Sau cúm A ở trẻ cần chăm sóc thế nào để hạn chế viêm hô hấp tái diễn?

1. Trẻ có thể gặp vấn đề gì sau cúm A?

Sau khoảng một tháng ghi nhận nhiều trường hợp trẻ mắc cúm A tại các cơ sở khám chữa bệnh, số trẻ được đưa đến khám lại vì các triệu chứng sau cúm cũng gia tăng.

Các biểu hiện thường gặp được ghi nhận sau cúm A là trẻ có thể tiếp tục gặp các vấn đề liên quan đến đường hô hấp. Nhiễm virus cúm có thể khiến niêm mạc đường hô hấp bị tổn thương, trong thời gian hồi phục trẻ dễ xuất hiện các triệu chứng như ho, sổ mũi hoặc tăng tiết dịch nhầy.

Một số trẻ có thể sổ mũi kéo dài, dịch tiết đường hô hấp nhiều hơn và cần thêm thời gian để các triệu chứng cải thiện. Trẻ cũng có thể ho kéo dài hoặc ho kích ứng, nhất là khi đường hô hấp chưa hồi phục hoàn toàn.

Với những trẻ có bệnh lý đường thở từ trước, đặc biệt là hen phế quản, đợt nhiễm virus có thể là yếu tố làm các triệu chứng hen xuất hiện trở lại hoặc nặng lên. Một số trẻ cũng có thể dễ mắc các tình trạng viêm đường hô hấp dưới như viêm phế quản trong giai đoạn sau cúm.

Tuy nhiên, không phải trường hợp ho hay sổ mũi sau cúm đều đồng nghĩa với việc trẻ bị viêm hô hấp tái diễn. Cha mẹ cần theo dõi diễn biến triệu chứng, tình trạng ăn uống, ngủ nghỉ và hô hấp của trẻ để có hướng xử trí phù hợp.

2. Biếng ăn, mệt mỏi cũng có thể kéo dài

Bên cạnh các biểu hiện ở đường hô hấp, sau cúm A, trẻ có thể mất một khoảng thời gian để hồi phục thể trạng.

Một số trẻ biếng ăn, mệt mỏi, ngủ không ngon giấc sau khi hết sốt. Đây là giai đoạn cơ thể cần thời gian phục hồi sau nhiễm trùng, vì vậy cha mẹ không nên quá lo lắng nếu trẻ ăn ít hơn bình thường trong thời gian ngắn, nhưng cần chú ý bảo đảm trẻ được cung cấp đủ nước và dinh dưỡng.

Tình trạng mệt mỏi, đau mỏi cơ hoặc đau nhức cơ thể cũng có thể xuất hiện sau cúm, trong đó người lớn thường mô tả rõ hơn các triệu chứng này. Khi cơ thể chưa hồi phục hoàn toàn, cảm giác khó chịu có thể ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.

Nếu trẻ biếng ăn kéo dài, mệt nhiều, sụt cân hoặc có những biểu hiện bất thường khác, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám để tìm nguyên nhân thay vì tự ý sử dụng nhiều loại thuốc hoặc sản phẩm bổ sung.

Trẻ có biểu hiện thở nhanh, khó thở, khò khè, mệt nhiều, ăn uống kém rõ rệt hoặc tình trạng chung xấu đi cũng cần được khám sớm. Ảnh: C.B

3. Chăm sóc trẻ sau cúm A thế nào?

Giai đoạn sau cúm là thời điểm cha mẹ cần tiếp tục chú ý đến dinh dưỡng, vệ sinh và môi trường sống của trẻ.

Trước hết, cần bảo đảm chế độ dinh dưỡng cân đối, phù hợp với lứa tuổi. Khi trẻ chưa ăn được nhiều, có thể chia thành nhiều bữa nhỏ, ưu tiên các loại thực phẩm giàu dinh dưỡng và dễ tiêu. Khuyến khích trẻ uống đủ nước, đặc biệt khi trẻ còn ho, chảy nước mũi hoặc ăn uống chưa tốt.

Cha mẹ cũng cần giữ môi trường sống sạch, thông thoáng, hạn chế để trẻ tiếp xúc với khói bụi, khói thuốc lá và các yếu tố có thể kích thích đường hô hấp.

Việc vệ sinh mũi cho trẻ có thể được thực hiện phù hợp với tình trạng của từng trẻ. Cha mẹ nên lựa chọn phương pháp an toàn, đúng cách; không tự ý sử dụng các sản phẩm xịt mũi hoặc thuốc điều trị khi chưa có hướng dẫn của nhân viên y tế.

Sau một đợt nhiễm trùng, nhu cầu dinh dưỡng của trẻ có thể tăng để phục hồi thể trạng. Một số vi chất như kẽm, vitamin D có vai trò đối với sức khỏe và hệ miễn dịch, nhưng việc bổ sung cần căn cứ vào độ tuổi, chế độ ăn và tình trạng cụ thể của trẻ. Cha mẹ không nên tự ý phối hợp nhiều sản phẩm bổ sung với mong muốn "tăng đề kháng" nếu chưa được tư vấn.

Với trẻ ăn uống kém kéo dài, có thể cần được đánh giá tình trạng dinh dưỡng để có hướng bổ sung phù hợp. Trường hợp trẻ có rối loạn tiêu hóa sau đợt bệnh, cha mẹ nên theo dõi tình trạng đi ngoài, nôn ói, đau bụng và khả năng ăn uống; việc sử dụng men vi sinh hay các sản phẩm hỗ trợ tiêu hóa cũng nên được cân nhắc theo từng trường hợp.

Đặc biệt, trẻ mắc hen phế quản cần tiếp tục tuân thủ kế hoạch điều trị và thuốc kiểm soát hen theo hướng dẫn của bác sĩ, không tự ý ngừng thuốc chỉ vì các triệu chứng cúm đã giảm.

4. Những dấu hiệu nào cần đưa trẻ đi khám?

Cha mẹ không nên chủ quan khi các triệu chứng hô hấp của trẻ diễn biến nặng hơn sau cúm. Nếu trẻ ho tăng dần, sốt trở lại, đặc biệt sau một thời gian đã hết sốt, cần đưa trẻ đi khám để được đánh giá nguyên nhân. Trẻ có biểu hiện thở nhanh, khó thở, khò khè, mệt nhiều, ăn uống kém rõ rệt hoặc tình trạng chung xấu đi cũng cần được khám sớm.

Với trẻ nhỏ, cha mẹ cần đặc biệt chú ý những thay đổi về nhịp thở, khả năng bú hoặc ăn uống, mức độ tỉnh táo và màu sắc da, môi. Khi trẻ có dấu hiệu khó thở hoặc bất thường rõ rệt, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được xử trí kịp thời.

Sau cúm A, quá trình hồi phục của mỗi trẻ không giống nhau. Thay vì tập trung vào việc sử dụng nhiều sản phẩm bổ sung, điều quan trọng là bảo đảm trẻ được nghỉ ngơi, ăn uống phù hợp, giữ vệ sinh đường hô hấp, tránh khói thuốc và được theo dõi sát các triệu chứng bất thường.

Chăm sóc đúng trong giai đoạn hậu cúm không chỉ giúp trẻ phục hồi thể trạng mà còn giúp cha mẹ nhận biết sớm những dấu hiệu cần khám, từ đó hạn chế nguy cơ bỏ sót các biến chứng hô hấp.