Sáu giải pháp giữ vững nhịp độ phát triển và hoàn thành mục tiêu tăng trưởng (PV

Bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê chia sẻ bức tranh toàn diện về nền kinh tế trong ba tháng đầu năm. (Ảnh: Vietnam+)

Tại buổi họp báo công bố số liệu thống kê kinh tế-xã hội quý 1/2026 diễn ra vào ngày 4/4, bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê (Bộ Tài chính) đã chia sẻ bức tranh toàn diện về nền kinh tế trong ba tháng đầu năm.

Giữa bối cảnh bức tranh kinh tế toàn cầu vẫn bị phủ bóng bởi những gam màu trầm do xung đột vũ trang leo thang và biến động địa chính trị khó lường, con số tăng trưởng 7,83% của Việt Nam là minh chứng cho sự thích ứng linh hoạt và nỗ lực bền bỉ của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và Nhân dân cả nước.

Kiên định ổn định kinh tế vĩ mô

Theo đánh giá của lãnh đạo Cục Thống kê, kết quả tăng trưởng tích cực này ghi nhận sự đóng góp quan trọng từ sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ. Các chỉ số chuyên ngành cho thấy nền tảng kinh tế vĩ mô tiếp tục duy trì trạng thái ổn định, lạm phát được kiểm soát trong biên độ phù hợp với mục tiêu đề ra.

Đặc biệt, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản một lần nữa khẳng định vai trò là "trụ đỡ" vững chắc, bảo đảm an ninh lương thực và cung ứng hàng hóa thiết yếu đồng thời đóng góp đáng kể vào kim ngạch xuất khẩu. Bên cạnh đó, sự phục hồi mạnh mẽ của sản xuất công nghiệp và việc tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA) đã giúp hoạt động ngoại thương duy trì đà tăng trưởng khả quan.

Tuy nhiên, giới chuyên gia và cơ quan quản lý đều có chung đánh giá chặng đường phía trước trong quý 2 và những tháng cuối năm 2026 vẫn còn nhiều rào cản. Với một nền kinh tế có độ mở lớn như Việt Nam, bất kỳ sự biến động nào của thị trường thế giới cũng có thể tạo ra những tác động đan xen phức tạp.

Để giữ vững nhịp độ phát triển và hoàn thành các mục tiêu mà Quốc hội, Chính phủ đã đề ra, Cục Thống kê đã đề xuất một lộ trình hành động xuyên suốt với sáu nhóm giải pháp mang tính chiến lược và đồng bộ.

Nhóm giải pháp hàng đầu được bà Nguyễn Thị Hương nhấn mạnh việc phải giữ vững sự ổn định của kinh tế vĩ mô và bảo đảm các cân đối lớn. Theo bà, trong bối cảnh xung đột tại khu vực Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, giá dầu thế giới và chi phí vận tải quốc tế biến động mạnh, Việt Nam cần phải theo dõi sát sao từng diễn biến nhỏ nhất để kịp thời cập nhật các kịch bản tăng trưởng và lạm phát. Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa chính sách tài khóa và tiền tệ cần đạt đến độ nhịp nhàng, thận trọng nhưng cũng đầy linh hoạt để nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế trước các "cú sốc" từ bên ngoài.

Việc sử dụng linh hoạt các công cụ thuế, phí và quỹ bình ổn xăng dầu sẽ là "lá chắn" cần thiết để hạn chế tác động tiêu cực từ thị trường năng lượng thế giới đến chi phí sản xuất trong nước. (Ảnh: Đức Duy/Vietnam+)

Đặc biệt, công tác quản lý giá các mặt hàng do Nhà nước điều tiết như điện, dịch vụ y tế, giáo dục cần có một lộ trình rà soát kỹ lưỡng, tránh việc điều chỉnh dồn dập vào cùng một thời điểm gây áp lực lên chỉ số giá tiêu dùng (CPI). Việc sử dụng linh hoạt các công cụ thuế, phí và quỹ bình ổn xăng dầu sẽ là "lá chắn" cần thiết để hạn chế tác động tiêu cực từ thị trường năng lượng thế giới đến chi phí sản xuất trong nước.

