Sắp xếp thôn bản vùng cao ở Cao Bằng: Không chỉ là sáp nhập cơ học

Người dân đến Trung tâm phục vụ hành chính công xã Phục Hòa giải quyết thủ tục hành chính. (Ảnh: Chu Hiệu/TTXVN)

Việc sắp xếp xóm, tổ dân phố đang được triển khai trên toàn quốc nhằm tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả hoạt động cơ sở.

Tại Cao Bằng, các xã, phường đã rà soát xây dựng đề án sắp xếp cụ thể; tổ chức lấy ý kiến nhân dân thực chất, dân chủ, công khai, minh bạch; hoàn thành sắp xếp tổ, tổ dân phố trước ngày 30/6.

Xây dựng phương án phù hợp

Là tỉnh miền núi có địa hình phức tạp, việc sắp xếp xóm, tổ dân phố tại Cao Bằng được Tỉnh ủy chỉ đạo thực hiện linh hoạt. Các địa phương căn cứ vào quy mô dân số, diện tích tự nhiên, truyền thống văn hóa và phong tục tập quán của đồng bào các dân tộc thiểu số để xây dựng phương án sáp nhập phù hợp nhất.

Xã Hòa An hiện có 42 xóm, tổ dân phố với trên 4.480 hộ, hơn 19.950 nhân khẩu. Dự kiến, sau sắp xếp, xã còn 27 xóm. Trong số đó, 29 xóm sắp xếp thành 14 xóm; 13 xóm, tổ dân phố giữ nguyên phương án không sắp xếp.

Bí thư Đảng ủy xã Hòa An Đàm Thu Hằng cho biết xã đã rà soát các nội dung sắp xếp theo tiêu chí; thực hiện lấy ý kiến người dân bước 1. Hầu hết người dân đều đồng thuận với chủ trương, phương án sắp xếp các xóm, tổ dân phố.

Xã còn 4 xóm không đủ tiêu chí 150 hộ dân, đó là xóm Lũng Phầy (40 hộ), xóm Đức Xuân (122 hộ); xóm Bình Lương (47 hộ), xóm 5 Bế Triều (hơn 110 hộ). Các xóm này có đặc điểm là thuộc vùng núi cao, chủ yếu là người dân tộc Mông, Dao sinh sống, hoặc do địa hình biệt lập với các xóm liền kề.

Sau khi lấy ý kiến, Bí thư Chi bộ, Trưởng xóm, người dân 4 xóm này đều mong muốn giữ lại xóm cũ, không sáp nhập vì thực hiện rất khó khăn.

Thời gian tới, xã tiếp tục thực hiện đúng các quy định; cố gắng sau khi hoàn thành sắp xếp để tập trung cho các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội, đảm bảo cuộc sống người dân được tốt hơn.

Sau sắp xếp, địa bàn rộng, số hộ dân tăng thì việc lựa chọn những người có đủ trình độ, năng lực, uy tín làm Trưởng xóm, Bí thư chi bộ cũng gây khó khăn cho các xã, phường.

Bí thư Đảng ủy xã Nguyên Bình Nông Minh Thắng cho biết xã có diện tích tự nhiên là trên 100km2, quy mô dân số 2.070 hộ với 9.297 người. Xã dự kiến sắp xếp từ 25 xóm xuống còn 12 xóm. Qua rà soát, gần như các Trưởng xóm, Bí thư chi bộ đều xin nghỉ.

Ngoài các trường hợp không đáp ứng yêu cầu thì xã Nguyên Bình tiếp tục vận động các Trưởng xóm, Bí thư chi bộ có trình độ, kinh nghiệm, uy tín để tham gia bộ máy lãnh đạo cấp xóm mới.

Bí thư Đảng ủy phường Nùng Trí Cao Nguyễn Ngọc Hà đề xuất khi thực hiện sắp xếp các xóm, tổ dân phố, không cần nhất thể chức danh Trưởng xóm-Bí thư chi bộ như hiện nay, mà cần tách biệt hai chức danh này.

