Reuters: Mỹ không vội gia hạn thỏa thuận hòa hoãn thương mại với Trung Quốc

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (trái) và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Bắc Kinh hôm 15/5 - Ảnh: Reuters.

Thỏa thuận đình chiến thuế quan mà Mỹ và Trung Quốc đạt được vào tháng 11 năm ngoái đã mang lại sự ổn định tạm thời cho mối quan hệ thương mại song phương. Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết chính quyền Tổng thống Donald Trump không có ý định vội gia hạn thỏa thuận mà theo dự kiến sẽ hết hạn vào tháng 11 năm nay.

Trong một cuộc trả lời phỏng vấn hãng tin Reuters vào ngày 20/5, ông Bessent cho biết Mỹ không cảm thấy áp lực phải gia hạn thỏa thuận hòa hoãn thương mại với Trung Quốc ngay lập tức. Ông nhấn mạnh rằng tình hình hiện tại đang ổn định và hai bên có thể tiếp tục thảo luận về việc gia hạn trong các cuộc gặp tiếp theo trong năm nay.

Ông Bessent nói Trung Quốc đã "đạt được một bước tiến” về thuế quan Mỹ nhờ vào quyết định của Tòa án Tối cao Mỹ vô hiệu hóa các biện pháp thuế quan mà Tổng thống Trump đã áp theo Đạo luật Quyền lực kinh tế khẩn cấp quốc tế (IEEPA), trong đó có thuế quan đối ứng. Ông nói ông tin rằng Trung Quốc sẽ chấp nhận việc khôi phục mức thuế quan cũ của Mỹ đã áp theo Mục 301 miễn là mức thuế không tăng lên.

Tuy nhiên, ông Bessent cũng chỉ ra rằng Trung Quốc chưa hoàn toàn đáp ứng các cam kết của mình về vấn đề khoáng sản quan trọng. Ông cho biết Trung Quốc đã "đạt yêu cầu, nhưng chưa xuất sắc" trong việc thực hiện các cam kết này.

Theo dự kiến Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ có chuyến thăm Washington và gặp Tổng thống Trump tại Nhà Trắng vào tháng 9 năm nay. Trước cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo, ông Bessent sẽ có cuộc họp với Phó thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong để thảo luận chi tiết hơn về các vấn đề thương mại.

Ngoài ra, ông Trump và ông Tập cũng có thể gặp nhau tại hội nghị thượng đỉnh của Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) vào tháng 11 tại Trung Quốc và hội nghị thượng đỉnh G20 vào tháng 12 tại Florida.

Thỏa thuận hòa hoãn thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc đã giúp giảm bớt thuế quan bổ sung mà Mỹ áp lên hàng hóa Trung Quốc xuống còn khoảng 20%, bên cạnh mức thuế 25% đối với nhiều sản phẩm công nghiệp Trung Quốc được áp trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên của ông Trump. Hiện tại, hàng hóa Trung Quốc vào Mỹ còn đang bị áp một mức thuế bổ sung tạm thời 10%, nhưng mức thuế này sẽ hết hạn vào tháng 7.

Trao đổi với Reuters, ông Bessent cũng nhấn mạnh rằng các thỏa thuận mà trong đó Trung Quốc đặt mua 200 máy bay Boeing và nhập khẩu mỗi năm 17 tỷ USD hàng nông sản Mỹ - đạt được trong cuộc gặp thượng đỉnh giữa ông Trump và ông Tập vào tuần trước - được coi là tách biệt với thỏa thuận hòa hoãn thương mại tháng 11.

Vị Bộ trưởng cho rằng một trong những thành tựu quan trọng nhất của thỏa thuận hòa hoãn Mỹ - Trung là việc thiết lập các giao thức về thương mại, đầu tư và trí tuệ nhân tạo song phương giữa Washington với Bắc Kinh, bao gồm Hội đồng Thương mại và Hội đồng Đầu tư.

Trong Hội đồng Đầu tư, Mỹ và Trung Quốc sẽ lên danh sách khoảng 30 tỷ USD hàng hóa không chiến lược mà mỗi bên có thể giảm hoặc loại bỏ thuế quan cho bên kia. Ông nói Trung Quốc có thể giảm thuế đối với các sản phẩm năng lượng, thiết bị y tế và thiết bị y tế của Mỹ, trong khi Mỹ có thể cắt giảm thuế đối với hàng tiêu dùng Trung Quốc không còn sản phẩm tương tự được sản xuất lại ở Mỹ, như pháo hoa hoặc trang phục Halloween.

Hội đồng Đầu tư sẽ giải quyết các vấn đề đầu tư hai chiều, và đối với đầu tư vào Mỹ từ Trung Quốc, hội đồng này sẽ tập trung vào việc xác định các giao dịch không vi phạm an ninh quốc gia và ngăn chặn các khoản đầu tư mà Mỹ chưa sẵn sàng xem xét.

Các nhà lập pháp, tổ chức trong ngành ô tô và thép đã kêu gọi ông Trump không mở cửa cho các dự án đầu tư của Trung Quốc vào các nhà máy ô tô của Mỹ, vì lo ngại rằng các công ty được nhà nước hỗ trợ của Trung Quốc sẽ thâu tóm bí quyết của một ngành công nghiệp cốt lõi của Mỹ.

Trong những năm gần đây, Ủy ban Đầu tư nước ngoài vào Mỹ (CIFIUS), một ủy ban quyền lực do Bộ Tài chính nước này lãnh đạo, đã tăng cường kiểm soát các kế hoạch đầu tư của Trung Quốc rót vào các công ty công nghệ nhạy cảm của Mỹ. Do đó, đầu tư của Trung Quốc vào Mỹ đã giảm mạnh từ 56,6 tỷ USD vào năm 2016 xuống chỉ còn 3,5 tỷ USD vào năm ngoái, theo Rhodium Group.

Cũng theo ông Bessent, trong 4-8 tuần tới, giới chức Mỹ và Trung Quốc có thể sẽ bắt đầu tham vấn song phương về các biện pháp quản lý AI. Nỗ lực này nhằm ngăn chặn sự phổ biến của các mô hình AI mạnh mẽ, chẳng hạn như Mythos của Anthropic, hoặc các công cụ như DeepSeek của Trung Quốc cho tới các tác nhân phi nhà nước.

Các cuộc tham vấn này sẽ diễn ra trong bối cảnh mối quan ngại ngày càng tăng về các rủi ro an ninh quốc gia do các hệ thống AI mạnh mẽ gây ra. Các công ty và nhà phân tích đã cảnh báo các rủi ro đó có thể thúc đẩy các cuộc tấn công mạng phức tạp bằng cách xác định và khai thác các lỗ hổng chưa được biết đến, với tốc độ nhanh hơn so với khả năng khắc phục của các công ty.