Rút ngắn thời gian lấy nước vụ xuân

Đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội kiểm tra vận hành Trạm bơm Phù Sa sáng 2-2. Ảnh: Kim Nhuệ

Hà Nội bảo đảm cấp đủ nước gieo cấy vụ xuân

Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi và Phòng, chống thiên tai Hà Nội Đào Quang Khải cho biết, tính đến sáng 2-2, các tổ chức thủy lợi thành phố đã cấp đủ nước cho khoảng 65% diện tích kế hoạch gieo cấy lúa vụ xuân 2026. Khi kết thúc đợt 2 theo kế hoạch, diện tích có nước phục vụ gieo cấy lúa trên địa bàn thành phố dự kiến đạt hơn 80%; trong đó, 100% diện tích phụ thuộc trực tiếp vào đợt xả tăng cường sẽ được cấp đủ nước.

Diện tích còn lại khoảng 16.000ha, chủ yếu tập trung tại khu vực phía Bắc Hà Nội và các vùng giáp ranh đô thị như Thanh Oai, Hoài Đức, Quốc Oai, Thạch Thất (địa bàn cũ) và một số phường, xã. Nguyên nhân là do nhiều diện tích trồng rau màu, hoa phục vụ Tết Nguyên đán chưa thu hoạch để tạo mặt bằng gieo cấy lúa, cùng với điều kiện thổ nhưỡng tại từng khu vực.

Trong thời gian còn lại của đợt 2, Hà Nội tiếp tục vận hành tối đa các công trình lấy nước dọc sông Đà, sông Hồng, sông Đuống để đổ ải, đồng thời trữ nước vào hệ thống kênh mương, ao, hồ, vùng trũng. Sau đợt 2, thành phố theo dõi chặt chẽ tình hình nguồn nước, vận hành hiệu quả các trạm bơm mới được đầu tư như Thanh Điềm, Phù Sa, Hồng Vân, Thụy Phú 2 và các trạm bơm dã chiến Ấp Bắc, Trung Hà, Bá Giang, Quang Lãng, bảo đảm cấp đủ nước cho 100% diện tích lúa xuân 2026 gieo cấy trong khung thời vụ.

Đối với các vùng lấy nước từ hệ thống hồ chứa thủy lợi, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã chỉ đạo các công ty thủy lợi và UBND các phường, xã sử dụng nguồn nước tiết kiệm; đồng thời rà soát phương án cấp nước, chuẩn bị nguồn nước bổ sung khi cần thiết, nhằm bảo đảm đủ nước phục vụ sản xuất trong suốt vụ xuân.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Đình Hoa trao đổi về giải pháp không phụ thuộc nguồn nước điều tiết từ hồ thủy điện. Video: Kim Nhuệ

Trao đổi với phóng viên Báo Hànôịmới, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Nguyễn Đình Hoa cảm ơn Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã quan tâm đầu tư hệ thống Trạm bơm Phù Sa. Đây là công trình lấy nước hiệu quả, không phụ thuộc vào nguồn điều tiết từ các hồ thủy điện. Để chủ động hơn nữa về nguồn nước, bảo đảm yêu cầu phòng, chống thiên tai, thành phố Hà Nội đã giao Sở Nông nghiệp và Môi trường xây dựng hai đề án nâng cấp, phát huy hệ thống đê điều, thủy lợi trong giai đoạn 2026-2030.

Cùng với đó, thành phố sẽ cơ cấu lại lĩnh vực sản xuất nông nghiệp theo hướng giảm diện tích gieo trồng, tăng sản xuất hữu cơ cây, con giống, ứng dụng công nghệ cao, từng bước chuyển hệ thống thủy lợi phục vụ nông nghiệp sang thoát nước đô thị.

Giảm 2 ngày điều tiết, tiết kiệm 600 triệu mét khối nước

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết, sẽ kết thúc đợt 2 điều tiết hồ thủy điện trong ngày 2-2, trước 2 ngày so với kế hoạch. Ảnh: Kim Nhuệ

Trao đổi với phóng viên sáng 2-2 tại buổi kiểm tra công tác vận hành Trạm bơm Phù Sa, lấy nước gieo cấy lúa vụ xuân của thành phố Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết, năm nay Bộ đã thống nhất với Tập đoàn Điện lực Việt Nam và Bộ Công Thương tổ chức điều tiết nước hồ thủy điện phục vụ gieo cấy lúa vụ xuân làm hai đợt, với tổng lượng nước dự kiến khoảng 4 tỷ mét khối. Riêng đợt 2 được triển khai từ ngày 29-1 đến ngày 4-2-2026.

Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, một số địa phương, trong đó có Hà Nội và Bắc Ninh, vẫn còn diện tích lấy nước chậm. Nguyên nhân chủ yếu không phải do thiếu nguồn nước mà do tập quán canh tác, nhiều diện tích chưa thu hoạch xong cây trồng vụ đông, chưa sẵn sàng mặt bằng để lấy nước gieo cấy lúa vụ xuân.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết, sẽ kết thúc đợt 2 điều tiết hồ thủy điện trong ngày 2-2, trước 2 ngày so với kế hoạch.

Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp, đối với các diện tích này, ngành Nông nghiệp đã chủ động xây dựng phương án bổ sung nước bằng nhiều giải pháp khác, không phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn điều tiết từ các hồ thủy điện. Trên cơ sở đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã quyết định rút ngắn thời gian điều tiết nước đợt 2 từ 7 ngày xuống còn 5 ngày và kết thúc việc xả tăng cường sớm hơn kế hoạch ban đầu.

Việc điều chỉnh này giúp tiết kiệm khoảng 600 triệu mét khối nước; tổng lượng nước điều tiết thực tế trong cả hai đợt còn khoảng 3,4 tỷ mét khối, vừa bảo đảm đủ nước phục vụ gieo cấy lúa vụ xuân, vừa nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nước và vận hành hệ thống hồ thủy điện trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp.

Thực tế này cho thấy, đầu tư hệ thống thủy lợi như Trạm bơm Phù Sa vừa thích ứng mực nước sông hạ thấp, vừa tiết kiệm hiệu quả nguồn tài nguyên nước.

Kim Nhuệ