Sắp xếp Làng trẻ em SOS để bảo đảm duy trì ổn định hoạt động chăm sóc trẻ em

Làng trẻ em SOS không có bất kỳ mối liên hệ nào với hoạt động hiến, lấy mô, bộ phận cơ thể người

Trước những tin đồn vô căn cứ trên mạng xã hội liên hệ việc sắp xếp, bàn giao các Làng trẻ em SOS với hoạt động hiến, lấy mô, bộ phận cơ thể người, ông Tô Đức, Cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội (Bộ Y tế) khẳng định, đây là những suy diễn không có căn cứ, không phản ánh đúng thực tế hoạt động của hệ thống Làng trẻ em SOS Việt Nam.

"Tôi khẳng định, việc sắp xếp, bàn giao 8 Làng trẻ em SOS cơ sở hoàn toàn không liên quan đến hoạt động hiến, lấy mô, bộ phận cơ thể người", ông Tô Đức nhấn mạnh.

Theo Cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội, đây là 2 vấn đề hoàn toàn độc lập, được điều chỉnh bởi những quy định pháp luật chuyên ngành. Việc sắp xếp hệ thống Làng trẻ em SOS nhằm thống nhất công tác quản lý, bảo đảm duy trì ổn định hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt.

Ông Tô Đức cho biết, hoạt động chăm sóc trẻ em tại các Làng trẻ em SOS và việc kiện toàn, sắp xếp lại hệ thống phải tuân thủ Hiệp định hợp tác năm 1987 giữa Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội và Làng trẻ em SOS quốc tế, cùng các biên bản ghi nhớ, thỏa thuận giữa tổ chức này với Bộ Y tế và chính quyền địa phương. Mục tiêu xuyên suốt là bảo đảm điều kiện, môi trường chăm sóc và phát triển tốt nhất cho trẻ em.

Bên cạnh đó, Điều 5 Luật Trẻ em quy định việc xác định lợi ích tốt nhất của trẻ em là nguyên tắc xuyên suốt trong mọi quyết định liên quan đến trẻ em. Điều 6 nghiêm cấm các hành vi xâm hại, bạo lực, lạm dụng và bóc lột trẻ em.

Đặc biệt, khoản 12 Điều 6 Luật Trẻ em nghiêm cấm việc lợi dụng chăm sóc thay thế để xâm hại trẻ em; lợi dụng chế độ, chính sách của Nhà nước và sự hỗ trợ, giúp đỡ của các tổ chức, cá nhân dành cho trẻ em để trục lợi.

Ông Tô Đức, Cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội (Bộ Y tế).

Khoản 1 Điều 13 Luật Nuôi con nuôi cũng nghiêm cấm hành vi lợi dụng việc nuôi con nuôi để trục lợi, bóc lột sức lao động, xâm hại tình dục, bắt cóc hoặc mua bán trẻ em.

Đối với Quyết định số 735/QĐ-TTg ngày 24/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ, ông Tô Đức cho biết toàn bộ nội dung quyết định tập trung vào việc tổ chức quản lý, tài sản, tài chính, nhân sự, cơ sở vật chất và duy trì hoạt động của các Làng trẻ em SOS. Quyết định không có bất kỳ quy định nào liên quan đến hoạt động hiến, lấy mô, bộ phận cơ thể người.

Cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội cũng cho biết, dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác đã nêu rõ hành vi nghiêm cấm lợi dụng việc nuôi con nuôi, chăm sóc thay thế để thực hiện việc hiến, lấy mô, bộ phận cơ thể người.

Từ những căn cứ trên, ông Tô Đức khẳng định những thông tin suy diễn về mối liên hệ giữa việc sắp xếp, bàn giao các Làng trẻ em SOS với hoạt động hiến, lấy mô, bộ phận cơ thể người hoàn toàn không có cơ sở pháp lý và không phản ánh thực tế hoạt động của hệ thống.

Trước tình trạng thông tin sai lệch lan truyền trên mạng xã hội, Cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội mong muốn cộng đồng tiếp tục đồng hành trong công tác chăm sóc, bảo vệ trẻ em; thận trọng khi tiếp nhận và chia sẻ thông tin, tránh vô tình tiếp tay cho những thông tin sai lệch, gây tổn thương cho trẻ em và những người đang trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng các em.

