Rút ngắn thời gian đưa vật liệu vào công trường, vẫn bảo đảm quản lý chặt tài nguyên

Công nhận kết quả thăm dò từng phần, khai thác từng phần

Đánh giá cao quyết tâm cải cách hành chính và tinh thần đổi mới xây dựng thể chế của Chính phủ và Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong việc trình Quốc hội dự án Luật lần này, ĐBQH Thái Thị An Chung cho rằng: đây không chỉ là việc rà soát, sửa đổi các quy định của pháp luật, mà còn thể hiện sự chuyển đổi tư duy quản lý từ tiền kiểm sang hậu kiểm, từ quản lý bằng thủ tục sang quản lý dựa trên rủi ro; qua đó tháo gỡ các điểm nghẽn, giảm chi phí tuân thủ và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên điều hành phiên thảo luận tại hội trường chiều 12/8. Ảnh: Hồ Long

Tham gia ý kiến về các nội dung sửa đổi, bổ sung Luật Địa chất và khoáng sản, ĐBQH Thái Thị An Chung đồng tình với các quy định sửa đổi, bổ sung nhằm phân cấp thẩm quyền thực hiện các thủ tục hành chính đã được quy định tại mục 5 Phụ lục VIII ban hành kèm theo Nghị quyết số 66.19/2026/NQ-CP của Chính phủ về cắt giảm, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính và cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Đại biểu cũng đồng tình với việc luật hóa các quy định của Nghị quyết số 66.4/2025/NQ-CP về việc ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn trong triển khai Luật Địa chất và khoáng sản năm 2024, bởi thực tế triển khai Nghị quyết này đã góp phần đẩy nhanh tiến độ các dự án, công trình trọng điểm.

Liên quan đến việc khai thác khoáng sản nhóm III làm vật liệu xây dựng thông thường, ĐBQH Thái Thị An Chung cho rằng: mặc dù Nghị quyết số 66.4/2025/NQ-CP đã có các cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ, nhưng trên thực tế việc cấp phép khai thác khoáng sản vẫn kéo dài, chưa đáp ứng kịp thời nhu cầu vật liệu cho các công trình, dự án, nhất là các công trình, dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia và các công trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Thực tiễn triển khai các dự án cho thấy, có tình trạng nguồn vật liệu không đáp ứng kịp tiến độ thi công. Theo đại biểu, nguyên nhân không hẳn là do địa bàn không có tài nguyên, mà vấn đề là từ khi xác định được nguồn khoáng sản đến khi có thể đưa vào khai thác còn mất nhiều thời gian.

Theo quy định hiện nay, việc thăm dò, công nhận kết quả thăm dò và cấp phép cơ bản được thực hiện theo một tuần tự nhất định; trong khi đó, nhu cầu vật liệu cho các dự án lại phát sinh theo từng giai đoạn, từng đoạn tuyến. Có trường hợp trong quá trình thăm dò, một phần khu vực khoáng sản đã được xác định tương đối rõ về vị trí, chất lượng và trữ lượng, nhưng vẫn phải chờ hoàn thành toàn bộ quá trình thăm dò mới có thể chuyển sang khai thác.

ĐBQH Thái Thị An Chung (Nghệ An) phát biểu. Ảnh: Quang Khánh

Từ thực tế đó, ĐBQH Thái Thị An Chung kiến nghị nghiên cứu cơ chế công nhận kết quả thăm dò từng phần, khai thác từng phần.

Cụ thể, đại biểu đề nghị sửa đổi Điều 50 theo hướng: trong quá trình thăm dò, trường hợp đã xác định một phần khu vực khoáng sản đáp ứng yêu cầu về ranh giới, chất lượng và trữ lượng theo quy định thì tổ chức, cá nhân được đề nghị công nhận kết quả thăm dò đối với phần đã được xác định; phần còn lại tiếp tục được thăm dò theo đề án đã được phê duyệt.

Đồng thời, đại biểu đề nghị bổ sung một điểm vào khoản 1 Điều 55 Luật Địa chất và khoáng sản về nguyên tắc cấp giấy phép khai thác khoáng sản.

Theo đó, đối với khoáng sản là vật liệu xây dựng thông thường phục vụ các dự án được quy định tại khoản 1 Điều 2 Nghị quyết số 66.4/2025/NQ-CP, trường hợp trong quá trình thăm dò đã xác định một phần khu vực khoáng sản đáp ứng điều kiện về ranh giới, chất lượng, trữ lượng và điều kiện khai thác thì được cấp giấy phép khai thác đối với phần khoáng sản đã được xác định, đồng thời được tiếp tục thăm dò phần còn lại.

Theo ĐBQH Thái Thị An Chung, việc sửa đổi, bổ sung theo hướng này sẽ rút ngắn thời gian đưa vật liệu vào công trường nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý chặt chẽ về tài nguyên, đồng thời tạo cơ chế pháp lý ổn định thay cho việc phải đưa ra các cơ chế đặc thù trong từng dự án cụ thể.

Thống nhất quy định về thu hồi khoáng sản trong hoạt động nạo vét

Liên quan đến thu hồi khoáng sản trong hoạt động nạo vét, ĐBQH Thái Thị An Chung cho rằng: chủ trương thu hồi khoáng sản như cát, sỏi trong quá trình nạo vét lòng sông, lòng hồ thủy lợi, thủy điện, luồng lạch là phù hợp, vừa tận dụng hiệu quả tài nguyên, vừa góp phần khơi thông dòng chảy, tăng khả năng phục vụ và phát huy công năng của công trình... Tuy nhiên, các quy định của pháp luật chuyên ngành hiện nay còn chưa đồng bộ, có nội dung chồng chéo, gây khó khăn và kéo dài thủ tục.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng giải trình, làm rõ một số vấn đề ĐBQH quan tâm. Ảnh: Quang Khánh

Do vậy, ĐBQH Thái Thị An Chung đề nghị trong lần sửa đổi này cần có những quy định ngắn gọn, thống nhất và rõ trách nhiệm, tạo cơ chế thuận lợi để thu hồi, sử dụng khoáng sản trong quá trình nạo vét.

Theo đại biểu, yêu cầu đặt ra là vừa bảo đảm quản lý chặt chẽ tài nguyên, chống thất thoát, vừa bảo đảm hồ sơ, thủ tục đơn giản, dễ thực hiện và phù hợp với thực tế của địa phương cũng như doanh nghiệp.