện trạng phải được thực hiện một cách kỹ lưỡng. Chỉ khi nắm vững thực tiễn, các đơn vị chuyên môn mới có thể xây dựng được những đồ án quy hoạch có tính khả thi cao, sát với nhu cầu phát triển và điều kiện cụ thể của từng địa bàn.

Tuy nhiên, bên cạnh yếu tố kỹ thuật, một đồ án quy hoạch muốn triển khai hiệu quả còn cần có sự đồng thuận của cộng đồng dân cư và xã hội. Theo KTS Phạm Anh Tuấn, sẽ khó có thể thực hiện nếu thiếu sự đồng lòng của người dân. Ngược lại, khi quy hoạch đúng, phù hợp với nhu cầu thực tiễn, người dân sẽ sẵn sàng ủng hộ và đồng hành trong quá trình triển khai.

Ngoài ra, yếu tố tài chính cũng là một trong những điều kiện mang tính quyết định. Việc phát triển đô thị không thể thực hiện nếu thiếu nguồn lực. Do đó, cần đẩy mạnh các phương thức huy động vốn, trong đó có mô hình hợp tác công – tư (PPP), nhằm thu hút nguồn lực từ xã hội, doanh nghiệp và các tổ chức.

Khi có sự đồng hành của nhiều bên cùng với chính quyền, không chỉ tính khả thi mà cả tính bền vững của các dự án quy hoạch đô thị sẽ được nâng cao, góp phần hiện thực hóa các mục tiêu phát triển trong dài hạn.

Thành Luân