Song song với ổn định vĩ mô, việc đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công được xem là "vốn mồi" quan trọng để kích hoạt các nguồn lực xã hội khác. Tại nhóm giải pháp thứ hai, Cục trưởng Cục Thống kê lưu ý các bộ, ngành và địa phương cần ưu tiên triển khai nhanh các dự án hạ tầng quy mô lớn, có tính lan tỏa vùng miền. Không chỉ dừng lại ở đầu tư công, Việt Nam đang đứng trước cơ hội thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) chất lượng cao. Theo đó, các chính sách khuyến khích cần tập trung vào các nhà đầu tư chiến lược, các tập đoàn đa quốc gia có thế mạnh trong những lĩnh vực công nghệ mới nổi như trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số và bán dẫn…, theo tinh thần tại Nghị quyết 57-NQ/TW. Đây không chỉ là câu chuyện về tăng trưởng ngắn hạn mà là chiến lược nâng tầm vị thế của doanh nghiệp nội địa trong chuỗi giá trị toàn cầu.

“Đầu tư công phải thực sự đóng vai trò dẫn dắt, tạo ra không gian phát triển mới cho khu vực tư nhân và khu vực đầu tư nước ngoài. Chúng ta cần xác định rõ các dự án có khả năng hấp thụ vốn nhanh để đẩy mạnh tiến độ, phát huy tối đa nguồn lực từ các tập đoàn nhà nước và doanh nghiệp lớn,” bà Hương nhấn mạnh.

Kiến tạo động lực tăng trưởng mới

Khi thị trường quốc tế còn nhiều bất định, thị trường nội địa với quy mô hơn 100 triệu dân cần được khai thác hiệu quả. Nhóm giải pháp thứ ba hướng đến việc đẩy mạnh tiêu dùng và phát triển hệ thống phân phối trong nước. Các chương trình xúc tiến thương mại cần được đổi mới theo hướng chuyên nghiệp, chú trọng vào nền tảng số và thương mại điện tử để kết nối trực tiếp nhà sản xuất với người tiêu dùng. Để hỗ trợ doanh nghiệp, Chính phủ có thể xem xét các chính sách giãn, hoãn hoặc giảm một số khoản thuế, phí đầu vào, đặc biệt đối với các ngành chịu ảnh hưởng trực tiếp từ giá xăng dầu như vận tải, logistics và thủy sản.

Bên cạnh đó, lĩnh vực du lịch cũng cần những cú hích mạnh mẽ hơn thông qua việc nâng cao chất lượng sản phẩm và quảng bá hình ảnh. Du lịch không chỉ mang về ngoại tệ mà còn kích cầu tiêu dùng tại chỗ, tạo việc làm và thúc đẩy các ngành dịch vụ đi kèm. Một mặt bằng giá ổn định, nguồn cung hàng hóa thiết yếu dồi dào và công tác quản lý thị trường chặt chẽ, chống đầu cơ găm hàng sẽ là nền tảng để người dân yên tâm mua sắm, góp phần thúc đẩy tăng trưởng từ phía tổng cầu.

Doanh nghiệp trong nước cần được hỗ trợ để nâng cao năng lực đáp ứng tiêu chuẩn xanh, chuẩn mực bền vững. (Ảnh: Vietnam+)

Giải pháp thứ tư ở góc độ xuất khẩu, Việt Nam cần đa dạng hóa hơn nữa thị trường và mặt hàng theo hướng bền vững. Việc tận dụng tối đa lợi thế từ các hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký kết là nhiệm vụ bắt buộc để mở rộng dư địa. Tuy nhiên, để vượt qua các rào cản kỹ thuật ngày càng khắt khe từ các thị trường nhập khẩu khó tính (như Mỹ hay EU), doanh nghiệp trong nước cần được hỗ trợ để nâng cao năng lực đáp ứng tiêu chuẩn xanh, chuẩn mực bền vững. Hệ thống logistics cũng cần được hiện đại hóa để giảm chi phí vận chuyển, tăng khả năng cạnh tranh cho nông sản và hàng công nghiệp chế biến của Việt Nam.

Đề xuất thứ năm của Cục Thống kê là việc tạo động lực tăng trưởng từ các mô hình kinh tế mới. Kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế ban đêm và kinh tế chia sẻ đang mở ra những không gian tăng trưởng chưa từng có.

Cuối cùng, không thể lơ là trong công tác phòng chống dịch bệnh và ứng phó với thiên tai. Theo lãnh đạo Cục Thống kê, biến đổi khí hậu với những hiện tượng bất thường (như hạn hán, xâm nhập mặn và mưa lũ) đang đe dọa trực tiếp đến thành quả của ngành nông nghiệp. Việc chủ động các phương án tưới tiêu, chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi phù hợp với điều kiện thời tiết khắc nghiệt không chỉ giúp bảo vệ sản xuất mà còn ổn định đời sống của hàng triệu hộ nông dân.

Bên cạnh đó, bà cũng nhấn mạnh việc thực hiện có hiệu quả các chính sách an sinh xã hội, lao động, việc làm, đảm bảo ổn định và nâng cao đời sống của Nhân dân./.