Sản xuất tinh gọn trong thực tiễn doanh nghiệp: Khi cải tiến quy trình tạo ra khác biệt

Hành trình thay đổi tư duy, giảm lãng phí

Lean là một trong những phương pháp quản trị hiện đại nhằm tinh gọn hóa sản xuất, giảm thiểu lãng phí trong doanh nghiệp, gia tăng hiệu quả kinh doanh, giúp tổ chức, doanh nghiệp cải tiến và nâng cao năng suất chất lượng.

Dây chuyền sản xuất lốp hiện đại của CASUMINA.

Thời gian qua, nhiều doanh nghiệp sản xuất đã áp dụng thành công mô hình sản xuất tinh gọn Lean, rút ra bài học thực tiễn có giá trị. Điển hình, Toyota Bến Thành là câu chuyện về ứng dụng Lean thành công ở Việt Nam được nhắc đến nhiều trong thời gian qua.

Nhờ áp dụng Lean, Toyota Bến Thành đã rút ngắn được hơn 3/4 thời gian bảo trì định kỳ cho một chiếc xe, từ 240 phút xuống còn khoảng 50 phút.

Để cắt giảm lượng thời gian thừa này, Toyota Bến Thành nghiên cứu lại việc sắp xếp chỗ đứng của công nhân trong thao tác để có thể hỗ trợ nhau nhiều hơn, ít mất thời gian di chuyển hơn; sắp đặt lại dụng cụ theo từng thao tác phù hợp để công nhân sử dụng; trang bị thêm các thiết bị chuyên dùng và huấn luyện công nhân sử dụng thành thạo các thiết bị này…

Câu chuyện Công ty Cổ phần Công nghiệp Cao su Miền Nam (CASUMINA) tiên phong ứng dụng tư duy Lean cũng là điển hình tiêu biểu. Lean không chỉ như công cụ kỹ thuật mà như giải pháp chiến lược để tối ưu hóa chi phí - gia tăng hiệu quả hoạt động.

Một trong những hiệu quả rõ rệt nhất sau khi ứng dụng Lean là giảm chi phí tồn kho xuống còn khoảng 1/3 so với trước đây, chỉ giữ nguyên liệu trong kho khoảng 5 - 15 ngày thay vì vài tháng trước đó.

Cách làm này không chỉ giúp tránh được rủi ro tài chính lớn khi giá nguyên liệu giảm sâu, mà còn tăng vòng quay vốn - thước đo quan trọng trong sản xuất công nghiệp. Việc giảm tồn kho chiếm vốn giúp công ty linh hoạt hơn trong kế hoạch sản xuất, mua nguyên liệu và đáp ứng đơn hàng.

Nguyên tắc cốt lõi để áp dụng hiệu quả

Theo ông Vũ Thanh Huyền - chuyên gia tư vấn năng suất, Lean là mô hình bao gồm các nguyên tắc và công cụ cải tiến có hệ thống, tập trung vào việc tạo giá trị từ góc nhìn của khách hàng và loại bỏ lãng phí trong sản xuất hoặc cung cấp dịch vụ của một tổ chức.

Lean giúp tăng khả năng sử dụng các nguồn lực, rút ngắn thời gian chu trình sản xuất và cung cấp dịch vụ nhằm cung cấp sản phẩm, dịch vụ đáp ứng yêu cầu của khách hàng mà không có bất kỳ sự lãng phí nào thông qua cải tiến liên tục quá trình.

Trong sản xuất Lean, giá trị của một sản phẩm do khách hàng quyết định, sản phẩm phải đáp ứng nhu cầu của khách hàng cả về chất lượng, thời gian và giá cả. Để đánh giá giá trị từ góc nhìn của khách hàng, các công ty phải phân tích kỹ lưỡng mọi quá trình kinh doanh, nhận biết đâu là giá trị trong quá trình sản xuất và cung cấp dịch vụ.

Lean trước hết là phải hiểu được tất cả mọi hoạt động cần thiết để làm ra sản phẩm cụ thể, sau đó tối ưu hóa toàn bộ quá trình từ góc nhìn của khách hàng. Quan điểm này rất quan trọng vì nó giúp nhận biết hoạt động nào thực sự tạo ra giá trị, hoạt động nào không tạo ra giá trị nhưng cần thiết và hoạt động nào không tạo ra giá trị cần phải loại bỏ.

Cũng theo chuyên gia, Lean được xây dựng trên 5 nguyên tắc cốt lõi. Trước hết là loại bỏ lãng phí từ góc nhìn của khách hàng, tức là loại bỏ mọi hoạt động không tạo ra giá trị gia tăng và không được khách hàng sẵn sàng chi trả. Thông qua công cụ và tư duy Lean, doanh nghiệp nâng cao nhận thức về lãng phí và khai thác hiệu quả cơ hội cải tiến.

Nguyên tắc thứ hai là xác định và lập sơ đồ chuỗi giá trị, bao gồm toàn bộ hoạt động từ đầu vào nguyên liệu đến khi sản phẩm được giao cho khách hàng. Việc phân tích dòng chảy giá trị giúp doanh nghiệp nhận diện các hoạt động tạo giá trị, không tạo giá trị và không tạo giá trị nhưng cần thiết.

Nguyên tắc thứ ba là tạo dòng chảy sản xuất liên tục, bảo đảm các công đoạn vận hành thông suốt, hạn chế ách tắc, tồn đọng bán thành phẩm, qua đó nâng cao hiệu suất tổng thể.

Nguyên tắc thứ tư là sản xuất kéo, theo đó chỉ sản xuất khi có nhu cầu từ công đoạn sau hoặc từ khách hàng. Cơ chế này giúp giảm tồn kho, hạn chế sai lỗi và lãng phí trong quá trình sản xuất.

Cuối cùng, cải tiến liên tục là nguyên tắc xuyên suốt của Lean. Thông qua các hoạt động, lãng phí được phát hiện và loại bỏ từng bước, giúp doanh nghiệp tiến gần hơn tới mục tiêu hoàn hảo và nâng cao năng suất một cách bền vững.

Gia Trí