Rõ trách nhiệm kiểm tra định kỳ về phòng cháy, chữa cháy
Phát biểu thảo luận tại hội trường, sáng 5/11, ĐBQH Nguyễn Minh Tâm (Quảng Trị) đề nghị bổ sung hành vi làm giả, làm sai lệch hồ sơ, kết quả nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy vào quy định về các hành vi bị nghiêm cấm và làm rõ trách nhiệm kiểm tra định kỳ. Bên cạnh đó, cần bổ sung cơ chế hợp tác quốc tế trong bảo vệ cáp quang biển và tháo gỡ vướng mắc về hồ sơ quản lý công trình an ninh.
Hoàn thiện quy định về nghiệm thu và kiểm tra phòng cháy, chữa cháy
Góp ý dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ và Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, đại biểu Nguyễn Minh Tâm tập trung vào hai nội dung liên quan đến các hành vi bị nghiêm cấm và trách nhiệm kiểm tra định kỳ về phòng cháy, chữa cháy.
Về các hành vi bị nghiêm cấm, theo đại biểu, tại khoản 3 Điều 2, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung khoản 5 Điều 14 của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ theo hướng nghiêm cấm hành vi làm giả, làm sai lệch hồ sơ đề nghị thẩm định thiết kế, kết quả thẩm định thiết kế về phòng cháy và chữa cháy; đồng thời bỏ nội dung về kết quả kiểm tra nghiệm thu.

ĐBQH Nguyễn Minh Tâm (Quảng Trị) phát biểu. Ảnh: Phạm Thắng
Tuy nhiên, quy định này chưa thể hiện rõ hành vi làm giả, làm sai lệch hồ sơ, kết quả nghiệm thu do chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện giao thông tổ chức thực hiện.
Theo đại biểu Nguyễn Minh Tâm, khi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu của cơ quan nhà nước, hồ sơ và kết quả nghiệm thu do các chủ thể nêu trên tổ chức thực hiện là căn cứ quan trọng phục vụ kiểm tra việc chấp hành pháp luật về phòng cháy, chữa cháy. Vì vậy, cần bổ sung hành vi làm giả, làm sai lệch hồ sơ, kết quả nghiệm thu vào quy định về các hành vi bị nghiêm cấm, bảo đảm thống nhất với trách nhiệm tự tổ chức nghiệm thu và cơ chế hậu kiểm được quy định tại dự thảo.
Từ đó, đại biểu đề nghị sửa khoản 5 Điều 14 theo hướng: “Làm giả, làm sai lệch hồ sơ đề nghị thẩm định thiết kế, kết quả thẩm định thiết kế về phòng cháy và chữa cháy; hồ sơ nghiệm thu, kết quả nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy”. Đồng thời, rà soát quy định về chế tài tương ứng, bảo đảm trách nhiệm của các chủ thể khi chuyển sang cơ chế tự nghiệm thu và chịu trách nhiệm về kết quả nghiệm thu.
Đối với công tác kiểm tra định kỳ, đại biểu Nguyễn Minh Tâm đề nghị bổ sung nội dung sửa đổi điểm b khoản 3 Điều 11 của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
Theo quy định được đại biểu dẫn, tại điểm b khoản 3 Điều 11 của Luật và các văn bản hướng dẫn thi hành, cơ quan Công an, cơ quan chuyên môn về xây dựng và UBND cấp xã có trách nhiệm kiểm tra định kỳ một năm một lần đối với cơ sở thuộc nhóm 1 và hai năm một lần đối với cơ sở thuộc nhóm 2 theo Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định số 105/2025/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 347/2026/NĐ-CP.

Bộ trưởng Bộ Công an, Đại tướng Lương Tam Quang phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu nêu. Ảnh: Phạm Thắng
Tuy nhiên, thực tế triển khai cho thấy, số lượng cơ sở thuộc diện kiểm tra lớn, phân bố trên toàn địa bàn tỉnh. Trong khi đó, việc kiểm tra được tổ chức đồng thời tại nhiều địa bàn, gây khó khăn cho việc bố trí nhân lực của các cơ quan chuyên môn tham gia phối hợp kiểm tra liên ngành. Trường hợp mỗi cơ quan tổ chức đoàn kiểm tra riêng có thể dẫn đến chồng chéo, ảnh hưởng đến hoạt động của các cơ sở.
Từ thực tế này, đại biểu Nguyễn Minh Tâm đề nghị điều chỉnh quy định theo hướng cơ quan Công an và UBND cấp xã thực hiện kiểm tra định kỳ về phòng cháy, chữa cháy đối với các cơ sở tại địa phương; cơ quan chuyên môn về xây dựng thực hiện kiểm tra định kỳ đối với các cơ sở thuộc các dự án, công trình thuộc diện thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi tại cơ quan chuyên môn về xây dựng.
Cụ thể, đại biểu đề nghị bổ sung quy định về phạm vi kiểm tra của cơ quan chuyên môn về xây dựng tại điểm b khoản 3 Điều 11, nhằm bảo đảm tính khả thi, phù hợp với thẩm quyền, trách nhiệm quản lý các công trình xây dựng thuộc diện thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi.
Bổ sung cơ chế hợp tác quốc tế bảo vệ cáp quang biển
Đối với dự án Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia, ĐBQH Nguyễn Minh Tâm bày tỏ sự đồng thuận cao với hồ sơ dự thảo, cho rằng việc nâng Pháp lệnh năm 2007 lên thành Luật là yêu cầu cấp bách, mang tính chiến lược nhằm bảo vệ an ninh quốc gia trong kỷ nguyên số.

