Sân vận động và khát vọng vươn tầm (*): Tín hiệu tích cực

Nếu được vận hành hiệu quả, các sân vận động (SVĐ) và khu liên hợp thể dục thể thao (TDTT) còn là hạ tầng quan trọng để phát triển kinh tế đêm, kinh tế sự kiện và công nghiệp giải trí.

Một sự kiện concert hiện nay đòi hỏi sân khấu đạt chuẩn, không gian đủ rộng lớn như sân vận động. Trong ảnh: Chương trình fanconcert vào đầu tháng 2-2026 của ca sĩ Hòa Minzy. (Ảnh: CHÂU NHẬT NGUYÊN)

PGS-TS BÙI HOÀI SƠN, Đại biểu chuyên trách Ủy ban Văn hóa - Xã hội của Quốc hội:

Cực tăng trưởng mới cho đô thị

Xu hướng tổ chức các show diễn quy mô lớn tại SVĐ là một tín hiệu rất tích cực đối với sự phát triển của thị trường văn hóa - giải trí ở Việt Nam. Trước đây, chúng ta quen với các chương trình quy mô nhỏ, không gian khép kín. Việc vừa qua, các nghệ sĩ Việt Nam có thể "lấp đầy" SVĐ với hàng chục ngàn khán giả cho thấy năng lực tổ chức, sản xuất, truyền thông và khai thác thị trường này đã có bước tiến dài.

PGS-TS BÙI HOÀI SƠN, Đại biểu chuyên trách Ủy ban Văn hóa - Xã hội của Quốc hội

Ở góc độ rộng hơn, những sự kiện này còn mang ý nghĩa quảng bá hình ảnh quốc gia, thúc đẩy du lịch, dịch vụ, tiêu dùng và tạo việc làm cho nhiều ngành nghề liên quan như âm thanh - ánh sáng, truyền thông, thiết kế sân khấu, logistics… Nhiều quốc gia đã phát triển "kinh tế sự kiện" như một trụ cột của công nghiệp văn hóa, và Việt Nam đang đi theo xu hướng đó.

Cùng với cơ hội, việc này cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về quản lý: bảo đảm an toàn, kiểm soát chất lượng nội dung, bảo vệ bản quyền, xây dựng môi trường biểu diễn chuyên nghiệp và văn minh. Nếu được định hướng tốt, các show diễn lớn không chỉ là hoạt động giải trí đơn thuần mà sẽ trở thành một phần quan trọng của hệ sinh thái công nghiệp văn hóa, góp phần nâng cao sức mạnh mềm của quốc gia.

Chúng ta có thể kỳ vọng 3 điều. Thứ nhất, nâng cao năng lực đăng cai các sự kiện tầm khu vực và thế giới, từ đó nâng vị thế Việt Nam trên bản đồ văn hóa - thể thao quốc tế. Thứ hai, tạo cú hích cho thị trường biểu diễn trong nước, giúp nghệ sĩ và nhà tổ chức có không gian chuyên nghiệp để sản xuất những chương trình đẳng cấp. Thứ ba, hình thành các cực tăng trưởng mới cho đô thị, gắn hạ tầng sự kiện với phát triển dịch vụ, du lịch và kinh tế sáng tạo.

Kinh nghiệm từ nhiều quốc gia cho thấy thách thức lớn nhất không phải là xây dựng mà là khai thác. Các công trình cần được quy hoạch đồng bộ, có mô hình quản trị chuyên nghiệp, cơ chế xã hội hóa, hợp tác công - tư và chiến lược thu hút sự kiện dài hạn. Nếu làm được điều đó, những SVĐ và khu liên hợp TDTT mới sẽ không chỉ là các công trình kiến trúc lớn, mà còn trở thành biểu tượng của một nền công nghiệp văn hóa hiện đại và hội nhập trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Đạo diễn KIKI TRẦN:

Hạ tầng biểu diễn là trụ cột quan trọng

Thị trường biểu diễn của Việt Nam đã có sự thay đổi rất lớn những năm gần đây. Những show diễn quy mô lớn tại SVĐ không chỉ thể hiện tầm vóc mà còn là tín hiệu phát triển tích cực đối với thị trường văn hóa - giải trí Việt Nam. Điều đó hoàn toàn dễ hiểu khi nhu cầu thưởng thức nghệ thuật chất lượng cao của công chúng đang gia tăng mạnh mẽ; đồng thời phản ánh sự trưởng thành của ngành công nghiệp biểu diễn trong nước.

Đạo diễn KIKI TRẦN

Công nghiệp văn hóa không thể chỉ dựa vào cảm hứng hay tài năng cá nhân mà còn cần hệ sinh thái, trong đó hạ tầng biểu diễn chính là trụ cột quan trọng. Sân khấu chuyên nghiệp giúp mọi thứ đi vào chuẩn mực: từ kỹ thuật, an toàn, vận hành cho đến bản quyền, doanh thu, dữ liệu khán giả. Một show diễn vài chục ngàn người không chỉ là con số để bán vé, mà còn là trải nghiệm tập thể, cảm xúc cộng đồng và ký ức văn hóa chung.

