Sản xuất nông nghiệp phi thời vụ gắn với nhu cầu thị trường

Nuôi tôm qua đông tại xã Hoằng Châu cung ứng sản phẩm vào dịp cuối năm.

Trên diện tích 40ha chuyên sản xuất rau màu như dưa, bí, ngô, khoai tây,... HTX Nông nghiệp Hoằng Thành, xã Hoằng Lộc thường xuyên bố trí gieo trồng gối vụ, rải vụ. Nhờ đó, HTX đều có thêm sản phẩm hàng nghìn tấn rau, củ, quả quanh năm để cung cấp cho thị trường.

Theo ông Lương Quốc Đạt, Chủ tịch HĐQT HTX Nông nghiệp Hoằng Thành: “Việc tổ chức sản xuất liên tục giúp HTX khai thác hiệu quả quỹ đất, duy trì nguồn hàng ổn định và nâng cao giá trị thu nhập trên cùng một đơn vị diện tích. Hiện, mỗi ha sản xuất của HTX đạt giá trị từ 200 - 250 triệu đồng/năm”.

Tại nhiều vùng sản xuất khác, người dân cũng chủ động tận dụng khoảng thời gian giữa các vụ để trồng rau màu ngắn ngày hoặc những loại cây có giá trị kinh tế cao. Sau khi thu hoạch, người dân làm đất ngay, xuống giống vụ mới, hạn chế thời gian bỏ đất trống. Đặc biệt, tại những vùng ứng dụng nhà màng, nhà lưới, hệ thống tưới tiết kiệm, người dân có thể chủ động hơn về thời điểm gieo trồng, giảm sự phụ thuộc vào thời tiết và kéo dài thời gian sản xuất.

Là một hộ dân chuyển từ sản xuất nông nghiệp truyền thống sang ứng dụng công nghệ cao, anh Lê Văn Công, thôn Cò Mót, xã Kiên Thọ, cho biết: “Đầu tư nhà màng, nhà lưới là điều kiện quan trọng để gia đình anh sản xuất nông nghiệp phi thời vụ. Nhà màng giúp hạn chế tối đa tác động của thời tiết, kiểm soát sâu bệnh, chủ động lịch sản xuất, trong khi lứa dưa trước chuẩn bị thu hoạch, gia đình đồng thời ươm giống trên giá thể cho lứa mới, qua đó rút ngắn thời gian giữa các vụ, tăng sản lượng nhờ duy trì sản xuất quanh năm”. Do vậy, từ 1.000m2 nhà màng trồng dưa vàng được đầu tư năm 2023, đến nay, gia đình anh Lê Văn Công đã mở rộng diện tích lên 5.000m2, sản lượng khoảng 80 tấn/năm. Với giá bán bình quân khoảng 20.000 đồng/kg, mô hình đạt doanh thu khoảng 1,6 tỷ đồng/năm, lợi nhuận khoảng 800 triệu đồng.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, Thanh Hóa hiện có khoảng 250ha sản xuất ứng dụng công nghệ cao trong nhà màng, nhà kính để sản xuất rau, quả, hoa an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ. Diện tích này tập trung nhiều tại một số địa phương như Xuân Lập, Xuân Hòa, Lam Sơn, Hồ Vương, Đông Tiến, Kiên Thọ...

Trong nuôi trồng thủy sản, ứng dụng công nghệ cao cũng đang mở ra khả năng sản xuất vượt khỏi giới hạn mùa vụ truyền thống. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, Thanh Hóa hiện có khoảng 4.200ha nuôi tôm nước lợ, trong đó khoảng 1.000ha nuôi tôm thẻ chân trắng. Khoảng 250ha nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao trong nhà màng, nhà lưới đạt năng suất khoảng 25 - 30 tấn/ha/vụ; một số mô hình nuôi siêu thâm canh đạt 30 - 50 tấn/ha/vụ, mang lại doanh thu hàng tỷ đồng/ha.

Tại HTX Nông nghiệp thủy sản Hoằng Phong, xã Hoằng Châu, trong tổng số 280ha nuôi trồng thủy sản có khoảng 20ha ứng dụng công nghệ cao trong nhà có mái che. Ông Trương Văn Miên, Phó Giám đốc HTX Nông nghiệp thủy sản Hoằng Phong, cho biết: “Thời điểm này, các diện tích nuôi quảng canh truyền thống cơ bản đã thu hoạch và không thả lứa mới để phòng, tránh ảnh hưởng của mưa bão. Trong khi đó, các diện tích nuôi công nghệ cao vẫn duy trì sản xuất. Việc áp dụng quy trình nuôi 3 giai đoạn giúp HTX chủ động ươm, thả giống và kiểm soát môi trường, qua đó có thể kéo dài thời gian nuôi, kể cả trong mùa đông, chủ động nguồn tôm thương phẩm vào cuối năm”.

Theo ông Nguyễn Đức Cường, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa: “Sản xuất phi thời vụ không chỉ là tăng số vụ mà quan trọng hơn là thay đổi tư duy, chuyển từ sản xuất theo kinh nghiệm sang theo kế hoạch và nhu cầu thị trường. Muốn vậy, cần tăng cường liên kết giữa nông dân, HTX và doanh nghiệp, xây dựng vùng nguyên liệu tập trung. Cùng với tích tụ, tập trung đất đai, ứng dụng khoa học - công nghệ sẽ tạo điều kiện hình thành các vùng sản xuất hàng hóa quy mô lớn. Phi thời vụ thực chất là chủ động hóa mùa vụ, sản xuất theo điều kiện tự nhiên và tín hiệu thị trường, hướng tới nâng cao thu nhập và phát triển nông nghiệp bền vững”.