SEA Games 34: Thể thao Việt Nam thích nghi với cuộc chơi nhiều biến động

Không bất ngờ trước những thay đổi

Các đô vật Việt Nam (trên) không có cơ hội thi đấu tại SEA Games 34. Ảnh: Quý Lượng.

Ngày 30-10, Liên đoàn Thể thao Đông Nam Á (SEAGF) chính thức thông qua chương trình thi đấu SEA Games 34 năm 2027 tại Malaysia, gồm 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương. So với SEA Games 33 năm 2025 tại Thái Lan, số môn giảm 7 và số nội dung giảm 100. Đáng chú ý, nhiều môn từng đóng góp đáng kể vào thành tích của Đoàn thể thao Việt Nam không còn trong chương trình thi đấu.

8 môn bị loại hoàn toàn gồm vật, rowing, canoeing, đua thuyền truyền thống, kickboxing, jujitsu, cờ vua và bóng ném. Tại SEA Games 33, 8 môn này từng mang về cho Việt Nam tổng cộng 24 Huy chương vàng (HCV), trong đó riêng môn vật đóng góp 10 HCV, rowing có 4 HCV, canoeing và đua thuyền truyền thống mỗi môn 2 HCV.

Không chỉ những môn bị loại hoàn toàn, nhiều nội dung thế mạnh ở các môn còn được tổ chức cũng bị cắt giảm. Futsal nữ, nội dung mà đội tuyển Việt Nam vừa lần đầu giành chức vô địch SEA Games, không có tên trong chương trình. Boxing chỉ tổ chức 6 hạng cân nam, không có nội dung nữ; wushu chỉ còn các nội dung biểu diễn (taolu), không tổ chức đối kháng (sanda). Điền kinh thiếu nội dung tiếp sức 4x400m hỗn hợp nam, nữ; bắn súng không tổ chức 4 nội dung đồng đội; đấu kiếm không tổ chức nội dung kiếm ba cạnh nam. Những điều chỉnh này khiến nhiều vận động viên Việt Nam từng giành HCV ở Thái Lan không còn cơ hội bảo vệ thành tích tại Malaysia.

Ước tính, những môn và nội dung bị cắt giảm tại SEA Games 34 từng mang về ít nhất 30 HCV cho Đoàn Thể thao Việt Nam ở SEA Games 33.

Tuy nhiên, đây không phải những thay đổi hoàn toàn bất ngờ với các đội tuyển Việt Nam. Ngay từ khi Malaysia đưa ra chương trình thi đấu sơ bộ, khả năng nhiều môn thế mạnh không được lựa chọn đã được giới chuyên môn tính đến. Theo ông Tạ Đình Đức, phụ trách bộ môn vật (Cục Thể dục thể thao Việt Nam), đây là tình huống đã được tính đến từ trước khi danh sách cuối cùng được thông qua. Việc vắng mặt tại SEA Games 34 cũng đặt ra yêu cầu tính toán phương án nhân sự, lịch thi đấu cho các đô vật ở những giải quốc tế.

Tương tự, việc cờ vua không có tên trong chương trình SEA Games 34 cũng là điều giới chuyên môn đã tính đến. Tại SEA Games 33, cờ vua Việt Nam giành 2 HCV, song thành tích ở một kỳ đại hội khu vực không thể là căn cứ duy nhất để xác định kế hoạch phát triển lực lượng. HLV Bùi Vinh của đội tuyển cờ vua Việt Nam cho rằng, việc được góp mặt trong Đoàn thể thao Việt Nam tham dự SEA Games vẫn có ý nghĩa đặc biệt. Tuy nhiên, giới chuyên môn cũng chấp nhận thực tế cờ vua không có tên trong chương trình thi đấu SEA Games 34 khi đây không phải lần đầu cờ vua vắng mặt ở một kỳ SEA Games. Cờ vua có nhiều giải đấu quốc tế, vì vậy, thay vì tập trung vào SEA Games, các kỳ thủ Việt Nam có thể được bố trí tham dự những giải đấu phù hợp.

Không chỉ nhìn vào huy chương SEA Games

Võ sĩ boxing Hà Thị Linh giành HCV SEA Games 33 nhưng không thể xuất hiện tại SEA Games 34. Ảnh: Bùi Lượng.

Việc mất cơ hội tranh tài ở những môn thế mạnh chắc chắn tạo ra những tiếc nuối nhất định. Tuy nhiên, cần nhìn nhận đây là đặc thù của sân chơi khu vực, nơi chương trình thi đấu chịu ảnh hưởng đáng kể từ lựa chọn của nước chủ nhà. Vì vậy, từ lâu nay, giới chuyên môn thể thao trong khu vực đều hiểu rằng số lượng huy chương ở mỗi kỳ SEA Games không phải lúc nào cũng phản ánh đầy đủ năng lực của một nền thể thao.

Đáng chú ý, trong 8 môn bị loại hoàn toàn, các môn vật, rowing, canoeing và bóng ném đều thuộc hệ thống thi đấu Olympic; tương tự, boxing là môn thể thao Olympic, dù nội dung nữ không được tổ chức tại SEA Games 34; trong khi nội dung đối kháng của wushu cũng là thế mạnh của thể thao Việt Nam tại ASIAD. Vì vậy, nếu xác định đây là những môn, nội dung có khả năng đóng góp cho thể thao Việt Nam tại các đấu trường lớn hơn, việc duy trì lực lượng, hệ thống đào tạo và cơ hội thi đấu quốc tế càng cần được chú trọng.

Ở góc độ quản lý, ông Hoàng Quốc Vinh, Trưởng phòng Thể thao thành tích cao (Cục Thể dục thể thao Việt Nam), nhấn mạnh rằng, thể thao Việt Nam chủ động thích nghi với sự thay đổi chương trình thi đấu SEA Games 34 và sẽ tiếp tục thực hiện các kế hoạch đầu tư cho những môn, nội dung thuộc chương trình thi đấu ASIAD và Olympic kể cả khi không có tên trong chương trình thi đấu của SEA Games 34 hoặc những kỳ SEA Games tiếp theo.

Điều đó có nghĩa, việc một môn nội dung thuộc hệ thống thi đấu ASIAD, Olympic không có trong chương trình SEA Games 34 hoặc các kỳ SEA Games tiếp theo sẽ không phải là lý do để cắt giảm đột ngột nguồn lực đầu tư cho môn, nội dung thi đấu đó. Bởi rõ ràng, một nền thể thao có tham vọng vươn lên không thể chỉ phụ thuộc vào chương trình thi đấu của một kỳ SEA Games. Chủ động thích nghi, bảo đảm cơ hội thi đấu cho vận động viên và phân bổ nguồn lực theo mục tiêu dài hạn là cách để thể thao Việt Nam biến thách thức từ SEA Games 34 thành động lực nâng cao vị thế ở đấu trường châu lục, thế giới.