Sắp xếp lại đội ngũ, khắc phục tình trạng thừa thiếu giáo viên cục bộ

Sau sắp xếp mạng lưới trường lớp, các cơ sở giáo dục tại Hưng Yên đang linh hoạt bố trí, điều động đội ngũ, vừa tận dụng nguồn nhân lực hiện có, vừa bảo đảm duy trì các hoạt động giáo dục, quyền lợi học tập của học sinh.

*Sắp xếp lại đội ngũ, “lấp” khoảng trống giáo viên

Sau sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn, bài toán nhân sự tại nhiều trường học Hưng Yên có sự thay đổi đáng kể. Có nơi quy mô học sinh tăng, số lớp tăng nhưng đội ngũ chưa đáp ứng; có nơi lại xuất hiện tình trạng giáo viên dôi dư ở một số môn học, phân hiệu. Thay vì chờ tuyển đủ giáo viên mới tổ chức dạy học, các nhà trường chủ động tính toán, điều phối nguồn lực ngay trong nội bộ.

Tháng 8/2026, Trường Tiểu học Kỳ Đồng (xã Diên Hà) được thành lập trên cơ sở sáp nhập 5 trường cùng cấp, gồm Trường Tiểu học Duyên Hải, Trường Tiểu học Điệp Nông và cấp tiểu học của 3 Trường liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Dân Chủ, Kỳ Đồng và Hùng Dũng. Sau sắp xếp, trường có 2.474 học sinh, 80 lớp học cùng hơn 120 cán bộ, giáo viên, nhân viên. Quy mô trường lớn hơn, địa bàn tổ chức dạy học cũng rộng hơn, đặt ra yêu cầu mới trong việc bố trí đội ngũ.

Theo thầy giáo Bùi Văn Triết, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Kỳ Đồng, căn cứ Thông tư số 20/2023/TT-BGDĐT, định mức giáo viên tiểu học đối với trường tổ chức dạy học 2 buổi/ngày là 1,5 giáo viên/lớp. Với quy mô hiện tại, nhà trường còn thiếu khoảng 12 giáo viên đứng lớp, chủ yếu ở các môn văn hóa và Tin học. Trong điều kiện chưa thể ngay lập tức bổ sung đủ số giáo viên còn thiếu, phương án trước mắt được nhà trường lựa chọn là khai thác tối đa nguồn lực sẵn có, trong đó bố trí giáo viên tăng giờ dạy, đồng thời phân bổ giáo viên từ phân hiệu thừa sang phân hiệu thiếu. Khi điều chuyển, nhà trường tính toán cả yếu tố khoảng cách, điều kiện đi lại tạo thuận lợi nhất cho giáo viên, hạn chế việc phải di chuyển tới những phân hiệu quá xa nhất là trong bối cảnh trường sau sắp xếp có tới 1 điểm chính và 4 phân hiệu, điểm trường.

Tương tự, tại Trường Trung học cơ sở Trần Lãm 1 (phường Trần Lãm), tình trạng thiếu giáo viên đang tạo áp lực cho việc tổ chức dạy học đầu năm học mới. Sau sắp xếp, trường có 3.290 học sinh, 59 lớp (tăng 2 lớp so với năm học trước), với 95 cán bộ, giáo viên, nhân viên, trong đó có 80 giáo viên đứng lớp. Theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo định mức giáo viên Trung học cơ sở là 1,9 giáo viên/lớp, nhà trường còn thiếu 23 giáo viên.

Cô và trò Trường Tiểu học Như Quỳnh (xã Như Quỳnh, tỉnh Hưng Yên) thực hành hoạt động giáo dục STEM tại ngày hội (hình minh họa).Ảnh: Thế Duyệt – TTXVN

Cô giáo Trần Linh Hoa, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, tình trạng thiếu giáo viên không diễn ra đồng đều ở tất cả các môn mà tập trung ở một số môn học như, Khoa học tự nhiên, Lịch sử, Địa lý, Công nghệ, Giáo dục công dân và Giáo dục thể chất. Trong đợt tuyển dụng giáo viên do Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh tổ chức vừa qua, trường được bổ sung thêm 5 giáo viên biên chế. Cùng với đó, sau quá trình sắp xếp mạng lưới, 2 Phó Hiệu trưởng của trường chuyển sang trực tiếp đứng lớp, góp phần giải quyết một phần tình trạng thiếu giáo viên. Tuy nhiên, với khoảng cách còn lại khá lớn so với định mức, nhà trường vẫn phải chủ động nhiều giải pháp khác. Đơn cử như với môn Giáo dục thể chất, ngay sau khai giảng, nhà trường chủ động phân công 1 giáo viên Giáo dục thể chất từ Phân hiệu 1 sang dạy tăng cường tại Phân hiệu 2.