Khi có điểm diễn quy mô như ở SVĐ hay khu liên hợp TDTT, chúng ta không chỉ đủ chỗ cho khán giả mà còn đủ không gian để kể những câu chuyện lớn hơn - từ âm nhạc, thể thao, lễ hội cho đến các sự kiện mang bản sắc dân tộc.

Khi có sân khấu đạt chuẩn, Việt Nam không còn là "điểm đến tiềm năng" mà trở thành điểm dừng chân trong tour diễn toàn cầu của các ngôi sao thế giới. Điều đó không chỉ nâng vị thế thị trường văn hóa - giải trí mà còn tạo cơ hội cọ xát, học hỏi rất lớn cho nghệ sĩ và ê-kíp trong nước.

Bên cạnh đó, cần lưu ý đến năng lực vận hành. Cần có cách quản lý rủi ro, điều phối hàng chục ngàn khán giả, với áp lực kỹ thuật, an ninh, thời tiết và nhất là bài toán tài chính. Song song với việc xây dựng hạ tầng, chúng ta còn phải xây dựng con người và tiêu chuẩn nghề nghiệp phù hợp trong lĩnh vực này.

ThS TRẦN TƯỜNG HUY, Viện phó Viện Nghiên cứu Du lịch Xã hội:

Cú hích cho du lịch

Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2030 đã xác định rõ văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần, mà còn là động lực tăng trưởng kinh tế quan trọng. Muốn phát triển kinh tế du lịch, đặc biệt là công nghiệp văn hóa, thì cần phải có các SVĐ, khu liên hợp TDTT đạt chuẩn quốc tế. Đây là hạ tầng chiến lược để có thể tổ chức, thu hút những sự kiện tầm cỡ thế giới.

ThS TRẦN TƯỜNG HUY, Viện phó Viện Nghiên cứu Du lịch Xã hội

Việc đầu tư này không phải là sự "xa xỉ", mà là khoản đầu tư chiến lược cho tương lai của kinh tế du lịch và công nghiệp văn hóa, tạo nên sức hấp dẫn của Việt Nam trong cuộc đua giành quyền tổ chức các sự kiện văn hóa - giải trí - thể thao lớn trên toàn cầu. Khi đó, dòng khách du lịch đổ về Việt Nam tham gia các sự kiện sẽ kéo theo hàng loạt lĩnh vực dịch vụ khác phát triển, như: lưu trú, vận chuyển, ăn uống, tiêu thụ hàng hóa...

Đơn cử, SVĐ Wembley với sức chứa 90.000 chỗ ngồi đã trở thành một phần không thể thiếu trong thương hiệu du lịch của London - Anh, thu hút 350.000 du khách quốc tế chỉ trong một mùa giải, với mức lưu trú trung bình 4,5 ngày/người. Tương tự là các SVĐ như Allianz Arena - Đức hay Bernabéu - Tây Ban Nha…, cũng trở thành điểm đến thu hút hàng triệu du khách mỗi năm.

Khi các dự án như Khu Liên hợp TDTT Rạch Chiếc (TP HCM), SVĐ PVF Hưng Yên hay Khu đô thị thể thao Olympic (Hà Nội) ra đời, những công trình này sẽ tạo ra cú hích cho du lịch, dịch vụ và ngành văn hóa, sự kiện. Các công trình này khi đưa vào khai thác sẽ giúp Việt Nam có đủ điều kiện cơ sở hạ tầng để tham gia những chuỗi sự kiện toàn cầu, show diễn của các nghệ sĩ lớn. Từ đó, chúng ta có cơ hội thu hút hàng trăm ngàn du khách quốc tế với mức chi tiêu cao và thời gian lưu trú dài hơn khách du lịch thông thường.

Việc này còn tạo điều kiện phát triển chuỗi cung ứng dịch vụ như: hàng không, lưu trú, ăn uống và bán lẻ. Các sự kiện mang tầm quốc tế cũng góp phần gia tăng vị thế hình ảnh và quảng bá quốc gia với thế giới. Ngành du lịch cũng sẽ hình thành được hệ sinh thái sản phẩm đa dạng.

Do vậy, cần xây dựng cơ chế vận hành cụ thể, hình thành các tổ hợp kinh tế sự kiện. Các SVĐ, khu liên hợp TDTT không nên hoạt động đơn lẻ mà cần liên kết với những hạ tầng dịch vụ tiện ích xung quanh, như trung tâm thương mại, khách sạn, khu vui chơi - giải trí - nghỉ dưỡng... để giữ chân du khách lâu hơn, chi tiêu nhiều hơn.

_____________

(*) Xem Báo Người Lao Động từ số ra ngày 24-2

YẾN ANH - THÙY TRANG - THÁI PHƯƠNG