Rủi ro từ AI thúc đẩy sự thay đổi của thị trường bảo hiểm quốc tế

AI gây lo ngại vì có thể tạo ra thiệt hại hàng loạt với ngành bảo hiểm. Ảnh: Deloitte.com

Ông Phil Dawson, phụ trách chính sách và quan hệ đối tác về AI tại công ty bảo hiểm chuyên biệt Armilla, cho biết mục tiêu của việc triển khai các hệ thống AI tiên tiến nhằm giảm sự can thiệp và giám sát của con người trong quá trình ra quyết định.

Theo ông Dawson, điều này đặt ra thách thức lớn đối với mô hình vận hành của các hình thức bảo hiểm truyền thống.

Trong một nghiên cứu công bố cuối năm 2025 của hãng môi giới bảo hiểm Willis Towers Watson, nhà phân tích Sonal Madhok và giáo sư luật Anat Lior nhận định rằng rủi ro trách nhiệm liên quan đến AI hiện phần lớn vẫn được xử lý theo dạng “bảo hiểm ngầm” - tức không được nêu rõ trong hợp đồng nhưng vẫn có thể nằm trong phạm vi chi trả của các chính sách bảo hiểm hiện hành.

Tuy nhiên, họ cũng cho rằng tình huống này khá giống với giai đoạn đầu khi các doanh nghiệp bắt đầu đối mặt với rủi ro từ tội phạm mạng.

“Chúng tôi hy vọng hợp đồng bảo hiểm trong thời gian tới sẽ phải đề cập trực tiếp đến AI, và chấm dứt thời kỳ ‘bảo hiểm ngầm’,” họ nhận định.

Ông Jonathan Mitchell, phụ trách mảng dịch vụ tài chính tại công ty môi giới Founder Shield, cho biết các công ty bảo hiểm đã bắt đầu có cách tiếp cận chủ động hơn đối với các rủi ro do AI gây nên.

Ông Dawson dẫn ví dụ về một công ty bất động sản thương mại từng muốn đăng ký bảo hiểm cho tác nhân AI của mình như một nhân viên bình thường. Tuy nhiên, cuối cùng doanh nghiệp này buộc phải chuyển sang một gói bảo hiểm chuyên biệt dành riêng cho hệ thống AI.

Founder Shield hiện đã đưa các điều khoản khi “AI gặp trục trặc hoặc tạo thông tin sai” vào các hợp đồng bảo hiểm chuyên môn.

Chính sách bảo hiểm này sẽ chi trả các khoản chi phí pháp lý nhằm đền bù tổn thất do AI gây ra cho khách hàng, thậm chí cả chi phí tổn thất vật chất xảy ra ngoài môi trường số. Ví dụ khi một hệ thống AI đặt mua lượng hàng vượt yêu cầu thực tế của khách hàng do lỗi xử lý dữ liệu.

Theo Armilla, công ty sẽ đánh giá mô hình AI trước khi cấp bảo hiểm bằng cách kiểm tra các lỗ hổng về công nghệ và xem xét liệu hệ thống quản trị rủi ro của khách hàng có đáp ứng đủ tiêu chuẩn quốc tế hay không.

Mặc dù vậy, công ty này vẫn từ chối bảo hiểm đối với một số lĩnh vực có mức độ rủi ro cao như các ứng dụng liên quan đến chẩn đoán y khoa hoặc sức khỏe tâm thần.

Công ty tái bảo hiểm lớn nhất thế giới Munich Re cho biết tập đoàn hiện cung cấp bảo hiểm cho cả doanh nghiệp phát triển mô hình AI lẫn các công ty ứng dụng công nghệ này trong kinh doanh.

Ông Michael von Gablenz, người phụ trách mảng bảo hiểm AI tại Munich Re, cho rằng khó có thể loại trừ hoàn toàn nguy cơ AI tạo ra sai lầm hoặc thông tin lệch lạc. Bởi bản chất của AI dựa trên mô hình thống kê trong khi mô hình thống kê thì luôn tồn tại mức độ bất định nhất định.

Tuy nhiên, ông Michael cho rằng chính sự bất định đó lại tạo ra tiềm năng tăng trưởng lớn cho ngành bảo hiểm. Theo đánh giá của ông, thị trường bảo hiểm liên quan đến AI trong tương lai có thể vượt quy mô của bảo hiểm an ninh mạng.

Một trong những công ty kiểm toán độc lập lớn nhất thế giới Deloitte cũng dự báo rằng doanh thu từ thị trường bảo hiểm AI toàn cầu có thể đạt 4,8 tỷ USD vào năm 2032 khi ngành bảo hiểm đã thích nghi với các loại rủi ro mới do AI tạo ra.

Lê Chiến - Khuất Huyền