ĐBQH Nguyễn Minh Tâm (Quảng Trị) phát biểu. Ảnh: Phạm Thắng
Theo đại biểu, Quảng Trị có bờ biển ở vị trí chiến lược, là địa bàn có tiềm năng hình thành các trạm cập bờ của mạng lưới cáp quang biển quốc tế. Tờ trình số 591/TTr-CP của Chính phủ cũng đã định hướng yêu cầu hợp tác quốc tế đối với các công trình kết nối với nước ngoài, trong đó có tuyến cáp quang biển và hệ thống viễn thông.
Tuy nhiên, đại biểu băn khoăn về việc dự thảo chưa quy định rõ cơ chế hợp tác quốc tế đối với loại hình công trình này; đồng thời đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát, bảo đảm tính tương thích với Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS), nhất là các quy định liên quan đến quyền đặt cáp ngầm tại vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa.
Dẫn thực tế những sự cố đứt cáp quang quốc tế tại Việt Nam trong những năm gần đây, đại biểu cho rằng việc gián đoạn hạ tầng này gây thiệt hại đáng kể đối với nền kinh tế số, cho thấy sự cần thiết phải có các biện pháp bảo vệ và ứng cứu sự cố mang tính phối hợp xuyên biên giới.

Các đại biểu tham dự phiên họp tại hội trường. Ảnh: Quang Khánh
Để khắc phục khoảng trống pháp lý, đại biểu Nguyễn Minh Tâm đề nghị bổ sung vào khoản 2 Điều 37 nội dung về hợp tác quốc tế trong bảo vệ, ứng cứu sự cố đối với các tuyến cáp quang biển, kết nối viễn thông xuyên biên giới.
Cùng với đó, đại biểu kiến nghị thiết kế cơ chế phối hợp liên ngành trên biển đối với công trình cáp ngầm, quy định rõ cơ chế phối hợp bảo vệ giữa lực lượng Cảnh sát biển, Hải quân, Bộ Khoa học và Công nghệ và các bộ, ngành liên quan, bảo đảm thực thi chủ quyền quốc gia, tuân thủ Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982.
Liên quan đến quy định lập hồ sơ quản lý công trình an ninh và khu an ninh tại khoản 1, khoản 2 Điều 12, đại biểu Nguyễn Minh Tâm đồng tình với mục tiêu chuẩn hóa công tác quản lý thông qua yêu cầu có hồ sơ thiết kế, hoàn công công trình.
Tuy nhiên, nhiều công trình an ninh hiện hữu được xây dựng từ nhiều thập kỷ trước hoặc được tiếp quản qua các thời kỳ. Trải qua thời gian dài, việc lưu giữ đầy đủ bản vẽ thiết kế ban đầu và hồ sơ hoàn công gặp nhiều khó khăn, thậm chí có nơi đã thất lạc hoàn toàn.

Các đại biểu tham dự phiên họp, sáng 5/11. Ảnh: Quang Khánh
Theo đại biểu, nếu áp dụng một yêu cầu bắt buộc như nhau đối với tất cả công trình, các cơ quan, đơn vị trực tiếp quản lý có thể rơi vào tình trạng không thể đáp ứng quy định do thiếu những tài liệu không còn tồn tại.
Vì vậy, đại biểu Nguyễn Minh Tâm đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định ngoại lệ hoặc cơ chế chuyển tiếp ngay tại Điều 12, cho phép lập hồ sơ kiểm định, đánh giá hiện trạng thay thế hồ sơ gốc đối với các công trình cũ bị thất lạc tài liệu. Qua đó, tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn, tạo thuận lợi cho công tác quản lý công trình an ninh được thực hiện đồng bộ, nền nếp.
