Sắp diễn ra Hội thảo ngành thực phẩm trước làn sóng tiêu dùng xanh và chuyển đổi số

Quy mô dân số 100 triệu người và sức ép từ xu hướng tiêu dùng xanh

Hội thảo có sự tham dự của đại diện lãnh đạo Bộ Công Thương cùng các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp. Đây là diễn đàn để cơ quan quản lý nhà nước, chuyên gia, hiệp hội ngành hàng và cộng đồng doanh nghiệp trao đổi, đánh giá những xu hướng mới của thị trường; nhận diện cơ hội, thách thức và đề xuất giải pháp thúc đẩy ngành thực phẩm và hàng tiêu dùng nhanh phát triển theo hướng hiện đại, xanh, bền vững trong kỷ nguyên số.

Theo Bộ Công Thương, ngành thực phẩm và hàng tiêu dùng nhanh từ lâu giữ vai trò quan trọng đối với nền kinh tế Việt Nam, không chỉ đáp ứng nhu cầu thiết yếu của người dân mà còn góp phần thúc đẩy sản xuất, lưu thông hàng hóa, tạo việc làm và duy trì tăng trưởng tiêu dùng nội địa.

Với quy mô dân số hơn 100 triệu người, cơ cấu dân số trẻ và tầng lớp trung lưu ngày càng mở rộng, Việt Nam được đánh giá là một trong những thị trường tiêu dùng giàu tiềm năng của khu vực Đông Nam Á.

Sau đại dịch Covid-19, thị trường tiêu dùng trong nước tiếp tục phục hồi mạnh mẽ, trở thành một trong những động lực quan trọng hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Theo số liệu thống kê, GDP của Việt Nam năm 2025 tăng 8,02%; trong đó, tiêu dùng nội địa tiếp tục giữ vai trò là một trong những trụ cột quan trọng của nền kinh tế.

Bên cạnh những cơ hội phát triển, ngành thực phẩm và hàng tiêu dùng nhanh cũng đang đứng trước những thay đổi sâu sắc. Nếu trước đây, lợi thế cạnh tranh chủ yếu đến từ quy mô sản xuất, hệ thống phân phối và khả năng kiểm soát chi phí thì hiện nay, sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng, sự phát triển của công nghệ số, thương mại điện tử và các mô hình kinh doanh đa kênh đang làm thay đổi toàn diện chuỗi giá trị, từ sản xuất, phân phối đến tiêu dùng.

Người tiêu dùng không chỉ quan tâm đến giá cả mà ngày càng chú trọng hơn đến chất lượng sản phẩm, nguồn gốc xuất xứ, yếu tố sức khỏe, môi trường và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. Các sản phẩm xanh, sạch, hữu cơ, thân thiện với môi trường, sử dụng bao bì tái chế và được sản xuất theo quy trình bền vững đang dần trở thành lựa chọn ưu tiên của nhiều nhóm khách hàng, đặc biệt là thế hệ trẻ và tầng lớp trung lưu tại các đô thị lớn.

Xu hướng tiêu dùng xanh không chỉ xuất phát từ nhu cầu của thị trường trong nước mà còn gắn với các cam kết quốc tế về phát triển bền vững, giảm phát thải khí nhà kính và mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 mà Việt Nam đã cam kết. Điều này đồng nghĩa với việc, để duy trì năng lực cạnh tranh, doanh nghiệp không chỉ phải đáp ứng yêu cầu về chất lượng sản phẩm mà còn cần thích ứng với các tiêu chuẩn mới về môi trường, xã hội và quản trị doanh nghiệp (ESG).

Sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng đang tạo ra cả sức ép và cơ hội để doanh nghiệp đổi mới mô hình sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng thương hiệu theo hướng bền vững. Doanh nghiệp chủ động thích ứng sẽ có điều kiện tiếp cận tốt hơn với những nhóm khách hàng mới, đồng thời nâng cao vị thế trên thị trường.

Chuyển đổi số trở thành yêu cầu tất yếu

Cùng với quá trình xanh hóa sản xuất, chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng, tạo ra những thay đổi mang tính bước ngoặt đối với ngành thực phẩm và hàng tiêu dùng nhanh.

Theo Bộ Công Thương, doanh thu bán lẻ trực tuyến tại Việt Nam năm 2025 đạt trên 31 tỷ USD, tăng khoảng 25-26% so với năm 2024. Sự phát triển nhanh chóng của thương mại điện tử, các nền tảng số, mạng xã hội và hình thức bán hàng đa kênh đang mở ra cơ hội lớn để doanh nghiệp tiếp cận khách hàng nhanh hơn, trực tiếp hơn và hiệu quả hơn.

Hệ thống phân phối hiện đại và các nền tảng số cũng đang làm thay đổi toàn diện phương thức sản xuất, kinh doanh và tiếp cận người tiêu dùng. Doanh nghiệp có thể nắm bắt nhu cầu thị trường nhanh hơn, mở rộng phạm vi phân phối và nâng cao hiệu quả vận hành. Tuy nhiên, quá trình này đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết về đầu tư công nghệ, xây dựng hệ thống dữ liệu, nâng cao năng lực quản trị số và tối ưu hóa chuỗi cung ứng. Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp ngành thực phẩm và hàng tiêu dùng nhanh có thể đứng trước nguy cơ tụt hậu kép nếu không kịp thích ứng với hai xu hướng lớn là tiêu dùng xanh và chuyển đổi số.

Một mặt, doanh nghiệp có thể mất lợi thế cạnh tranh nếu không đáp ứng được những yêu cầu ngày càng cao về phát triển bền vững. Mặt khác, doanh nghiệp có nguy cơ bị bỏ lại phía sau trong cuộc đua công nghệ nếu không nhanh chóng số hóa hoạt động sản xuất, kinh doanh và phân phối. Do đó, chuyển đổi số không còn là một lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với doanh nghiệp muốn nâng cao năng lực cạnh tranh và thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của thị trường.

Việc nhận diện đầy đủ các xu hướng mới, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và tìm kiếm giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh không chỉ là yêu cầu cấp thiết đối với từng doanh nghiệp mà còn liên quan trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của ngành sản xuất trong nước, hiệu quả khai thác thị trường nội địa và mục tiêu phát triển kinh tế bền vững.