Rà soát trách nhiệm bồi thường thiệt hại sau sự cố vỡ hồ chứa nước Tân Lai

Sở Tài chính tỉnh Lâm Đồng đề nghị làm rõ nguyên nhân gây thiệt hại trong vụ vỡ hồ chứa nước trên núi Tân Lai, xã Tuy Phong năm 2025, đồng thời xác định trách nhiệm bồi thường của doanh nghiệp và các tổ chức, cá nhân liên quan trước khi xem xét sử dụng ngân sách nhà nước hỗ trợ người dân khôi phục sản xuất nông nghiệp.

Hình ảnh sự cố vỡ hồ chứa nước trên núi Tân Lai

Hình ảnh sự cố vỡ hồ chứa nước trên núi Tân Lai

Theo văn bản số 13086/STC-NS gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Tài chính tỉnh Lâm Đồng đã có ý kiến về đề xuất hỗ trợ kinh phí khôi phục sản xuất nông nghiệp bị thiệt hại do mưa lớn kết hợp với sự cố vỡ hồ chứa nước trên núi Tân Lai.

Nội dung này được rà soát sau khi Phó Chủ tịch UBND tỉnh Võ Ngọc Hiệp đề nghị làm rõ trách nhiệm của doanh nghiệp đối với thiệt hại gây ra cho người dân, tính pháp lý của việc sử dụng ngân sách nhà nước và trách nhiệm tham mưu phương án bố trí kinh phí, kể cả trường hợp sử dụng nguồn ngân sách dự phòng.

Không dùng ngân sách thay thế trách nhiệm bồi thường

Về trách nhiệm khắc phục hậu quả, Sở Tài chính viện dẫn các quy định của Luật Phòng thủ dân sự, Luật Bảo vệ môi trường và Luật Xây dựng năm 2025. Theo đó, tổ chức, cá nhân gây ra sự cố trong quá trình sản xuất, kinh doanh hoặc sự cố công trình phải có trách nhiệm khắc phục hậu quả, bồi thường thiệt hại và chi trả các chi phí có liên quan theo quy định.

Cụ thể, Luật Phòng thủ dân sự quy định tổ chức, cá nhân phải chủ động khắc phục hậu quả, bồi thường thiệt hại khi để xảy ra sự cố, thảm họa trong quá trình sản xuất, kinh doanh. Luật Bảo vệ môi trường cũng quy định tổ chức, cá nhân gây ra sự cố môi trường phải chi trả chi phí ứng phó, phục hồi môi trường. Trường hợp Nhà nước tổ chức ứng phó và phục hồi, đơn vị gây ra sự cố có trách nhiệm thanh toán các khoản chi phí này.

Từ những căn cứ trên, Sở Tài chính cho rằng, nếu cơ quan có thẩm quyền xác định sự cố vỡ hồ chứa nước trên núi Tân Lai xuất phát từ hành vi vi phạm hoặc lỗi của doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân trong quá trình đầu tư xây dựng, quản lý, vận hành công trình thì các chủ thể có trách nhiệm phải khắc phục hậu quả, bồi thường thiệt hại cho người dân.

Do đó, việc xem xét sử dụng ngân sách nhà nước hỗ trợ người dân cần được rà soát chặt chẽ, bảo đảm không lấy ngân sách để thay thế nghĩa vụ bồi thường, khắc phục hậu quả thuộc trách nhiệm của doanh nghiệp và các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Phân định thiệt hại do thiên tai và sự cố công trình

Đối với chính sách hỗ trợ khôi phục sản xuất nông nghiệp theo Nghị định số 09/2025/NĐ-CP ngày 10/1/2025 của Chính phủ, Sở Tài chính lưu ý đây là chính sách hỗ trợ một phần chi phí giống cây trồng, vật nuôi, thủy sản, sản xuất muối hoặc một phần chi phí sản xuất ban đầu, không phải chính sách bồi thường toàn bộ thiệt hại.