Bên cạnh động viên giáo viên tăng giờ, luân chuyển giáo viên giữa các Phân hiệu, theo Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Trần Lãm 1, nhà trường cũng tính tới phương án hợp đồng giáo viên trong những môn còn thiếu nhằm bảo đảm đủ giáo viên đứng lớp nhưng vẫn phải cân đối với yêu cầu duy trì chất lượng giáo dục và các nhiệm vụ chuyên môn khác.

Theo cô Trần Linh Hoa, nếu trước đây, việc điều chuyển giáo viên giữa các cơ sở giáo dục thuộc trách nhiệm của Chủ tịch UBND huyện, thành phố hoặc Phòng Giáo dục và Đào tạo địa phương, nay với mô hình mới, các trường có thể chủ động rà soát nhu cầu, cân đối đội ngũ và phân công nhiệm vụ giáo viên giữa các điểm trường, phân hiệu phù hợp thực tế. Việc tăng quyền tự chủ cũng đặt ra yêu cầu các nhà trường phải nâng cao trách nhiệm trong quản lý, sử dụng đội ngũ, bảo đảm việc phân công nhiệm vụ hợp lý, đúng chuyên môn và không làm ảnh hưởng đến quyền lợi của giáo viên cũng như chất lượng dạy học.

*Tuyển dụng đủ biên chế, điều động giáo viên theo nhu cầu thực tế

Thừa, thiếu giáo viên cục bộ là bài toán của ngành Giáo dục nhiều năm qua. Việc sắp xếp mạng lưới trường, lớp trên diện rộng tại Hưng Yên tạo thêm yêu cầu phải đồng thời tổ chức, phân bổ lại đội ngũ, bảo đảm bộ máy mới vận hành ổn định ngay từ đầu năm học.

Với mô hình trường có cùng cấp học, 1 trường chính có các điểm trường, từ 1.158 cơ sở giáo dục, sau sắp xếp Hưng Yên còn 441 cơ sở (giảm 717 đầu mối, tỷ lệ giảm tương đương 61,92%). Trong đó, cấp học mầm non giảm nhiều nhất với 313 đầu mối; cấp trung học cơ sở giảm 76 đầu mối và cấp tiểu học giảm 64 đầu mối. Đến cuối tháng 8/2026, tỉnh hoàn tất bố trí 1.727 cán bộ quản lý, gồm 379 Hiệu trưởng, Giám đốc và 1.348 Phó Hiệu trưởng, Phó Giám đốc. Cùng với việc kiện toàn tổ chức, nhiều cán bộ quản lý cũng thay đổi vị trí công tác. Có cán bộ quản lý từ Hiệu trưởng được phân công làm Phó Hiệu trưởng hoặc có Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng trở lại trực tiếp giảng dạy, bổ sung thêm nguồn lực cho hoạt động chuyên môn của các nhà trường.

Ngày hội STEM với cấp tiểu học ở Hưng Yên (hình minh họa). Ảnh: Thế Duyệt – TTXVN

Để khắc phục tình trạng thiếu giáo viên, năm 2026, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Hưng Yên đã tuyển dụng giáo viên mầm non, phổ thông với chỉ tiêu được UBND tỉnh phê duyệt là 2.087 người. Kết quả đã có 1.467 thí sinh trúng tuyển vào các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông trên địa bàn tỉnh. Số giáo viên trúng tuyển trong kỳ tuyển dụng này đã góp phần giảm áp lực thiếu giáo viên tại các cơ sở giáo dục. Tuy nhiên, con số này chưa thể giải quyết toàn bộ khoảng trống về đội ngũ nhà giáo.

Theo thống kê của ngành Giáo dục Hưng Yên, đến nay, tổng số giáo viên còn thiếu so với định mức của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định là 5.773 người. Trong đó, bậc mầm non thiếu 2.438 giáo viên; tiểu học thiếu 1.370 giáo viên; trung học cơ sở thiếu 1.004 giáo viên; trung học phổ thông thiếu 742 giáo viên; giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên thiếu 219 giáo viên. Nếu tính theo biên chế được giao với tổng số trên 45.200 chỉ tiêu, toàn ngành Giáo dục Hưng Yên còn thiếu 2.775 giáo viên. Sự thiếu hụt này tập trung không đồng đều giữa các cấp học, môn học và địa bàn.

Năm học 2026-2027, ngành Giáo dục Hưng Yên xác định một trong những nhiệm vụ trọng tâm là khẩn trương tuyển dụng hết số biên chế giáo viên được giao; đồng thời rà soát nhu cầu giáo viên theo quy mô học sinh, số lớp, số môn học với yêu cầu tổ chức dạy học 2 buổi/ngày. Ngành Giáo dục thực hiện linh hoạt việc điều động, biệt phái, dạy liên trường, bố trí giáo viên theo cụm trường, qua đó từng bước khắc phục tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ. Về lâu dài, việc dự báo đúng nhu cầu, tuyển dụng đúng cơ cấu và phân bổ đội ngũ phù hợp từng địa bàn sẽ là “chìa khóa” để bảo đảm đủ giáo viên, duy trì ổn định, nâng cao chất lượng giáo dục.