Bàn giao nguyên trạng 8 Làng trẻ em SOS, bảo đảm duy trì hoạt động chăm sóc trẻ em

Làm rõ chủ trương sắp xếp, tổ chức lại hệ thống Làng trẻ em SOS Việt Nam, ông Tô Đức cho biết đây là quá trình được triển khai trên cơ sở đề nghị của Làng trẻ em SOS quốc tế, sự thống nhất của các địa phương và các bộ, ngành liên quan.

Hệ thống Làng trẻ em SOS Việt Nam được hình thành trên cơ sở Hiệp định hợp tác ký ngày 22/12/1987 giữa Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội và Tổ chức Làng trẻ em SOS quốc tế.

Từ năm 1990, các Làng trẻ em SOS lần lượt được thành lập, thực hiện nhiệm vụ chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ em mồ côi, trẻ em bị bỏ rơi và trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt bị mất nguồn nuôi dưỡng.

Trong gần 40 năm hoạt động, với sự hỗ trợ của Làng trẻ em SOS quốc tế, các nhà tài trợ và chính quyền địa phương, hệ thống 17 Làng trẻ em SOS đã chăm sóc, nuôi dưỡng 7.048 trẻ em và thanh thiếu niên.

Từ ngày 1/3/2025, thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy Chính phủ, chức năng quản lý nhà nước về bảo trợ xã hội và trẻ em được chuyển từ Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội sang Bộ Y tế. Theo đó, Văn phòng Làng trẻ em SOS Việt Nam cũng được bàn giao về Bộ Y tế quản lý.

Tuy nhiên, sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, việc quản lý các Làng trẻ em SOS tại địa phương chưa thống nhất. Một số cơ sở được giao cho các đơn vị khác nhau quản lý, trong khi một số địa phương đề nghị Bộ Y tế hướng dẫn việc giao Sở Y tế quản lý nhà nước đối với các Làng để tiếp tục duy trì các chính sách hỗ trợ, trong đó có kinh phí tiền ăn hằng tháng và thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ em, thanh thiếu niên đang được nuôi dưỡng.

Tháng 3/2026, Bộ Y tế và Làng trẻ em SOS quốc tế ký biên bản ghi nhớ về việc bàn giao 8 Làng và 25 cơ sở giáo dục, đồng thời tiếp tục trao đổi về phương án, lộ trình sắp xếp 9 Làng còn lại và Văn phòng Làng trẻ em SOS Việt Nam.

Trên cơ sở thống nhất giữa các bên, ngày 24/4/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 735/QĐ-TTg phê duyệt phương án sắp xếp, tổ chức lại hệ thống Làng trẻ em SOS Việt Nam.

Theo quyết định, 8 Làng trẻ em SOS tại Hà Nội, Hưng Yên, Phú Thọ, Nghệ An, Quảng Trị, Huế, Khánh Hòa và Gia Lai được bàn giao nguyên trạng về địa phương quản lý toàn diện. Các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống cũng được chuyển giao theo danh sách kèm theo quyết định.

Cục trưởng Tô Đức nhấn mạnh, việc bàn giao không đồng nghĩa với giải thể các Làng trẻ em SOS, cũng không làm thay đổi bản chất nhân đạo và nhiệm vụ chăm sóc trẻ em của hệ thống.

"Đây là việc bàn giao nguyên trạng, không phải giải thể hoạt động chăm sóc trẻ em và không làm thay đổi bản chất nhân đạo của các Làng trẻ em SOS", ông Tô Đức khẳng định.

Phạm vi bàn giao bao gồm toàn bộ cơ sở vật chất, tài chính, tài sản, trang thiết bị, trẻ em, thanh thiếu niên, học sinh, học viên cùng đội ngũ bà mẹ, bà dì, cán bộ, nhân viên, giáo viên và người lao động hiện có tại thời điểm chuyển giao.

Đến nay, 5 địa phương gồm Khánh Hòa, Nghệ An, Huế, Quảng Trị và Gia Lai đã hoàn thành việc tổ chức, sắp xếp. Ba địa phương còn lại là Hà Nội, Phú Thọ và Hưng Yên đang tiếp tục hoàn thiện phương án, chủ yếu theo hướng sáp nhập Làng vào cơ sở trợ giúp xã hội công lập hiện có hoặc thành lập cơ sở trợ giúp xã hội công lập để tiếp nhận.