Rào cản bình đẳng giới đặt ra thách thức cho quản trị bền vững

Rào cản vô hình trong bình đẳng giới

Bình đẳng giới tại nơi làm việc không đơn thuần là sự ưu ái cho một giới, mà là quá trình gỡ bỏ những rào cản vô hình đang hạn chế khả năng phát triển của con người. Theo PGS.TS Huỳnh Thành Đạt, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, chia sẻ tại Diễn đàn Thường niên GEARS@VIETNAM 2026 diễn ra ngày 15-1, các rào cản này thường tồn tại dưới dạng định kiến, cơ chế đánh giá thiếu minh bạch và văn hóa tổ chức chưa thực sự trao cơ hội công bằng cho mọi giới.

Mặc dù Việt Nam đã đạt được nhiều tiến bộ đáng ghi nhận, thực tế vẫn cho thấy những khoảng cách giới dai dẳng. Theo Global Gender Gap Report 2025, Việt Nam xếp thứ 74/148 quốc gia, đã thu hẹp hơn 71% khoảng cách giới trên các lĩnh vực kinh tế, giáo dục, y tế và trao quyền chính trị. Tuy nhiên, các báo cáo của UN Women tại Việt Nam chỉ ra rằng phụ nữ vẫn đối mặt với bất bình đẳng về thu nhập, hạn chế trong cơ hội thăng tiến và còn ít hiện diện ở các vị trí ra quyết định.

Ở cấp độ tổ chức, GS.TS Ngô Thị Phương Lan, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TPHCM, cho rằng thách thức lớn nằm ở việc nhiều doanh nghiệp mới chỉ dừng lại ở thay đổi chính sách bề mặt, trong khi chưa đầu tư đầy đủ cho nền tảng con người và văn hóa tổ chức. Cách tiếp cận này khiến bình đẳng giới trở thành hình thức, thiếu tính bền vững.

Từ góc độ doanh nghiệp, bà Đặng Huỳnh Ức My, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Thành Thành Công – Biên Hòa (AgriS), cũng nhận định rằng dù Việt Nam đã tạo ra nhiều điều kiện thuận lợi cho phụ nữ tiếp cận vai trò lãnh đạo, nhưng cách tiếp cận hiện nay vẫn còn nặng về quy trình, công cụ, thiếu góc nhìn nhân văn và gắn với thực tiễn công việc. Bên cạnh đó, việc thiếu dữ liệu chuyên sâu về bình đẳng giới khiến nhiều quyết định quản trị vẫn mang tính cảm tính, khó đo lường hiệu quả.

Các diễn giả chia sẻ tại Diễn đàn Thường niên GEARS@VIETNAM 2026 diễn ra ngày 15-1. Ảnh: M.A

Quản trị bền vững bắt đầu từ lãnh đạo và văn hóa

Các chuyên gia đều thống nhất rằng chìa khóa của bình đẳng giới nằm ở vai trò lãnh đạo và văn hóa tổ chức. PGS.TS Huỳnh Thành Đạt nhấn mạnh lãnh đạo chính là người thiết lập “luật chơi”, định hướng giá trị và kiến tạo môi trường làm việc công bằng, minh bạch trong đánh giá, đãi ngộ, đồng thời khuyến khích sự đổi mới từ tiềm năng của mỗi cá nhân, không phân biệt giới tính.

GS.TS Ngô Thị Phương Lan khẳng định bình đẳng giới không chỉ được quyết định bởi chính sách mà trước hết và lâu dài được quyết định bởi con người lãnh đạo và văn hóa mà họ xây dựng. Một môi trường làm việc bền vững chỉ có thể hình thành khi tổ chức đầu tư nghiêm túc vào phát triển con người, nuôi dưỡng các giá trị tôn trọng, đa dạng và hòa nhập.

Thực tiễn doanh nghiệp cho thấy, khi được trao cơ hội công bằng, phụ nữ thể hiện rõ năng lực ở nhiều vị trí đòi hỏi sự tinh tế, khả năng cân bằng giữa mềm mại và quyết đoán, cũng như tinh thần trách nhiệm cao. Quan điểm “chọn đúng người cho đúng việc” được bà Đặng Huỳnh Ức My nhấn mạnh như một cách tiếp cận thực tế và hiệu quả: không nhìn vào giới tính mà nhìn vào năng lực giải quyết vấn đề và khả năng dẫn dắt trong từng bối cảnh cụ thể.

Ở góc độ quản trị hiện đại, ông Lê Quang Bình, Giám đốc ECUE, Chủ nhiệm Chương trình GEARS@VIETNAM, cho rằng doanh nghiệp cần chuyển từ câu hỏi “có làm bình đẳng giới hay không” sang “làm thế nào để có dữ liệu về bình đẳng giới nhằm ra quyết định tốt hơn”. Theo ông, bình đẳng giới cần được đo lường một cách toàn diện, từ cơ cấu lao động, cơ hội phát triển, mức độ tiếp cận vị trí quản lý cho đến trải nghiệm thực tế của người lao động.

Các nghiên cứu quốc tế, trong đó có Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), cũng khẳng định rằng những tổ chức thúc đẩy bình đẳng giới một cách thực chất có khả năng thu hút và giữ chân nhân tài tốt hơn, nâng cao hiệu quả quản trị và tăng năng lực thích ứng trước biến động thị trường. “Chỉ khi có thể đo lường thì mới có thể quản trị”, ông Lê Quang Bình nhấn mạnh, coi đây là nền tảng để doanh nghiệp phát triển bền vững và cạnh tranh trong dài hạn.

Minh Anh