Sáng mãi lửa nghề

Tập thể Chi bộ Chuyên đề - Biên tập (Đảng bộ Báo và PTTH Lạng Sơn) dâng hương tại Di tích Trường Dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng (Ảnh: Trí Dũng)

Tháng Sáu, nắng vàng như mật đổ xuống những đồi chè xanh ngút ngàn của vùng đất Thái Nguyên. Chiếc xe chở đoàn đảng viên, quần chúng ưu tú của Chi bộ Chuyên đề - Biên tập thuộc Đảng bộ Báo và Phát thanh, Truyền hình (PTTH) Lạng Sơn bon bon trên những cung đường uốn lượn. Khi tấm biển trang trọng khắc dòng chữ vàng “Di tích Quốc gia - Địa điểm Trường Dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng” hiện ra bên bức tường đá xám kiên cố và đặt chân vào không gian linh thiêng, trầm mặc, chúng tôi trào dâng một cảm xúc khó tả, tự hào, xúc động...

Lớp học huyền thoại

Trong nhiều năm lăn lộn với nghề báo tại mảnh đất Lạng Sơn, chúng tôi đã đi qua hàng trăm nẻo đường, chứng kiến biết bao sự đổi thay của quê hương, đất nước, thế nhưng khi đứng trước ngôi nhà mô phỏng lớp học năm xưa tại Di tích Quốc gia Trường Dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng, chúng tôi vẫn dâng trào một niềm xúc động sâu sắc. Nơi đây, vào những ngày tháng Tư lịch sử của năm 1949, giữa bộn bề gian khổ của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, trường dạy làm báo đầu tiên và duy nhất trong chiến khu đã ra đời theo chỉ thị của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Đứng trước bức phù điêu bằng đồng tái hiện hình ảnh 48 chân dung các thành viên Ban Giám hiệu, giảng viên và học viên khóa đầu tiên của trường, chúng tôi kính cẩn thắp nén tâm hương. Khói trầm hương bay bổng, hòa quyện vào không gian tựa như chiếc cầu nối vô hình đưa chúng tôi trở về với quá khứ hào hùng của 77 năm về trước.

Các đảng viên, phóng viên, biên tập viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Lạng Sơn tìm hiểu tư liệu lịch sử tại Di tích Trường Dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng (Ảnh: Trí Dũng)

Bước vào không gian trưng bày bên trong di tích, chúng tôi được tận mắt chiêm ngưỡng những kỷ vật vô giá: từ chiếc máy đánh chữ cũ kỹ, những bản in báo hoen màu thời gian, đến những bức ảnh tư liệu trắng đen ghi lại khoảnh khắc các học viên miệt mài viết bài bên ánh đèn dầu. Những tài liệu lịch sử chính thống đã ghi lại một cách sinh động hoàn cảnh ra đời đầy đặc biệt của ngôi trường này. Khai giảng vào ngày 4/4/1949, khóa học duy nhất ấy chỉ kéo dài vỏn vẹn 3 tháng với 42 học viên nhưng lại quy tụ một đội ngũ giảng viên, những trí thức uyên bác như các đồng chí: Trường Chinh, Võ Nguyên Giáp, Hoàng Quốc Việt, Trần Huy Liệu, Xuân Thủy, Tố Hữu...

Nhìn tấm bảng danh sách Ban Giám đốc và đội ngũ giảng viên, chúng tôi không khỏi trầm trồ và kính phục tầm vóc lịch sử của khóa học. Hiếm có một khóa học nào mà giảng viên lại là những nhà tư tưởng, những vị tướng lĩnh và những văn nghệ sĩ đại tài của cả một dân tộc. Họ không chỉ truyền dạy kỹ năng làm báo, viết phóng sự, bình luận quốc tế hay kỹ thuật in ấn, mà quan trọng hơn hết, họ truyền ngọn lửa yêu nước, bản lĩnh chính trị và tư duy sắc bén của một người chiến sĩ cách mạng dùng ngòi bút làm vũ khí. Khẩu hiệu hành động thời bấy giờ: "Đào tạo cán bộ chiến đấu với quân thù bằng ngòi bút và hướng dẫn dư luận quốc dân" do đồng chí Trường Chinh đúc kết, hay lời căn dặn của Bác Hồ: "Tất cả để chiến thắng!" vang lên như một mệnh lệnh, biến mỗi nhà báo thành một chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng.

Giữ vững lòng trong

Tâm điểm xúc động nhất của chuyến tham quan là khi chúng tôi đứng trước tấm văn bia bằng kính lớn, trang trọng khắc lại toàn văn bức thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi cho lớp học nhân ngày bế mạc (6/7/1949).

Nhà báo Hồng Son, Triệu Xuân (Báo và PTTH Lạng Sơn) tìm hiểu bức thư lịch sử Bác Hồ gửi lớp học vào tháng 7/1949

Bác viết bằng những lời lẽ vô cùng giản dị, mộc mạc nhưng sâu sắc, thấm thía: “Lớp này là lớp học viết báo đầu tiên, tôi mong các chú và các cô, thi đua nhau học và hành cho xứng đáng là những người tiên phong trên mặt trận báo chí. Báo chí cũng phải thực hiện khẩu hiệu: Tất cả để chiến thắng!”. Với lớp học này, Bác còn có lời căn dặn cốt lõi về nghiệp vụ mà bất cứ người làm báo nào cũng phải khắc cốt ghi tâm: “Nếu các bạn viết báo mà quần chúng hiểu, quần chúng ham đọc, quần chúng khen hay, thế là các bạn tiến bộ. Trái lại, là các bạn chưa thành công”.

