'Rất nhiều định chế lớn thế giới như Morgan Stanley, Vanguard đang tập trung vào thị trường chứng khoán Việt Nam'

Ông Thomas Nguyễn, Giám đốc thị trường Nước ngoài của chứng khoán SSI.

Cập nhật về tiến trình nâng hạng của thị trường chứng khoán Việt Nam tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ Phát triển thị trường chứng khoán năm 2026, ông Thomas Nguyễn, Giám đốc thị trường Nước ngoài của chứng khoán SSI nhấn mạnh: Đây là giai đoạn mang tính bước ngoặt của thị trường vốn Việt Nam khi bước sang một chu kỳ phát triển mới, đồng thời trở thành điểm hội tụ sự quan tâm của dòng vốn toàn cầu.

Theo ông Thomas Nguyễn, trong vài tháng gần đây, các nhà đầu tư nước ngoài thông qua những tổ chức môi giới quốc tế tại New York, London, Hồng Kông và các định chế lớn như Morgan Stanley, UBS hay Barclays đã gia tăng đáng kể sự chú ý và hoạt động giao dịch tại thị trường Việt Nam. Các nhà đầu tư nước ngoài giao dịch tích cực thông qua tổ chức môi giới toàn cầu.

Khi tiến trình nâng hạng được hiện thực hóa, thị trường không chỉ kỳ vọng thu hút khoảng 1,5 tỷ USD từ các quỹ hoán đổi danh mục (ETF) mà còn có thể đón thêm 2–5 tỷ USD từ các quỹ đầu tư chủ động. Riêng SSI hiện có năng lực khoảng 1,3 tỷ USD nhằm hỗ trợ cho bước chuyển mình quan trọng này.

Thị trường vốn Việt Nam đang từng bước được định chế hóa với những thay đổi rõ nét về mặt thể chế. Giá trị giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài hiện chiếm khoảng 13% tổng giá trị toàn thị trường, trong đó giao dịch qua SSI tăng 52% trong năm qua. Đáng chú ý, khoảng 25% giao dịch tại SSI đến từ các nhà đầu tư tổ chức nước ngoài, chủ yếu là các định chế tài chính nước ngoài, cao hơn đáng kể so với mức bình quân 13% của toàn thị trường. Đáng chú ý, các tài khoản mở mới gần đây ngày càng đến từ các tổ chức lớn có trụ sở tại Mỹ.

Những con số này cho thấy nhà đầu tư nước ngoài không chỉ kỳ vọng nâng hạng mà đánh giá cao quá trình vận hành hệ thống KRX, đơn giản hóa thủ tục cấp mã số giao dịch và cải thiện hạ tầng đang được cơ quan quản lý nhà nước triển khai kịp thời.

Trong đó, việc triển khai Mã Giao dịch Điện tử (Electronic Trading Codes) và bãi bỏ yêu cầu hợp pháp hóa lãnh sự đã giúp đơn giản hóa quy trình mở tài khoản cho nhà đầu tư nước ngoài.

HoSE triển khai hệ thống KRX cũng được đánh giá tích cực. Đây được xem là nền tảng quan trọng để tiến tới vận hành hệ thống đối tác bù trừ trung tâm (CCP) trong thời gian tới, đồng thời mở đường cho các sản phẩm mới như giao dịch trong ngày (T+0), khớp lệnh liên tục giữa phiên và các công cụ tài chính nâng cao khác.

"Việc mở cửa thị trường đang tạo điều kiện để Việt Nam thu hút dòng vốn ngoại quy mô lớn khi dần tiệm cận nhóm thị trường mới nổi toàn cầu. Các tổ chức như FTSE Russell không chỉ đánh giá mức độ hấp dẫn mà còn tìm kiếm các công cụ đầu tư phù hợp, từ cổ phiếu, IPO đến thanh khoản thị trường. Đồng thời, việc triển khai hiệu quả hệ thống KRX và tiến tới cơ chế bù trừ trung tâm sẽ là nền tảng quan trọng cho sự phát triển dài hạn", ông Thomas Nguyễn nhấn mạnh.

Trong bối cảnh đó, việc nắm bắt thay đổi về chính sách và thể chế là yếu tố then chốt.

SSI tổng hợp phản hồi từ các nhà đầu tư trong đó họ đề cập câu chuyện nâng hạng thị trường làm sao chúng ta mở rộng sự tiếp cận nhà đầu tư nước ngoài như đưa ra các sản phẩm đa dạng, các đợt IPO, cần nhiều hơn các công ty niêm yết trên thị trường. Hiện nay các sản phẩm hàng hóa trên thị trường chứng khoán bao gồm phần lớn ngân hàng bất động sản, cần các ngành nghề khác để thu hút nhà đầu tư trong nước cũng như quốc tế tham gia vào thị trường.

Bên cạnh đó, thị trường cần đa dạng hóa hàng hóa, khuyến khích doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) niêm yết. Hiện nay, nhiều doanh nghiệp FDI cũng quan tâm niêm yết điều này tạo thêm con đường cho doanh nghiệp huy động vốn đồng thời có thêm hàng hóa chất lượng thị trường.

Các doanh nghiệp công nghệ thường là động lực chính của thị trường trên thế giới như NVidia, Trung Quốc có Tencent... Nhà đầu tư nước ngoài bày tỏ rất ngạc nhiên khi còn rất ít doanh nghiệp công nghệ niêm yết trên thị trường Việt Nam khi mà nền kinh tế phát triển rất năng động. Các doanh nghiệp công nghệ yêu cầu phải có lãi để niêm yết nhưng đó có thể là rào cản khiến họ khó niêm yết. Theo đó, phải làm sao để hỗ trợ nhóm này tham gia vào thị trường.

Tiếp là đẩy nhanh cổ phần hóa Doanh nghiệp Nhà nước, IPO và niêm yết công khai trên thị trường. Điều này giúp gia tăng thanh khoản cũng như thúc đẩy quản trị công ty thông qua việc công bố thông tin và vận hành doanh nghiệp hiệu quả hơn.

Cuối cùng, cần rà soát tỷ lệ giới hạn nước ngoài. Rà soát, mở rộng tỷ lệ sở hữu nước ngoài (room ngoại) đối với các ngành nghề không liên quan đến an ninh quốc phòng.

"Thúc đẩy cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước và tạo điều kiện cho doanh nghiệp công nghệ tham gia thị trường, rà soát giới hạn sở hữu nước ngoài.... sẽ là bước đi quan trọng giúp thị trường vốn Việt Nam vươn lên thành thị trường vốn nổi bật trên thế giới. Rất nhiều nhà đầu tư lớn trong hệ sinh thái tài chính toàn cầu quan tâm toàn cầu quan tâm đến Việt Nam như Morgan Stanley, Vanguard...", ông Thomas Nguyễn nói.

Nói thêm về động thái của nhà đầu tư nước ngoài, ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết, các nhà đầu tư lớn trên thế giới đã đến Việt Nam và làm việc chặt chẽ với cơ quan quản lý; nhiều công ty đã hoàn tất các bước chuẩn bị để triển khai dịch vụ tại các công ty chứng khoán Việt Nam.

Tuệ Lâm