Romania rơi vào 'bẫy chi phí' ngay trong lần đầu tiên điều chiến đấu cơ tiêu diệt UAV

Máy bay F-16 của Mỹ tham gia cuộc tập trận ở bang Arizona. Ảnh minh họa: AFP/TTXVN (Không được chia sẻ, khai thác bởi bên thứ ba)

Trong vòng ba ngày, Romania đã chi khoảng 1,5 triệu euro để bắn hạ ba thiết bị bay không người lái (UAV) được cho là của Liên bang Nga, phần lớn chi phí đến từ việc sử dụng tên lửa không đối không AIM-9X phóng từ tiêm kích F-16.

Sự việc cho thấy Romania đang phải đối mặt với bài toán mà Ukraine từng trải qua: sử dụng vũ khí rất đắt tiền để tiêu diệt các mục tiêu có giá trị thấp.

Theo kênh truyền thông Romania Digi24, quân đội nước này đã chi khoảng 1,5 triệu euro để bắn hạ ba UAV xâm phạm không phận trong ba ngày liên tiếp.

Phần lớn chi phí nằm ở số tên lửa được sử dụng. Các tiêm kích F-16 đã phóng ba tên lửa AIM-9X, mỗi quả có giá khoảng 400.000 USD.

Như vậy, riêng chi phí tên lửa đã vào khoảng 1,2 triệu USD. Khi cộng thêm chi phí giờ bay của máy bay chiến đấu và chi phí bảo dưỡng, tổng kinh phí cho ba nhiệm vụ đánh chặn ước tính lên tới khoảng 1,75 triệu USD.

Sau các vụ việc này, Bộ Quốc phòng Romania đang tìm kiếm những giải pháp đánh chặn có chi phí thấp hơn.

Bài toán chi phí mà Ukraine đã tìm cách giải quyết

Romania hiện đang đối mặt với chính "bẫy kinh tế" đã trở thành đặc trưng của cuộc chiến phòng không tại Ukraine.

Một chiếc UAV Shahed hoặc Geran của Liên bang Nga có giá ước tính chỉ khoảng 10.000 - 50.000 USD, trong khi một tên lửa không đối không do phương Tây sản xuất dùng để bắn hạ chúng có giá cao gấp nhiều lần.

Trường hợp của Romania cho thấy mỗi chiếc UAV đã bị tiêu diệt bằng một quả tên lửa F-16 trị giá khoảng 400.000 USD.

Ukraine đã mất khoảng hai năm để từng bước thoát khỏi tình trạng này và Kiev đã giảm đáng kể chi phí đánh chặn bằng cách triển khai UAV đánh chặn có giá chỉ vài nghìn USD nhưng vẫn đủ khả năng tiêu diệt UAV kiểu Shahed của Liên bang Nga.

Đồng thời, Ukraine cũng thành lập các đội hỏa lực sử dụng súng máy và đưa trở lại sử dụng nhiều loại pháo phòng không giá rẻ, bởi họ nhận ra rằng dùng một tên lửa trị giá hàng triệu USD để bắn hạ một UAV giá khoảng 20.000 USD là phương án sẽ khiến bên phòng thủ cạn kiệt nguồn lực tài chính trước khi làm đối phương suy kiệt.

Theo Digi24, Romania cũng có thể áp dụng một giải pháp tiết kiệm hơn là sử dụng trực thăng vũ trang để bắn hạ UAV bằng súng máy gắn trên máy bay, thay vì sử dụng tên lửa. Đây cũng là một trong những phương thức chi phí thấp mà Ukraine đã triển khai.

Ba vụ đánh chặn diễn ra liên tiếp trong ba ngày

Chiếc UAV đầu tiên bị phát hiện ngày 24/7 khi xâm nhập không phận Romania từ khu vực Biển Đen, bay qua nhiều địa phương trước khi bị một tiêm kích F-16 của Romania bắn hạ tại hạt Buzău.

Trước đó, hai tiêm kích Eurofighter Typhoon của Không quân Italy đang làm nhiệm vụ tại căn cứ Mihail Kogălniceanu cũng đã được điều động đánh chặn nhưng không tiêu diệt được mục tiêu.

Đây là lần đầu tiên Romania bắn hạ một UAV kể từ khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát. NATO đánh giá phản ứng phối hợp giữa lực lượng Romania và Italy cho thấy khả năng sẵn sàng chiến đấu liên tục của liên minh.

Ngày 25/7, Romania tiếp tục bắn hạ một UAV khác tại khu vực không có dân cư gần thành phố Sfântu Gheorghe.

Đến sáng 26/7, một chiếc F-16 của Romania tiếp tục đánh chặn và bắn hạ UAV thứ ba trên vùng biển thuộc chủ quyền của nước này gần khu vực Sulina-Chilia.

Giới chức Romania cho biết cuộc điều tra đối với hai UAV bị bắn hạ sau đó vẫn đang được tiến hành.

Các vụ việc mới nhất không gây thương vong, song làm dấy lên lo ngại về nguy cơ mất an toàn tại khu vực biên giới Romania với Ukraine.

UAV vẫn tiếp tục xâm nhập vì chiến sự diễn ra ngay sát biên giới

Chuỗi vụ UAV xâm nhập không phận Romania trong ba ngày liên tiếp nêu trên không phải là hiện tượng bất thường, mà là hệ quả trực tiếp của cuộc chiến trên lãnh thổ Ukraine.

Romania có đường biên giới dài khoảng 650 km với Ukraine. Các UAV tấn công của Liên bang Nga nhằm vào các cảng của Ukraine trên sông Danube thường xuyên bay lạc hoặc xâm nhập không phận Romania.

Kể từ khi xung đột bùng phát, các UAV của Liên bang Nga đã nhiều lần bay vào không phận của một quốc gia thành viên NATO.

Ngày 29/5, một UAV Geran-2 của Liên bang Nga đã đâm trúng một tòa nhà dân cư tại thành phố Galați, khiến nhiều người bị thương ngay trên lãnh thổ của một quốc gia thành viên NATO và Liên minh châu Âu (EU).

Đây được xem là một trong những nguyên nhân quan trọng khiến Romania thay đổi cách tiếp cận, chuyển từ theo dõi và hộ tống các UAV xâm nhập sang lần đầu chủ động khai hỏa tiêu diệt UAV xâm nhập không phận.

Cùng với đó, theo hãng thông tấn nhà nước Liên bang Nga TASS, Bộ Ngoại giao Romania ngày 27/7 đã triệu Đại sứ Liên bang Nga tại Bucharest Vladimir Lipaev để phản đối việc không phận Romania liên tiếp bị xâm phạm từ ngày 24-26/7.

Trong cuộc gặp, Bộ Ngoại giao Romania đã gửi lời phản đối mạnh mẽ tới phía Liên bang Nga, đồng thời thông báo quyết định tuyên bố một thành viên của phái đoàn ngoại giao Liên bang Nga tại Bucharest là "người không được hoan nghênh", yêu cầu rời Romania trong vòng năm ngày. Romania cũng triệu hồi đại sứ nước này tại Moskva về nước để tham vấn.

Theo phía Romania, các mảnh vỡ của chiếc UAV đầu tiên bị bắn hạ đã được đưa ra cho Đại sứ Liên bang Nga xem và kết quả điều tra ban đầu xác định đây là UAV Shahed.