Sáu quốc gia châu Âu và Canada kêu gọi Israel dừng dự án E1 do lo ngại một điều

Sáu quốc gia châu Âu và Canada cùng kêu gọi Israel dừng kế hoạch mở rộng khu định cư E1 tại Bờ Tây. (Nguồn: Euronews)

Trong Tuyên bố chung, lãnh đạo 7 nước bày tỏ lo ngại trước tình trạng bạo lực gia tăng tại Bờ Tây cùng những hạn chế đối với hoạt động kinh tế của người Palestine, đồng thời đề nghị Israel rút lại kế hoạch và chấm dứt việc mở rộng các khu định cư tại khu vực này.

Động thái trên được đưa ra sau khi cơ quan chức năng Israel công bố hồ sơ mời thầu cho hơn 1.200 căn nhà thuộc dự án E1. Theo tổ chức Peace Now của Israel, hồ sơ được công bố ngày 18/8 và thời hạn tiếp nhận hồ sơ dự thầu kéo dài đến ngày 19/10.

Khu vực E1 rộng khoảng 12 km², nằm ở phía Đông Jerusalem và giữa thành phố này với khu định cư Maale Adumim. Theo đó, Israel đã thông qua kế hoạch phát triển khu vực vào tháng 8/2025, với phương án xây dựng khoảng 3.400 căn nhà.

Theo đánh giá của các nước ký Tuyên bố chung, quyết định tiếp tục triển khai dự án có thể gây thêm khó khăn cho triển vọng đạt được giải pháp hai nhà nước.

Bên cạnh đó, Liên hợp quốc cảnh báo kế hoạch E1 có thể ảnh hưởng nghiêm trọng khả năng hình thành một nhà nước Palestine có lãnh thổ ổn định.

Ngoại trưởng Bỉ Maxime Prevot cũng bày tỏ phản đối việc mở hồ sơ mời thầu, cho rằng kế hoạch này có thể làm suy yếu triển vọng của giải pháp hai nhà nước.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Anh Ed Miliband tiếp tục kêu gọi Israel chấm dứt dự án và mở rộng khu định cư tại Bờ Tây, đồng thời London đã triệu Đại biện Israel để truyền đạt quan điểm.

Về phía Israel, Ngoại trưởng Gideon Sa'ar bác bỏ những chỉ trích từ phía Anh và khẳng định, Tel Aviv sẽ bảo vệ quyền lợi, lợi ích và người dân của mình.

Phản ứng này phản ánh sự khác biệt đáng kể trong quan điểm giữa Israel và một số đối tác phương Tây về định hướng phát triển các khu định cư tại Bờ Tây.

Về phần mình, tổ chức Peace Now cho biết, số căn nhà trong đợt mời thầu mới tương đương khoảng một phần ba quy mô dự án E1, đồng thời lưu ý thời hạn nhận hồ sơ chỉ một tuần trước cuộc bầu cử Israel dự kiến diễn ra ngày 27/10.

Bờ Tây hiện có khoảng 3 triệu người Palestine cùng khoảng 500.000 người Israel sinh sống, trong khi vấn đề định cư tiếp tục là một trong những nội dung nhạy cảm trong tiến trình tìm kiếm giải pháp lâu dài cho xung đột Israel-Palestine.

Trong bối cảnh đó, việc các nước châu Âu cùng Canada lên tiếng về E1 cho thấy cộng đồng quốc tế tiếp tục dành sự quan tâm đáng kể cho những bước đi có thể tác động đến triển vọng đàm phán và định hình tương lai của Bờ Tây.