Sáng tạo trẻ với Tết truyền thống

Tất cả cho thấy sức sáng tạo phong phú của đội ngũ trẻ trong cách làm mới các sản phẩm và hoạt động văn hóa Tết, sinh động, hiện đại mà vẫn đậm giá trị truyền thống.

Tò he tạo hình Tết.

“Gặp” Tết xưa trong trang phục Tết nay

Tháng Chạp về, không khí Tết đã náo nức khắp các nẻo đường Hà Nội. Trên mạng xã hội Facebook, fanpage “Bách Hoa Bộ Hành” cũng trở nên rộn ràng khi nhiều người rủ nhau đăng ký tham gia trẩy hội “Tết Việt - Tết Phố”. Trong không khí chuyển giao đất trời, được hòa mình vào đoàn rước “Bách Hoa Bộ Hành Tết 2026” đang là mong đợi của nhiều bạn trẻ Việt yêu thích áo dài truyền thống, đặc biệt là cổ phục.

Được khởi xướng năm 2022 bởi 3 bạn trẻ đam mê cổ phục là Vũ Đức, Quỳnh Nga và Gia Lộc với mong muốn lan tỏa Việt phục trong đời sống thường nhật, hơn 3 năm qua "Bách Hoa Bộ Hành" đã tổ chức 12 lần, bao gồm 7 mùa chính hội và 5 chương trình chuyên đề. Mỗi mùa một chủ đề, mỗi chương trình một nét đặc sắc riêng, nhưng đều là những bữa tiệc văn hóa đặc sắc để lại những ấn tượng khó quên. Mỗi khi các đoàn mặc Việt phục đi qua phố, rất nhiều người dân và du khách hào hứng vỗ tay, quay phim chụp ảnh. Và Tết chính là một trong những chuyên đề rước lễ diễu hành nổi bật của "Bách Hoa Bộ Hành" trước thềm năm mới. Mùa Tết 2026, người tham gia diễu hành sẽ tự chuẩn bị trang phục chủ đề thời Lê Trung hưng - Nguyễn.

Đặt ra các chủ đề, "Bách Hoa Bộ Hành" không chỉ cho thấy sự đa dạng, phong phú của cổ phục Việt, thực sự là “trăm hoa dạo phố”, mà quan trọng hơn, từ việc tìm hiểu về trang phục các thời kỳ sẽ mở ra cánh cửa khám phá lịch sử cho các bạn trẻ. Chính vì vậy mà ý tưởng sáng tạo ngày hội Việt phục “Bách Hoa Bộ Hành” được nhận giải “Chiến dịch quy mô nhỏ, tác động lớn” của Giải thưởng Quảng cáo Sáng tạo Việt Nam (Vạn Xuân Awards 2025) ở hạng mục Truyền thông. Và mới đây, “Bách Hoa Bộ Hành” chính thức trở thành thành viên Mạng lưới không gian sáng tạo Hà Nội.

Gối có họa tiết dân gian của Bối Ân studio.

Ẩn phía sau sức hút của “Bách Hoa Bộ Hành” là hàng loạt nhóm cổ phục mải miết tìm kiếm và lan tỏa các giá trị xưa như Ỷ Vân Hiên, Đại Việt Cổ Phong, Great Vietnam, Đại Việt Phong Hoa, Việt Vũ Tâm Thư, Gấu Béo Store, Mộc Miên Thị... Họ là những người trẻ “ngụp lặn” trong kho tàng trang phục của cha ông để phục dựng, biến tấu, cách điệu, làm mới bằng những sắc màu, hoa văn, kiểu dáng phù hợp với hiện đại, từ đó lan tỏa, thu hút những người trẻ khác tham gia. Từ ý tưởng hồi sinh cổ phục của giới trẻ mà nhiều người dân nay đã biết lựa chọn trang phục truyền thống để mặc trong những dịp lễ tết, không chỉ áo dài tân thời, mà còn áo viên lĩnh cổ tròn, áo nhật bình cổ vuông, áo lập lĩnh cổ đứng, áo giao lĩnh vạt chéo, áo tấc tay thụng, áo ngũ thân tay chẽn, áo đối khâm hai vạt song song... Mỗi kiểu áo đều mang một lát cắt văn hóa thú vị, một mạch nguồn lịch sử hấp dẫn. Bởi thế, “Bách Hoa Bộ Hành” cũng như các nhóm cổ phục đã và đang mang sứ mệnh đưa di sản của cha ông đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là giới trẻ, một cách sống động và đầy cảm hứng.