Trải qua các giai đoạn phát triển của báo chí cách mạng, lời dạy của Bác đó là: Viết cho ai? Viết để làm gì? Viết như thế nào? để Nhân dân tin, Nhân dân hiểu và hành động theo vẫn luôn là chân lý, còn nguyên giá trị, là kim chỉ nam trong nhận thức và hành động của các thế hệ người làm báo, trong đó có những người làm báo xứ Lạng.

Chia sẻ về ý nghĩa sâu sắc của chuyến đi này, đồng chí Vũ Lê Minh, Bí thư Chi bộ, Trưởng phòng Chuyên đề (Báo và Phát thanh, Truyền hình Lạng Sơn) chia sẻ: “Chi bộ Chuyên đề - Biên tập có 24 đảng viên. Nhân dịp kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026), việc chi bộ tổ chức sinh hoạt về nguồn tại nơi khai sinh ra trường báo chí đầu tiên là một hoạt động sinh hoạt chuyên đề vô cùng ý nghĩa. Trong thời đại chuyển đổi số hiện nay, bên cạnh việc tinh thông công nghệ, giỏi kỹ năng đa phương tiện thì đạo đức nghề nghiệp, tính chân thực và tính định hướng dư luận của người làm báo cách mạng vẫn luôn là kim chỉ nam”.

Quả thực, trong không gian linh thiêng của khu di tích, buổi sinh hoạt chuyên đề của chúng tôi trở nên sâu sắc hơn bao giờ hết. Khi đối diện với những kỷ vật đơn sơ, những bức thư cũ, những lời căn dặn của Bác Hồ, mỗi người chúng tôi đều tự nhìn nhận lại ngòi bút của mình. Nhà báo trẻ Phương Thị Dung (Phòng Chuyên đề), là quần chúng ưu tú, người lần đầu tiên được đặt chân đến mảnh đất thiêng liêng này xúc động: “Tôi thực sự cảm thấy vô cùng may mắn và tự hào khi được đứng ở đây. Những bài học trên sách vở ở trường đại học bỗng trở nên sống động, gần gũi qua từng kỷ vật, từng bức thư của Bác. Câu nói của Bác: “Học ở đâu, học với ai? Học trong xã hội, học nơi công tác thực tế, học ở quần chúng...” giúp tôi nhận ra rằng, muốn có những tác phẩm hay thì phải dấn thân, phải lăn lộn với cơ sở, lắng nghe tiếng nói từ thực tiễn cuộc sống và của người dân.

Trao đổi với chúng tôi, bà Dương Thị Hồng Vân, Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Đại Phúc, tỉnh Thái Nguyên cho biết: Sau khi được tôn tạo và khánh thành vào dịp kỷ niệm 75 năm thành lập trường, khu di tích đã trở thành một "địa chỉ đỏ" thiêng liêng. Di tích đã đón nhiều đoàn khách từ các cơ quan báo chí trung ương, địa phương, các nhà báo đến các đoàn học sinh, sinh viên trong mọi miền tổ quốc về nguồn, tìm hiểu lịch sử. Chúng tôi luôn nỗ lực gìn giữ, tôn tạo cảnh quan văn hóa nơi đây để mỗi du khách ghé thăm đều cảm nhận được trọn vẹn tinh thần và hào khí của thế hệ nhà báo chiến sĩ năm xưa.

Buổi sinh hoạt chuyên đề của Chi bộ Chuyên đề - Biên tập khép lại bằng một hoạt động nhân văn, ấm áp khi chi bộ cùng đại diện chính quyền địa phương trao tặng những suất quà ý nghĩa cho các em học sinh nghèo vượt khó tại Trường Tiểu học và THCS Tân Thái (xã Đại Phúc). Nhìn nụ cười hồn nhiên và ánh mắt ngập tràn hy vọng của các em, chúng tôi hiểu rằng, hành trình về nguồn không chỉ là để tri ân quá khứ mà còn là để gieo những hạt mầm yêu thương đến thế hệ tương lai.

Xe lăn bánh rời Thái Nguyên, để lại sau lưng những đồi chè xanh ngắt trong cái nắng nhạt buổi chiều. Chuyến đi này đã thắp sáng trong chúng tôi - những đảng viên, quần chúng ưu tú, những nhà báo xứ Lạng một ngọn lửa mãnh liệt hơn bao giờ hết. Chúng tôi tự hứa rằng sẽ tiếp tục giữ cho “bút sắc, lòng trong, tâm sáng”, luôn tận tâm cống hiến hết mình để đem đến những tác phẩm báo chí đậm hơi thở cuộc sống, xứng đáng với truyền thống vẻ vang của ngôi trường huyền thoại mang tên Huỳnh Thúc Kháng.