Sàng lọc sớm bảo vệ trẻ

Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, TTYT KV Tràng Định thực hiện hướng dẫn chuyên môn, hỗ trợ kỹ thuật, phối hợp với các trạm y tế xã triển khai nhiệm vụ khám, chữa bệnh; y tế dự phòng; dân số và truyền thông giáo dục sức khỏe trên địa bàn 7 xã với hơn 6 vạn dân. Địa bàn rộng, nhiều thôn xa trung tâm, nhận thức và điều kiện kinh tế của người dân chưa đồng đều nên việc vận động phụ nữ mang thai, gia đình có trẻ sơ sinh tham gia sàng lọc cần được thực hiện thường xuyên ngay từ cơ sở. Vì vậy, TTYT KV Tràng Định chú trọng phối hợp với các trạm y tế xã để quản lý thai phụ từ sớm, tư vấn đúng thời điểm, phù hợp từng nhóm đối tượng.

Cán bộ Trung tâm Y tế khu vực Tràng Định tư vấn sàng lọc sơ sinh cho sản phụ

Bác sĩ Bế Văn Khánh, Giám đốc TTYT KV Tràng Định cho biết: SLTS, SLSS là một trong những nội dung quan trọng trong nâng cao chất lượng dân số. Ngay từ đầu năm, trung tâm đã giao chỉ tiêu cho các khoa, phòng, phối hợp trạm y tế xã lồng ghép tư vấn sàng lọc trong khám thai, tiêm chủng, chăm sóc sau sinh và các buổi truyền thông dân số. Quan điểm của đơn vị là quản lý chắc phụ nữ mang thai ngay từ cơ sở, không để thai phụ thiếu thông tin, bỏ lỡ thời điểm sàng lọc phù hợp.

Theo đó, các cán bộ chuyên trách dân số xã thường xuyên rà soát, cập nhật danh sách phụ nữ mang thai trên địa bàn, theo dõi lịch khám thai, nhắc lịch tiêm phòng uốn ván, tư vấn dinh dưỡng, theo dõi các mốc khám thai quan trọng. Năm 2025, toàn khu vực có 498/536 thai phụ được khám thai định kỳ, đạt 92,9%; 535/536 sản phụ sinh con tại cơ sở y tế, đạt 99,8%. Từ đầu năm 2026 đến nay có 38/41 thai phụ được khám thai định kỳ, 41/41 sản phụ sinh con tại cơ sở y tế. Đây là nền tảng để cán bộ y tế tư vấn, vận động phụ nữ trong thời mang thai và sinh con thực hiện SLTS, SLSS đúng thời điểm.

Cùng đó, TTYT KV đã phối hợp với các trạm y tế xã đẩy mạnh truyền thông trực tiếp tại cộng đồng. Từ năm 2025 đến nay, TTYT KV Tràng Định tổ chức truyền thông vận động xã hội, chuyển đổi hành vi và tư vấn chuyên môn tại cộng đồng về khám sức khỏe trước khi kết hôn, SLTS, SLSS được 14 cuộc với gần 1.200 lượt người nghe. Đồng thời phối hợp xây dựng 16 chuyên mục phát trên hệ thống truyền thanh của bệnh viện được 56 lượt, tại các xã 52 lượt và treo 52 băng rôn tại TTYT KV, trạm y tế xã.

Ông Ma Duy Ánh, cán bộ chuyên trách dân số xã Thất Khê cho hay: Xã hiện có 33 thôn với hơn 18.000 dân, trong đó có hơn 4.500 phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ. Chúng tôi thường xuyên phối hợp với nhân viên y tế thôn bản cập nhật danh sách phụ nữ mang thai, nhắc lịch khám thai, tiêm phòng, tư vấn các mốc SLTS, vận động gia đình thực hiện SLSS. Khó nhất là một số người dân còn nghĩ thai kỳ bình thường, trẻ sinh ra khỏe mạnh thì không cần sàng lọc, vì vậy cán bộ dân số phải tuyên truyền nhiều lần, bằng những ví dụ gần gũi để người dân hiểu đây là việc làm cần thiết nhằm phát hiện sớm nguy cơ bệnh, tật bẩm sinh, giúp trẻ có cơ hội được can thiệp kịp thời.

Cách tuyên truyền gần dân đó đã giúp nhiều thai phụ thay đổi nhận thức. Chị Chu Thị Phương, thôn Cắp Kẻ, xã Thất Khê chia sẻ: Ban đầu tôi chỉ nghĩ đi siêu âm, khám thai định kỳ là đủ. Sau khi được cán bộ y tế tư vấn SLTS, sơ sinh, tôi hiểu đây là việc cần thiết để theo dõi sức khỏe của mẹ và con, nếu có nguy cơ bất thường còn được hướng dẫn điều trị sớm. Vì vậy, gia đình tôi đã chủ động thực hiện sàng lọc theo hướng dẫn của cán bộ y tế, nhờ đó con tôi được sinh ra hoàn toàn khỏe mạnh.

Nhờ triển khai đồng bộ các biện pháp, công tác SLTS, sơ sinh trên địa bàn xã đã có nhiều chuyển biến. Năm 2025, tỷ lệ SLTS của TTYT khu vực Tràng Định đạt 90,5%, cao hơn 18,5% so với tỷ lệ bình quân của tỉnh; tỷ lệ SLSS đạt 33,3%. Từ đầu năm 2026 đến nay, toàn khu vực có 242 trẻ mới sinh, trong đó 183 trẻ được SLTS, đạt 75,6%; 129 trẻ được SLSS, đạt 53,3%.

Phát huy kết quả đạt được, thời gian tới, đơn vị tiếp tục quản lý chặt phụ nữ mang thai ngay từ cơ sở; tăng tỷ lệ khám thai định kỳ; tư vấn sàng lọc đúng thời điểm; nâng chất lượng chăm sóc bà mẹ, trẻ sau sinh; đồng thời đẩy mạnh truyền thông trực tiếp tại thôn, bản, trường học và qua hệ thống truyền thanh cơ sở. Khi mỗi thai phụ được tư vấn đầy đủ, mỗi trẻ sơ sinh được quan tâm ngay từ những ngày đầu đời, SLTS, sơ sinh sẽ không chỉ là chỉ tiêu chuyên môn mà còn là giải pháp thiết thực để nâng cao chất lượng dân số trên địa bàn Tràng Định.