Nhuộm sắc Tết trên từng sản phẩm

Người trẻ đang làm mới Tết từ những giá trị cũ không chỉ qua trang phục. Những năm gần đây, nhiều nhà hàng, quán cà phê thường sắp đặt không gian check-in đậm chất Tết Việt. Trên không gian mạng, các nhà sáng tạo nội dung trẻ như TikToker Hương Lý, Mạnh Tiến Khôi, Quỳnh Giao, Hoàng Hôn,... cũng không quên chủ đề Tết trong các video của mình. Cành đào cầm trên tay đi trên ngõ phố Hà thành; những phút giây gói bánh chưng hay viết thư pháp; đập heo đất đi sắm áo dài diện Tết; khoảnh khắc dọn dẹp, trang trí nhà cửa đón năm mới... là những “concept” Tết được đưa lên “không gian số” giúp người xem hiểu rõ hơn về văn hóa Việt Nam và ngày Tết nói riêng. Ông Nguyễn Lâm Thanh, đại diện TikTok Việt Nam cho biết: “Nhiều video về đề tài văn hóa dân tộc có lượng xem và tương tác rất lớn. Tôi tin rằng, thông qua nền tảng mạng xã hội như TikTok, thế hệ trẻ sẽ là những người tiên phong trong việc lan tỏa giá trị di sản, kết nối quá khứ với hiện tại và truyền cảm hứng mạnh mẽ đến cộng đồng trong nước cũng như quốc tế”.

Sắc Việt còn được “nhuộm” trên rất nhiều sản phẩm tiêu dùng. Mươi năm trước, nếu muốn mua những tấm thiệp chúc Tết hay phong bao lì xì đậm chất Việt người tiêu dùng cũng không có nhiều lựa chọn. Nhưng giờ đây, những mẫu in hàng loạt hay thủ công vẽ tay rất phong phú với màu sắc, hoa văn Đại Việt với các lời chúc dễ thương, câu từ được biến tấu theo các “trend” nổi bật trong năm. Đại diện của Bối Ân studio chia sẻ: “Trong quá trình sáng tạo của ông cha ta, mỗi một hoa văn, họa tiết, hình tượng đều mang một ý nghĩa mà thế hệ trẻ ngày nay còn chưa biết đến và hiểu được. Bối Ân studio nghiên cứu làm lại các họa tiết này, chuyển thể cho hiện đại hơn. Chúng tôi mong muốn mang đến những sản phẩm mang giá trị tinh thần của người Việt nhưng vẫn dễ hiểu, dễ tiếp cận với công chúng hiện đại và có tính thẩm mỹ cao”. Nhân dịp Tết Bính Ngọ 2026, Bối Ân cho ra mắt bộ sưu tập “Rồng trời Nam” (nằm trong khuôn khổ dự án "Linh thú trời Nam”) như một lời chúc một năm mới bình an, thịnh vượng và thăng hoa.

Còn nhiều nhóm bạn trẻ khác cũng chọn cách thiết kế, sáng tạo dựa trên kho tàng văn hóa dân gian. Tại các lễ hội sáng tạo hay các hoạt động trưng bày, triển lãm, trải nghiệm Tết truyền thống, có thể thấy rất nhiều sản phẩm lưu niệm, sản phẩm tiêu dùng đậm dấu ấn Việt Nam nhưng vẫn đượm hơi thở đương đại. Đó là đĩa ngũ quả nhỏ xinh hay mâm cỗ Tết sắc màu được nhào nặn bằng bột bởi các thợ tò he, là chiếc khăn lụa hoa văn cách điệu, tranh gốm sứ Bát Tràng đầy sắc màu, là những bộ trang sức bạc, chiếc cốc tre, móc khóa, túi xách, bao lì xì, búp bê gỗ... được sáng tạo trên nền nghệ thuật dân gian truyền thống kết hợp tư duy thiết kế hiện đại.

Tranh gốm sứ của QMosaic.

Đặc biệt, không ít sản phẩm này được sáng tạo bởi các bạn trẻ đến từ các trường cao đẳng, đại học có chuyên ngành về sáng tạo và văn hóa, thậm chí có cả học sinh phổ thông. Đón Tết Bính Ngọ 2026, rất nhiều tạo hình về ngựa được các học sinh, sinh viên sáng tạo thiết kế trên sản phẩm tượng gốm, đồ trang trí nội thất, họa tiết in thiệp, thêu khăn, túi, làm ngựa cốt tre đắp giấy dó hay tạo ra các mộc bản hình ngựa, khắc dấu gỗ với cách trình bày vừa dân gian vừa rất đương đại. Tiến sĩ Lư Thị Thanh Lê, Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật, Đại học Quốc gia Hà Nội, cho hay: “Giới trẻ hiện nay có rất nhiều sự thể nghiệm phong phú với các sự sáng tạo khác nhau về văn hóa, kể cả các kỹ thuật thủ công, thiết kế, các trải nghiệm công cộng, tạo dựng trò chơi, mở các workshop làm mới truyền thống. Nhiều dự án của các bạn trẻ rất được công chúng đón nhận và đã có thể chuyển hóa thành kinh doanh. Những sự thành công ấy đang cho thấy sự tìm tòi rất sâu của các bạn trẻ”.

Chủ động tiếp cận di sản văn hóa truyền thống, giới sáng tạo trẻ đang tìm cách kể lại câu chuyện Tết bằng ngôn ngữ của thời đại chứ không sao chép máy móc. Khi các giá trị cũ được làm mới bằng tư duy trẻ trung, văn hóa truyền thống trong đó có Tết, sẽ tiếp tục là nguồn cảm hứng sống động để ngày càng nhiều người tiếp nhận và cùng sáng tạo.

Vân Hạ