Theo giải trình của Sở Nông nghiệp và Môi trường, thiệt hại của người dân tại xã Tuy Phong có nguyên nhân từ mưa lớn kết hợp với sự cố vỡ hồ chứa nước trên núi Tân Lai. Trong đó, nguyên nhân chủ quan của con người dẫn đến sự cố vỡ hồ hiện đang được cơ quan chức năng điều tra, xác minh.

Sở Tài chính cho rằng, nếu thiệt hại được xác định có nguyên nhân từ thiên tai, thuộc phạm vi điều chỉnh và đáp ứng đầy đủ điều kiện, đối tượng, mức hỗ trợ theo Nghị định số 09/2025/NĐ-CP thì có thể xem xét thực hiện chính sách hỗ trợ khôi phục sản xuất.

Tuy nhiên, cơ quan chuyên môn cần phân định rõ phần thiệt hại thuộc diện được hỗ trợ theo chính sách thiên tai và phần thiệt hại phát sinh từ nguyên nhân chủ quan của con người, thuộc trách nhiệm bồi thường của doanh nghiệp hoặc tổ chức, cá nhân liên quan nếu có.

Việc cơ quan chức năng đang điều tra nguyên nhân vỡ hồ không đồng nghĩa với việc phải tạm dừng xem xét chính sách hỗ trợ thiên tai. Dù vậy, hồ sơ phải có tài liệu chứng minh căn cứ xác định thiệt hại do thiên tai; không mặc nhiên xem toàn bộ thiệt hại do sự cố vỡ hồ là thiệt hại thuộc đối tượng được ngân sách nhà nước hỗ trợ.

Yêu cầu hoàn thiện hồ sơ trước khi đề xuất kinh phí

Về nguồn kinh phí, Sở Tài chính cho biết việc bố trí ngân sách thực hiện chính sách hỗ trợ phải căn cứ quy định về nguồn kinh phí, phân cấp nhiệm vụ chi, khả năng cân đối ngân sách địa phương và các quy định liên quan.

Đối với nguồn dự phòng ngân sách, cần rà soát cụ thể điều kiện, nhiệm vụ chi, thẩm quyền và trình tự quyết định sử dụng. Việc bố trí kinh phí phải đúng mục đích, đúng đối tượng, đúng quy định, không mặc nhiên sử dụng nguồn dự phòng cho những khoản chi chưa xác định rõ căn cứ pháp lý.

Để có cơ sở tham mưu UBND tỉnh xem xét, quyết định, Sở Tài chính đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục rà soát cụ thể các đối tượng bị thiệt hại, diện tích, loại cây trồng, mức độ thiệt hại và mức hỗ trợ. Đồng thời, phải làm rõ căn cứ xác định thiệt hại do thiên tai, phân định với thiệt hại phát sinh từ sự cố vỡ hồ, có hồ sơ kiểm chứng và chịu trách nhiệm về tính chính xác của số liệu, đối tượng cũng như tổng kinh phí đề xuất.

Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng được đề nghị phối hợp với các cơ quan chức năng và UBND xã Tuy Phong theo dõi kết quả điều tra, xác minh nguyên nhân sự cố, làm rõ trách nhiệm của doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân liên quan trong việc bồi thường và khắc phục hậu quả.

Sau khi hoàn thiện hồ sơ chuyên ngành, Sở Nông nghiệp và Môi trường gửi Sở Tài chính để cơ quan này chủ trì rà soát, tham mưu UBND tỉnh về nguồn kinh phí, khả năng cân đối ngân sách và phương án bố trí hỗ trợ nếu đủ điều kiện.

Việc rà soát nhằm bảo đảm người dân bị thiệt hại được xem xét hỗ trợ theo đúng chính sách, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của các bên liên quan, tránh sử dụng ngân sách nhà nước để thay thế nghĩa vụ bồi thường theo quy định pháp luật./.

Trần Quỳnh - Trương Hậu

Nguồn Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam: https://nongnghiephuuco.vn/ra-soat-trach-nhiem-boi-thuong-thiet-hai-sau-su-co-vo-ho-chua-nuoc-tan-lai-18685.html