Trên tinh thần tinh gọn đội ngũ cán bộ không chuyên trách nhưng lãnh đạo cấp xóm phải đảm bảo lứa tuổi phù hợp, vừa có những lãnh đạo trẻ nhưng cũng rất cần những Trưởng xóm, Bí thư chi bộ có kinh nghiệm, đảm bảo tính kế thừa và đảm bảo việc tiếp cận các công việc mới.

“Nếu thay thế hoàn toàn bằng những người trẻ thì ở xóm, tổ dân phố sẽ rất khó chỉ đạo, lãnh đạo công việc”- Bà Hà nhấn mạnh.

Bí thư Đảng ủy xã Hòa An Đàm Thu Hằng cũng cho rằng với quy mô 150 hộ dân, nếu Trưởng xóm kiêm Bí thư chi bộ thì công việc rất nặng nề, “chỉ riêng việc đi họp thôi cũng đã chiếm gần hết thời gian của các đồng chí” - Bà Hằng trăn trở.

Vì vậy, Trung ương, Tỉnh ủy cần lưu ý đến các xóm sau sáp nhập nên có 1 Trưởng xóm, 1 Bí thư chi bộ và 1 nhân sự đảm nhận công tác mặt trận.

Tỷ lệ sắp xếp xóm, tổ dân phố đạt trên 40%

Người dân đến làm thủ tục hành chính tại Trung tâm phục vụ hành chính công xã Phục Hòa (Cao Bằng). (Ảnh: Chu Hiệu/TTXVN)

Thực hiện chủ trương của Trung ương, tỉnh Cao Bằng đang bước vào giai đoạn nước rút trong việc rà soát, sắp xếp và sáp nhập thôn, xóm, tổ dân phố. Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Cao Bằng Lý Thị Huệ cho biết Sở Nội vụ đã yêu cầu các địa phương rà soát nhu cầu của nhân dân về sắp xếp xóm, tổ dân phố theo tiêu chuẩn của các nghị định do Trung ương ban hành; Ủy ban Nhân dân tỉnh Cao Bằng ban hành kế hoạch về sắp xếp xóm, tổ dân phố, gửi đến các xã phường để lấy ý kiến góp ý, sau đó trình phương án sắp xếp tới các cấp có liên quan.

Qua khảo sát bước 1, Cao Bằng xác định tỷ lệ sắp xếp xóm, tổ dân phố đạt trên 40%. Đây là một tỷ lệ tương đối lớn đối với một tỉnh có mật độ dân cư phân tán, giao thông không thuận lợi.

Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh đề nghị các xã phường cần rà soát kỹ, cần bám vào những tiêu chí đặc thù của tỉnh miền núi khó khăn. Các tiêu chí đó là: nơi có địa hình chia cắt; địa bàn vùng sâu vùng xa, rộng, đi lại khó khăn; địa bàn có đặc thù biên giới; xóm, tổ dân phố hình thành do việc di dân để bảo vệ đường biên giới.

Theo lộ trình đề ra, Ủy ban Nhân dân tỉnh Cao Bằng sẽ rà soát toàn diện hệ thống thôn, tổ dân phố trên địa bàn trước ngày 5/6. Sau đó, Ủy ban Nhân dân tỉnh trình Ban Thường vụ Tỉnh ủy, ra quyết định về phương án tổng thể sắp xếp các xóm, tổ dân phố trên địa bàn trước ngày 10/6.

Sau thời gian đó, các xã, phường căn cứ vào phương án tổng thể để sắp xếp xóm, tổ dân phố; lấy ý kiến nhân dân; Hội đồng nhân dân xã, phường ban hành nghị quyết phê chuẩn số lượng xóm, tổ dân phố, hoàn thành trước ngày 30/6.

Việc sắp xếp lại thôn, tổ dân phố tại Cao Bằng không chỉ là bài toán giảm số lượng mà còn là bước đệm quan trọng để nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị cơ sở.

Sự đồng thuận của nhân dân trong giai đoạn này sẽ là chìa khóa để Cao Bằng xây dựng chính quyền địa phương ngày càng vững mạnh, gắn bó mật thiết với cộng đồng./.