'Rã đông' tài sản số, thu hút nhà đầu tư ngoại

Dòng tài sản giao dịch mã hóa ước đạt 220 tỷ USD

Cơ quan quản lý đã cấp giấy phép cho 5 doanh nghiệp triển khai, chuẩn bị vận hành thị trường tài sản mã hóa. Theo quy định, các doanh nghiệp phải hoàn thiện 10 quy trình nghiệp vụ lõi, bao gồm giao dịch, báo cáo và công bố thông tin. Yêu cầu bắt buộc là phải góp đủ 10.000 tỷ đồng tiền mặt. Bộ Tài chính sẽ áp dụng các chỉ tiêu an toàn tài chính đối với nguồn vốn này nhằm đảm bảo tính an toàn cho toàn hệ thống khi đi vào vận hành.

Doanh nghiệp Việt Nam cũng được phép phát hành tài sản mã hóa, hay còn gọi là tài sản số, dựa trên cơ sở tài sản thực. Danh mục tài sản thực được phép mã hóa khá đa dạng, bao gồm các sản phẩm NFT như voucher hay vé sự kiện. Doanh nghiệp còn có thể mã hóa dòng tiền phát sinh từ việc cho thuê hoặc vận hành bất động sản, cũng như các sản phẩm xanh như dòng tiền từ dự án năng lượng mặt trời...

Theo ông Tô Trần Hòa, Phó Trưởng ban Thường trực, Ban Quản lý thị trường giao dịch Tài sản mã hóa, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (Bộ Tài chính), Quốc hội đã thông qua việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Doanh nghiệp và Luật Đầu tư nhằm bổ sung ngành nghề kinh doanh tài sản mã hóa.

Bên cạnh đó, Luật Công nghiệp công nghệ số là nền tảng pháp lý quan trọng khi đã định nghĩa và công nhận tài sản số là một loại tài sản theo quy định của Bộ luật Dân sự.

Nhân viên công ty chuyên về tài sản số cài ví trên di động cho khách mời trong một ngày hội công nghệ về blockchain. Ảnh: TẤN BA

Theo số liệu từ Triple A (tổ chức cung cấp cổng thanh toán tiền mã hóa và stablecoin được cấp phép bởi Cơ quan Tiền tệ Singapore), quy mô dòng tài sản giao dịch mã hóa tại Việt Nam ước đạt 220 tỷ USD, với 17-21 triệu tài khoản. Phần lớn khối tài sản số này đang nằm ở các sàn quốc tế hoặc các “ví lạnh”.

Trong khi đó, theo Nghị định 284/2026/NĐ-CP, từ ngày 1-9-2026, các vi phạm trong lĩnh vực tài sản mã hóa có thể bị phạt 100-200 triệu đồng. Nhà đầu tư trong nước giao dịch tài sản mã hóa không thông qua tổ chức cung cấp dịch vụ được cấp phép có thể bị phạt 30-50 triệu đồng...

Thực tế này đặt thị trường Việt Nam vào tình trạng "ngủ đông" bởi tài sản số đã được hình thành đang “nằm im” còn sàn tài sản số Việt Nam thì chưa hoạt động trong khi các loại tài sản số của Việt Nam cũng chưa định hình.

Hợp tác đầu tư khơi thông dòng vốn

Khi Việt Nam đã có khung pháp lý, có thể kỳ vọng dòng vốn từ các tổ chức tài chính hoạt động hợp pháp sẽ tăng. Để thị trường tài sản số sớm lưu thông, ông Trần Xuân Tiến, Tổng Thư ký Chi hội Blockchain TPHCM, đề xuất, doanh nghiệp trong nước có thể hợp tác với các đối tác quốc tế phù hợp với khuôn khổ pháp luật Việt Nam. Doanh nghiệp Việt có lợi thế hiểu biết thị trường, kết nối ngân hàng và thực hiện các yêu cầu pháp lý; đối tác quốc tế có thể đóng góp công nghệ, kinh nghiệm vận hành và sản phẩm...

Ở góc độ chính sách, nên có hướng dẫn chi tiết, nhất quán về quyền và nghĩa vụ của các bên, đặc biệt đối với việc sở hữu, lưu giữ và chuyển giao tài sản. Đồng thời, phân định rõ hoạt động cung cấp công nghệ với hoạt động cung cấp dịch vụ tài chính. Sự rõ ràng này giúp doanh nghiệp chủ động đầu tư, phát triển sản phẩm...

Theo luật sư Phan Vũ Tuấn, Phó Chủ tịch Viện Công nghệ Bản quyền và Tài sản số, để thu hút nhà đầu tư vào lĩnh vực tài sản số, yếu tố quyết định là niềm tin. Nhà đầu tư cần thấy rõ rằng khi tham gia sàn trong nước, tài sản của họ được bảo vệ, thông tin cá nhân được bảo mật và việc chuyển giao tài sản có cơ sở pháp lý rõ ràng.

Vốn điều lệ là một điều kiện quan trọng để đánh giá năng lực của đơn vị vận hành sàn giao dịch tài sản số Việt Nam, đặc biệt trong giai đoạn thí điểm. Tuy nhiên, uy tín của một sàn giao dịch còn phụ thuộc vào năng lực quản lý, bảo mật, an toàn giao dịch và trách nhiệm đối với tài sản của khách hàng. Khi nhà đầu tư nhận thấy quyền lợi của mình có thể được bảo vệ trên thực tế, họ sẽ có thêm động lực lựa chọn sàn trong nước.