Sai lầm của người mẹ khiến hậu quả không thể cứu vãn

Sai lầm không thể cứu vãn

Mới đây, Trung tâm Nội tiết và chuyển hóa, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) tiếp nhận hai sản phụ được chuyển đến từ bệnh viện khác trong cùng một ngày, với những biến chứng nặng nề do bệnh nội tiết không được kiểm soát trong thai kỳ.

Trường hợp đầu tiên là sản phụ 31 tuổi, đã có 3 con. Ở tuần thai thứ 25, chị được phát hiện đái tháo đường thai kỳ và phải điều trị bằng insulin 4 mũi mỗi ngày. Người bệnh đồng thời được theo dõi đường huyết bằng thiết bị theo dõi đường máu liên tục.

Tuy nhiên, 4 ngày trước khi nhập viện, thiết bị theo dõi đường huyết hết hạn khiến chị không biết chính xác chỉ số đường máu của mình. Thay vì đến cơ sở y tế để kiểm tra hoặc thay thiết bị, sản phụ lại ngừng luôn việc tiêm insulin.

Sau 2 ngày, chị bắt đầu mệt nhiều. Khi thai được 29 tuần, sản phụ đến bệnh viện tỉnh khám và được phát hiện đường huyết tăng rất cao, lên tới 27,4 mmol/L.

Các xét nghiệm cho thấy người bệnh đã bị nhiễm toan nặng, pH máu 6,99, trong khi giá trị bình thường khoảng 7,38-7,42. Huyết áp của sản phụ cũng ở mức thấp. Điều khiến các bác sĩ và gia đình đau lòng nhất là thai nhi đã bị lưu, hậu quả không thể cứu vãn.

Tương tự một sản phụ khác 42 tuổi, đã có 2 con, từng được phẫu thuật cắt toàn bộ tuyến giáp do ung thư vào năm 2013. Sau khoảng 2 năm điều trị suy giáp, từ năm 2015, người bệnh tự ý bỏ thuốc và không tiếp tục điều trị.

Một sản phụ được nhân viên y tế tư vấn. Ảnh: TTNT&CH.

Đến lần mang thai này, bệnh nhân được chỉ định sử dụng hormone tuyến giáp nhưng sản phụ không dùng thuốc.

Đến tuần thai thứ 26, người bệnh cảm thấy mệt nhiều nên đi khám tại bệnh viện sản. Các bác sĩ phát hiện thai nhi bị não úng thủy. Kiểm tra thêm, người mẹ được xác định suy giáp nặng, kèm theo tràn dịch màng tim và thiếu máu nặng.

Tuyệt đối không bỏ thuốc 

Theo Tiến sĩ Nguyễn Quang Bảy - Giám đốc Trung tâm Nội tiết và chuyển hóa, 2 trường hợp trên là lời cảnh báo về hậu quả của việc chủ quan hoặc tự ý ngừng điều trị bệnh nội tiết trong thai kỳ.

Theo bác sĩ, phụ nữ mang thai mắc đái tháo đường hoặc bệnh tuyến giáp cần tuân thủ điều trị và tái khám theo lịch. Khi thiết bị theo dõi đường huyết gặp vấn đề, người bệnh cần nhanh chóng thay thiết bị hoặc đến cơ sở y tế kiểm tra, tuyệt đối không tự ý ngừng insulin.

Nhiều thai phụ lo thuốc có thể ảnh hưởng đến em bé nên tự ý giảm liều hoặc bỏ thuốc. Tuy nhiên, việc để bệnh nội tiết không được kiểm soát cũng có thể gây nguy hiểm nghiêm trọng cho cả mẹ và thai.

Nếu bị suy giáp, mẹ tăng nguy cơ tiền sản giật, sinh non; em bé có thể nhẹ cân, suy giáp và ảnh hưởng phát triển não bộ. Bỏ thuốc cường giáp có thể dẫn đến bão giáp, đồng thời tăng nguy cơ thai chậm tăng trưởng, sinh non. Ngừng insulin khiến đường huyết tăng cao, có thể gây nhiễm toan ceton, thai to, dị tật, thai lưu. Bỏ thuốc suy tuyến thượng thận có nguy cơ gây cơn suy thượng thận cấp, ảnh hưởng cả mẹ và con. 

Bác sĩ Bảy nhấn mạnh nguyên tắc quan trọng là mẹ được điều trị tốt thì thai nhi mới có cơ hội được bảo vệ tốt. Việc sử dụng thuốc trong thai kỳ cần được bác sĩ chỉ định và điều chỉnh phù hợp, không tự ý tăng liều nhưng cũng không tự ý ngừng thuốc.

Bên cạnh việc kiểm soát đường huyết, thời điểm và phương pháp sinh cũng là vấn đề khiến nhiều sản phụ mắc đái tháo đường thai kỳ lo lắng.